III SA/Wr 648/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant referent Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...). r. Dyrektor Izby Celnej we W (dalej: organ), działając m.in. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej: o.p.), w związku z odwołaniem wniesionym przez pełnomocnika M W (dalej, strona, skarżąca) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej: organ I instancji) z dnia (...), r. nr (...),, wymierzającej stronie i Spółce z o.o. (...), karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości po (...), zł od każdej ze stron postępowania, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia (...), r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych w związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniu (...), r. w punkcie Lokal bez nazwy, ul. (...), . Postępowanie to zakończyło się w I instancji wskazaną wcześniej decyzją z dnia (...), r, (...), z. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesieniu odwołania. Decyzja powyższa została doręczona stronie (...), r. Termin na wniesienie odwołania dla skarżącej minął w dniu (...),r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w imieniu strony wraz z odwołaniem wniósł jej pełnomocnik. Do organu I instancji wpłynął (...), r. Pełnomocnik wskazał, że według organu termin do wniesienia odwołania od decyzji I instancji z dnia (...), r., doręczonej dnia (...), r., upłynął w dniu (...), r. Decyzja ta jednak wbrew obowiązującym przepisom prawa została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi. Według pełnomocnika, stanowiło to podstawę do przywrócenia terminu, którego uchybienia dopuścił się organ celny. Postanowieniem nr (...), z dnia (...), r. Dyrektor Izby Celnej we W odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu zażalenia organ postanowieniem z dnia (...), r. nr (...), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał w uzasadnieniu, że pismo ustanawiające pełnomocnika z dnia(...),. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu (...), r., a do Naczelnika Urzędu Celnego w L wpłynęło w dniu (...), r., czyli już po dniu (...), r., tj. po wydaniu przedmiotowej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...), organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał w uzasadnieniu, że decyzję z dnia (...), r. doręczono stronie dnia (...), r. Według organu termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął zatem (...), r. Spółka w tym terminie nie wniosła odwołania, ani nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że strona brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...), r. bez pełnomocnika, który zgłosił swój udział w sprawie dopiero po wydaniu decyzji z dnia (...), r. Organ stwierdził, że skoro uprawnioną do wniesienia odwołania była strona, której dnia (...), r. doręczono decyzję z dnia (...), r., to wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania motywowany niedoręczeniem mu decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W konsekwencji powołanym postanowieniem z dnia (...), organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia posługując się profesjonalnym pełnomocnikiem zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W, wnosząc o jego uchylenie z uwagi na naruszenie prawa procesowego przez: 1) bezzasadne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, pomimo, że w realiach sprawy odwołanie nie zostało wniesione z uchybieniem terminu, mając w szczególności na uwadze doręczenie decyzji stanowiącej przedmiot odwołania wyłącznie stronie, a nie pełnomocnikowi strony, pomimo jego ustanowienia i zgłoszenia tego faktu organowi przed wydaniem decyzji; 2) wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wbrew ciążącym na organie obowiązku niewydawania postanowienia o uchybieniu terminu przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku strony o jego przywrócenie, który to obowiązek musi uwzględniać moment uzewnętrznienia (doręczenia) rozstrzygnięcia procesowego w przedmiocie przywrócenia terminu stronie postępowania. Pełnomocnik podniósł, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez stronę, gdy odwołanie od decyzji jest wniesione z uchybieniem ustawowo określonego terminu przewidzianego dla tej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie termin ten określony jest przez art. 223 § 2 o.p., który stanowi, że odwołanie można złożyć w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W tym kontekście pełnomocnik wskazał, że do uchybienia terminu w niniejszej sprawie nie doszło. Przeczy temu stan faktyczny niniejszej sprawy. Istotne jest bowiem, że strona w toku przedmiotowego postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustanowiła pełnomocnika, którego zgłoszenie do sprawy dnia (...), ., bezspornie zobowiązywało organ I instancji do doręczenia decyzji z dnia (...), r. właśnie ustanowionemu pełnomocnikowi. Za dzień zgłoszenia pełnomocnika do sprawy, zgodnie z art. 12 § 62 pkt. 2 o.p., uznaje się bowiem dzień złożenia pisma w placówce pocztowej, co potwierdza data stempla pocztowego. Bezsprzeczne jest zatem, że zgłoszenie pełnomocnika do sprawy nastąpiło przed doręczeniem decyzji stronie, a nawet przed datą sporządzenia samej decyzji, a sama decyzja nigdy nie została ustanowionemu pełnomocnikowi doręczona. Stąd nie budzi wątpliwości uchybienie po stronie organu. Ponadto pełnomocnik wskazał, że organ wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania naruszył również inne przepisy postępowania, w szczególności art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W uzasadnieniu postanowienia sam organ wskazuje: "w przypadku, gdy strona złoży odwołanie po upływie terminu wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku strony o jego przywrócenie". Wniosek taki musi być przez organ rozpoznany przed ewentualnym wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. W rozpatrywanej sprawie zarówno postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jak i postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, doręczone zostało pełnomocnikowi tego samego dnia. Bezspornie, zdaniem pełnomocnika natomiast dniem, od którego występują wobec strony określone skutki prawne, jest dzień doręczenia danego pisma. W związku z tym organ uchybił przepisom prawa, gdyż doręczenie obu postanowień nastąpiło w tym samym dniu. Uwzględniając powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi, a więc także oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie może nim być zatem ocena zasadności decyzji, której dotyczy odwołanie. Decyzja z dnia (...), r. wydana przez organ I instancji stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania przez stronę. Z tego powodu decyzja nie podlega kontroli instancyjnej czy sądowoadministracyjnej. Zaskarżone postanowienie ma charakter formalny, bo stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez Dyrektora Urzędu Celnego przepisów postępowania co do terminowości wniesienia odwołania. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Można o tym mówić wyłącznie wówczas, gdy wcześniej doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. W ocenie Sądu tak było w rozpatrywanej sprawie. Skarżącej doręczono w dniu(...), . przesyłkę zawierającą decyzję z dnia (...), r. W myśl art. 223 § 2 o.p. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Skarżąca nie wniosła w tym terminie odwołania od tej decyzji. Doszło zatem do uchybienia 14-dniowemu terminowi, o którym stanowi art. 223 § 2 o.p. Treść art. 228 § 1 pkt 2 o.p. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zasadnie zatem organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną. Po stwierdzeniu tego organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzeć odwołania. Ma bowiem obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu nie jest ani oceniane, ani stopniowane. Stąd także nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, co uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Wskazać należy, że postanowieniem z dnia (...), r. Dyrektor Izby Celnej we W odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu zażalenia organ postanowieniem z dnia (...), r. utrzymał w mocy to postanowienie. Sąd stwierdza, że chybiony jest zarzut skargi naruszenia kolejności wydawania postanowień, w kontekście naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., polegający na doręczeniu ich pełnomocnikowi w tym samym dniu, podczas gdy postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu powinno być wydane po wydaniu postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdza, relacja postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania była wielokrotnie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 29 maja 2015 r. (sygn.. akt I SK 340/14 LEX nr 1772757), że nawet stwierdzenie uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku nie jest działaniem przedwczesnym. Tym bardziej nie jest działaniem przedwczesnym wydanie orzeczeń w prawidłowej zdaniem pełnomocnika kolejności, a jedynie doręczenie w tym samym dniu. Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.