III SA/Wr 653/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-22
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy sprawcy?Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy sprawcy. Ustawową przesłanką nałożenia kary jest faktyczne zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ administracyjny nie posiada kompetencji do zwolnienia sprawcy z obowiązku zapłaty kary, a dla jej wymierzenia istotne jest samo stwierdzenie faktu zajęcia pasa drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A.G. za zajęcie pasa drogi wojewódzkiej przez umieszczenie tablicy reklamowej bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące okresu zajęcia pasa drogowego, jego granic oraz zasadności naliczenia kary. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Protokolant referent Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania od, wydanej z upoważnienia Zarządu Województwa D., decyzji Kierownika Oddziału Administrowania Infrastrukturą Drogową w D.Służbie Dróg i Kolei we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakładającej na A.G.( dalej skarżąca) karę pieniężną za zajęcie pasa drogi wojewódzkiej przez umieszczenie tablicy reklamowej, bez zezwolenia zarządcy drogi, utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, za zajęcie pasa drogi wojewódzkiej nr [...], strona lewa w miejscowości J., ul. W., przez umieszczenie tablicy reklamowej o treści: [...], o powierzchni [...] m2, w terminie od dnia [...]lutego 2014 r. do dnia [...]kwietnia 2014 r., bez zezwolenia zarządcy drogi. Datę początkową naliczenia kary, stwierdzono protokołem z dnia [...] lutego 2014 r., sporządzonym w trakcie objazdu drogi wojewódzkiej przez Starszego Inspektora Zarządcy drogi. Data końcowa – [...]kwietnia 2014 r. została ustalona na podstawie dokumentacji fotograficznej.
W odwołaniu, strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez przyjęcie przez organ, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego, pomimo że z zebranych dowodów nie wynika jaka jest granica pasa drogowego oraz fakt kolidowania reklamy z pasem drogowym, naruszenie art. 40 ust. 2 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych oraz art. 8 kpa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zważyło, że stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy, zezwolenie zarządcy drogi dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Z kolei zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy, za zajęcie pasa drogowego, bez zezwolenia zarządcy drogi, Zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6. Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z ust. 6 ustawy, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia Zarządcy drogi, Zarządca wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, ustalanej jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Organ podkreślił, że przywołane przepisy mają bezwzględnie wiążący charakter, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił zarządcy drogi możliwości odstąpienia od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego, ani też zmiany sposobu jej ustalania.
Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość kary pieniężnej. Uwzględniając łączną powierzchnię zajęcia pasa drogowego organ przyjął, jako podstawę naliczenia kary, powierzchnię [...] m2. Stawkę opłaty za umieszczenie obiektu budowlanego w pasie drogowym organ ustalił, na podstawie § 2 ust. 6 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa D. z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich oraz stawek opłat czynszu najmu lub dzierżawy pasa drogowego, obiektów i pomieszczeń będących w zarządzie Dolnośląskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich we Wrocławiu (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 47, poz. 888 z późn. zm.). Organ prawidłowo również ustalił okres zajmowania pasa drogowego, początkowy dzień zajęcia przyjmując dzień 27 lutego 2014 r. Data ta wynika z protokołu, w którym pracownik Zarządcy drogi, po raz pierwszy stwierdził umieszczenie tablicy z reklamą. Z kolei za datę końcową organ pierwszej instancji przyjął dzień [...]kwietnia 2014 r., zgodnie z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy, z którymi strona mogła zapoznać się w toku postępowania, o czym została pouczona pismem z dnia 14 lipca 2014 r. Liczba dni, za które powinna być naliczona kara pieniężna, wynosi 48 dni. W konsekwencji 10-krotności opłaty określonej w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy, powinna wynieść [...]zł i taką też kwotę wskazał organ pierwszej instancji w swojej decyzji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium nie stwierdziło naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. W aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza na podstawie której organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił granice i szerokość pasa drogowego. Biorąc pod uwagę wymiary tablicy reklamowej - 3,6m (wysokość) x l,6m (szerokość), jej położenie 3m od krawędzi jezdni (protokół z [...] lutego 2014 r.) oraz szerokości pasa drogowego - 5m od krawędzi jezdni, chybiony jest również zarzut naruszenia prawa materialnego z pkt 4.3 odwołania, ponieważ cała tablica reklamowa znajdowała się w pasie drogowym.
