III SA/Wr 655/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wraz ze skargą na wyżej oznaczone postanowienie złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że ma na utrzymaniu studiującego syna i bezrobotnego 50- letniego brata, łączny jej dochód wynosi 2.837, 03 zł, a jej wydatki kształtują się następująco: utrzymanie mieszkania- ok. 400 zł; utrzymanie syna na studiach- ok.1000 zł; utrzymanie brata- 450 zł; raty kredytów- 328 zł. Dodała, że z powodu niespłaconych zobowiązań podatkowych przez byłego męża prowadzone są przeciwko niej postępowania egzekucyjne. Do pisma z dnia 30 października 2009 r. skarżąca załączyła dokumenty mające potwierdzić ww. okoliczności. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tej sytuacji niczym nieuprawnione jest przekonanie skarżącej, iż ważniejsze jest dla niej pokrywanie wydatków "rodzinnych" niż uiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi. Nikt nie kwestionuje prawa skarżącej do swobodnego rozdysponowywania swoimi zasobami finansowymi, jednakże nie może przemawiać na uwzględnieniem wniosku okoliczność, że skarżąca przeznacza znaczące środki na utrzymanie pełnoletniego syna i dorosłego brata, w szczególności, że w stosunku do obu nie ma przeciwwskazań (co więcej- byłoby to pedagogicznie) aby wsparli skarżącą w ponoszeniu kosztów utrzymania, choćby poprzez uzyskanie dorywczej pracy (czy w przypadku jej syna- uzyskania stypendium naukowego). Podkreślić w tym miejscu należy, że złożone do akt zaświadczenie wystawione przez Uniwersytet Wrocławski wskazuje jedynie, że syn skarżącej zaliczył 6 semestr i zdał w lipcu br. egzamin licencjacki. Nie wynika z niego, że aktualnie studiuje. Zaznaczyć należy, iż dochód skarżącej ma charakter stały i wynosi prawie 2.800 zł netto. Istotne jest przy tym to, że niektórych ze wskazanych przez skarżącą wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłata za telewizję cyfrową czy opłata za Internet i telefon itp. Również spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, tym bardziej, że według oświadczeń skarżącej skończyła spłacać kredyt w październiku br. Z treści wniosku i z przedłożonych przez skarżącą wyciągów bankowych wynika, iż wnioskodawczyni od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych i debetów w rachunku nie zważając na saldo konta, w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest jej twierdzenie, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszty postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.