Dalej w motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszać jej trwałość oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W interesie podmiotu zamierzającego zająć pas drogowy, na jakiekolwiek cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego, jest uzyskanie zezwolenie na zajmowanie tego pasa drogowego. Podmiot zamierzający zająć pas drogowy, powinien wystąpić do Zarządcy drogi z odpowiednim wnioskiem przed umieszczeniem reklamy. W przeciwnym bowiem razie istniejące w pasie drogowym urządzenia (reklama) znajdują się tam bez stosownego zezwolenia, co z kolei pociąga za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej na podmiot zajmujący pas drogowy. W tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który w wyroku z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. III SA/Wr 227/11), zauważył że "odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy sprawcy, albowiem ustawową przesłankę nałożenia kary pieniężnej stanowi faktyczne zajęcie pasa drogowego, zaś okolicznościami uwalniającymi od tej odpowiedzialności są: dysponowanie przez sprawcę stosownym zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego lub wykazanie, że zajęcie pasa drogowego w konkretnym przypadku nie wymagało takiego zezwolenia". Przepis art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych nie przewiduje również żadnych dodatkowych przesłanek nałożenia kary pieniężnej na podmiot, który dopuścił się zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, poza stwierdzeniem samego tylko faktu zajęcia tego pasa. W szczególności takiej przesłanki nie stanowi wbrew zarzutowi z pkt 4.2 odwołania - wina (świadomość) podmiotu, który dopuścił się zajęcia pasa drogowego. Tym samym kara taka musi zostać nałożona niezależnie od tego, czy sprawcy zajęcia można winę przypisać, czy też jego zachowanie nie ma charakteru zawinionego, zaś ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie posiadają kompetencji do zwolnienia sprawcy zajęcia pasa z obowiązku zapłaty tej kary.
Kolegium, nie dopatrzyło się także żadnych uchybień procesowych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając; 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1.1. naruszenie art. 67 kpa - poprzez przyjęcie, że wobec faktu, iż skarżąca miała możliwość zapoznania się z zgromadzonym materiałem dowodowym i dano jej możliwość wypowiedzenia się co do tego materiału to został on zgodnie z przepisami kpa zgromadzony, mimo że został on uzyskany z naruszeniem art. 67 kpa tj. uchybiono obowiązkowi sporządzenia protokołu z czynności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. ustalenia okresu, dla którego można było naliczyć opłatę za zajęcie pasa drogowego, tym bardziej, że dokumentacja fotograficzna podobno została wykonana przez przedstawiciela organu administracji publicznej, ale ograniczono się do sporządzenia fotografii, które opatrzono błędną datą, a których wykonanie winno być protokolarnie potwierdzone w obecności skarżącej.
1.2. art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa, polegające na przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera żadnych uchybień procesowych a zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał zastosowanie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych i wymierzenie przewidzianej w nim kary za zajęcie pasa drogowego, w sytuacji gdy zebrane dowody: - nie potwierdzają okresu dla którego organ pierwszej instancji przyjął naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego - przeczą ustaleniu, iż rzekomo cała reklama znajdowała się w pasie drogowym, tj. ustalono, iż pas drogowy ma szerokość pięciu metrów liczonych od krawędzi jezdni, następnie że reklama posadowiona była w odległości 3 metrów od krawędzi jezdni więc zostaje jeszcze dwa metry pasa drogowego a reklama u podstawy miała 3,6 m nie ma więc możliwości by cała zmieściła się w pasie drogowym ponieważ 1,6 m znajdowało się już poza pasem drogowym, - potwierdzają, iż organ pierwszej instancji nie podjął działań celem ustalenia kiedy przedmiotowa reklama została usunięta, mimo że organ otrzymał informację o demontażu w dniu [...].03.2014r. na czynności udał się [...] kwietnia 20014r. a następnie nieprawdziwie wskazuje, iż strona poinformowała o demontażu w dniu [...] kwietnia 2014r., a na dowód tego twierdzenia organ powołuje się na protokół z rozmowy telefonicznej sporządzony [...].07.2014r. czyli kilka miesięcy po przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej, - naruszeniem art. 8 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów stosujących prawo poprzez uznanie za prawidłowe nałożenie przez organ pierwszej instancji sankcji w postaci w kary pieniężnej za okres przed datą wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie tj. postępowanie wszczęto [...] marca 2014r. a karę naliczono od [...] luty 2014r. kiedy jeszcze nie ustalił czy do naruszenia prawa doszło tj. za okres od[...]lutego 2014r.
1.3. naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej tj. uzasadnienie nie zawiera wyjaśnień i nie wskazuje okoliczności, na podstawie których stanowisko przedstawione przez skarżącą zostało uznane za nieprawidłowe. Organ pierwszej instancji ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, iż uchybień procesowych nie stwierdzono nie odnosząc się do zarzutów skarżącej.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.
2.1. naruszenie prawa materialnego - art. 40 ust. 12 u.d.p. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż rozstrzygnięcie okoliczności świadomości bezprawności skarżącej nie podlega ocenie dla zastosowania art. 40 ust. 12 u.d.p. działania przez odwołującą, dość wskazać, iż odwołująca dokonała demontażu dwa dni po otrzymaniu pisma, którym została poinformowana o zajęciu pasa drogowego
2.2. naruszenie prawa materialnego - art. 40 ust. 12 u.d.p. w zw.z. § 2 ust. 1 i ust 6 Uchwały Nr XVII/226/2004 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2004 roku w sprawie opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich oraz stawek opłat czynszu najmu lub dzierżawy pasa drogowego, obiektów i pomieszczeń będących w zarządzie D. Zarządu Dróg Wojewódzkich we W. polegające na naliczeniu opłaty za całą powierzchnie reklamy w sytuacji kiedy tylko jej część znajdowała się w pasie drogowym,
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji poprzedzającej organu pierwszej instancji w całości, wstrzymanie wykonalności decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości. W ocenie Kolegium treść żądania oraz argumenty podniesione w skardze powielają zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i sprawiają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymuje argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm. zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku .
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Zgodnie z definicją legalną pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia), pas drogowy to: "wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą". Konsekwencją tak zdefiniowanego pasa drogowego jest to, że bez zgody właściwego dla danej kategorii drogi zarządcy drogi, reprezentującego właściciela, nie można w pasie drogowym prowadzić działalności, sytuować obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego. Powołana definicja ustawowa pasa drogowego jest wystarczająco jasna i nie budzi wątpliwości, także jeśli chodzi o zasady umieszczania reklam w pasie drogowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym, pas drogowy (droga) jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.d.p., obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem (por. uchwałę NSA z 19 czerwca 2000 r., sygn. akt OPK 2/00; ONSA 2001/1/11 oraz uchwałę z tej samej daty, sygn. akt OPK 3/00, ONSA 2001/1/12).
W rozdziale 4 u.d.p. (art. 34 - 43) zostały zawarte kompleksowo uregulowane zasady gospodarowania pasem drogowym, w tym – w art. 40 – zasady umieszczania w nim obiektów budowlanych, urządzeń, wykonywania robót niezwiązanych z potrzebami zarządzania ruchem drogowym i potrzebami tego ruchu, za zgodą udzieloną w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi, a także za opłatą ustaloną przez zarządcę drogi. W ust. 2 pkt 3 tego artykułu ustawodawca wyraźnie wskazał, że wymagane jest zezwolenie w formie decyzji administracyjnej wydanej przez zarządcę drogi na zajęcie pasa drogowego, "w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam". W przepisie tym ustawodawca określił również skutki zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W myśl art. 40 ust. 12 w zw. z ust. 4 pkt 6 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami zezwolenia, zarządca wymierza sprawcy samowoli karę pieniężną stanowiącą dziesięciokrotność iloczynu powierzchni reklamy, liczby dni zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego i stawki opłaty przewidzianej za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. O tym, co jest reklamą, a co reklamą nie jest, decydują przepisy ustawy o drogach publicznych, która zawiera definicję legalną tego pojęcia. Zgodnie z art. 4 pkt 23 tego aktu, reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Powyższe przepisy wyznaczają podstawy prawne wydanego przez organy administracyjne rozstrzygnięcia i równocześnie zakres ustaleń faktycznych, jakie organy te powinny dokonać w toku rozpoznania niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że wydanie decyzji o nałożeniu kary za samowolne zajęcie pasa drogowego powinny poprzedzać ustalenia w zakresie: podmiotu, czasookresu i miejsca zajęcia, powierzchni reklamy.
W skardze do Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 67 Kpa, poprzez niesporządzenie protokołu z czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy, art. 7, 77 i 80 kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy oraz 107 kpa, poprzez niewyjaśnienie i niewskazanie okoliczności, na podstawie których stanowisko przedstawione przez skarżącą zostało uznane za nieprawidłowe, a także naruszanie przepisów prawa materialnego tj. art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych "poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że rozstrzygnięcie okoliczności świadomości bezprawności skarżącej nie podlega ocenie dla zastosowania art. 40 ust. 12 u.d.p. działania przez odwołującą". Zarzucono też naruszenie tego samego unormowania w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 6 uchwały Nr XVII/226/2004 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2004 r., polegające na naliczeniu opłaty za całą powierzchnię reklamy w sytuacji, kiedy tylko jej część znajdowała się w pasie drogowym.
Zarzuty przedstawiane przez skarżącą w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie.
Organ odwoławczy słusznie uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość kary pieniężnej. Uwzględniając łączną powierzchnię zajęcia pasa drogowego organ przyjął, jako podstawę naliczenia kary, powierzchnię 5,60 m. Stawkę opłaty za umieszczenie obiektu budowlanego w pasie drogowym organ ustalił, na podstawie § 2 ust. 6 uchwały Nr XVII/226/2004 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich oraz stawek opłat czynszu najmu lub dzierżawy pasa drogowego, obiektów i pomieszczeń będących w zarządzie Dolnośląskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich we Wrocławiu (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 47 poz. 888, z późn. zm.). Organ prawidłowo również ustalił okres zajmowania pasa drogowego, za początkowy dzień zajęcia przyjmując [...] lutego 2014 r. Data ta wynika z protokołu, w którym pracownik zarządcy drogi, po raz pierwszy stwierdził umieszczenie tablicy z reklamą. Podnoszenie przez skarżącą faktu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu przez organ postępowania administracyjnego w dniu [...]marca 2014r. nie może uzasadniać wymierzenia kary od tej daty, gdyż reklama w dniu [...] lutego 2014r. była umieszczona w pasie drogowym bez zezwolenia organu. W przeciwnym razie doszłoby do sanowania bezprawnego działania skarżącej. Z kolei za datę końcową organ pierwszej instancji przyjął dzień [...] kwietnia 2014 r., zgodnie z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy, z którą skarżąca mogła się zapoznać w toku postępowania, o czym została pouczona pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Gołosłowne są więc zarzuty skarżącej o demontażu tablicy reklamowej w dniu [...]marca 2014r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że organ zrewidował na korzyść strony termin końcowego zajęcia pasa drogowego. W dniu [...] kwietnia 2014r. reklama znajdowała się jeszcze w pasie drogowym, natomiast w dniu 17 kwietnia stwierdzono jej brak w pasie. Liczba dni, za które powinna być naliczona kara pieniężna, wynosi więc 48 dni. W konsekwencji 10-krotności opłaty określonej w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy, powinna wynieść [...] zł i taką też kwotę ustalił organ pierwszej instancji w swojej decyzji.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. W aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza, na podstawie której prawidłowo ustalono granice i szerokość pasa drogowego. Biorąc pod uwagę wymiary tablicy reklamowej - 3,6 m (wysokość) x 1,6 m (szerokość), powierzchnię reklamy 5,6 m2, jej położenie 3 m od krawędzi jezdni (protokół z dnia [...] lutego 2014 r.) oraz szerokości pasa drogowego - 5 m od krawędzi jezdni, chybiony jest również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 6 Uchwały Nr XVII/226/2004 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2004 r., ponieważ cała tablica reklamowa znajdowała się w pasie drogowym. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, że reklama według jej twierdzeń miała u podstawy 3,6m.
Podkreślić należy, za stanowiskiem organu odwoławczego, że z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszać jej trwałość oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W interesie podmiotu zamierzającego zająć pas drogowy, na jakiekolwiek cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego, jest uzyskanie zezwolenie na zajmowanie tego pasa drogowego. Podmiot zamierzający zająć pas drogowy, powinien wystąpić do zarządcy drogi z odpowiednim wnioskiem przed umieszczeniem reklamy. W przeciwnym bowiem razie istniejące w pasie drogowym urządzenia (reklama) znajdują się tam bez stosownego zezwolenia, co z kolei pociąga za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej na podmiot zajmujący pas drogowy.
W sprawie nie jest sporne, że strona nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, chociaż jako przedsiębiorca - prowadząca działalność gospodarczą - powinna mieć świadomość konieczności jego uzyskania. Powyższe ustalenia – bezsporne w rozpoznawanej sprawie, obligowały zatem zarządcę drogi publicznej do wszczęcia postępowania administracyjnego i wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy. Podkreślić przy tym należy, że odpowiedzialność administracyjna za bezprawne zajęcie pasa drogowego jest zobiektywizowana jako niezależna od winy sprawcy. Ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest bowiem faktyczne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W niniejszej sprawie niewątpliwie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia sankcji administracyjnej, ponieważ strona skarżąca zajmowała pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. Zauważyć dodatkowo trzeba, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia: przyczyna braku wymaganego zezwolenia i okoliczności powstania zajęcia. Podkreślić także trzeba, że organ administracyjny nie miał obowiązku bezzwłocznego informowania skarżącej o zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia. Wskazać także należy, że dla wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego istotne i decydujące znaczenie miał sam fakt umieszczenia w pasie drogi tablicy reklamowej, nieistotne były natomiast powody i okoliczności takiego stanu rzeczy.
Rozpoznając skargę, Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień procesowych w toku postępowania przed organami administracyjnymi. Organ instancji prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz o jego zakończeniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Zastrzeżeń nie budzą ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które odbyło się z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także uzasadnienia pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia oraz decyzji Kolegium są zgodne z wymogami art. 107 § 1 i 3 Kpa. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W tym stanie rzeczy, należało stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło