III SA/Wr 657/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia NSA - Józef Kremis Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania S. S. z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] i odmówił wymeldowania S. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] we W. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 14 maja 2004 r. o wymeldowanie S. S. z miejsca pobytu stałego zwróciła się A. W., właścicielka lokalu, która swoje żądanie uzasadniła opuszczeniem przez wymienionego w dniu [...] lokalu i zamieszkaniem u córki w J. G. W nadesłanych pisemnych wyjaśnieniach S. S. oświadczył, iż mieszkanie opuścił na żądanie A. W. W trakcie postępowania wyjaśniającego fakt niezamieszkiwania S. S. od dnia [...] potwierdzony został przez córki A. W. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu S. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] we W., gdyż uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł S. S. podnosząc, iż miejsca pobytu stałego nie opuścił dobrowolnie, lecz zmuszony został do jego opuszczenia przez A. W. Wyjaśnił, iż nie jest konkubentem lecz mężem A. W., przedkładając na tę okoliczność świadectwo ślubu wskazujące na zawarcie małżeństwa w Katedrze W. w dniu [...]. W nadesłanych pisemnych wyjaśnieniach odwołujący się oświadczył, iż w/w lokalu nie opuścił trwale i zamierza powrócić do przedmiotowego mieszkania, z którego -wyjeżdżając czasowo do córki - zabrał tylko swoje rzeczy osobiste. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. uchylił decyzję Prezydenta W. i odmówił wymeldowania S. S. z miejsca pobytu stałego, wskazując, iż wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, w trakcie, którego organ administracyjny ustali, że osoba objęta wnioskiem o wymeldowanie, miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie i trwale. Wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż S. S. lokal przy ul. W. [...] we W. opuścił w dniu [...], w związku z wyjazdem do zamieszkującej w J. G. córki, a w obecnym miejscu pobytu zameldował się na pobyt czasowy do dnia [...]. W złożonych pisemnych wyjaśnieniach odwołujący oświadczył, iż zamierza powrócić do miejsca stałego pobytu. Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie przedwczesnym było uznanie, iż S. S. miejsce pobytu stałego opuścił trwale i dobrowolnie, w sytuacji, gdy deklarował zamiar powrotu do lokalu i podnosił, iż został przymuszony do jego opuszczenia. W opinii Wojewody D. wydanie przez organ administracyjny decyzji o wymeldowaniu S. S. z przedmiotowego lokalu zasadne będzie dopiero wówczas, gdy odwołujący się po upływie okresu zameldowania czasowego w J. G. do miejsca pobytu stałego nie powróci, nie wypełni obowiązku wymeldowania się i nie wykaże, że opuszczenie tego miejsca nie było dobrowolne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, A. W. reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji Wojewody D., zarzucając organowi odwoławczemu podjęcie swojego rozstrzygnięcia w oparciu o oświadczenie S. S., nie podejmując próby ustalenia obiektywnych okoliczności towarzyszących opuszczeniu przez niego lokalu. Powoduje to, że decyzja wydana na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy stanowi obrazę przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącej, do wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 wystarczy ustalić, że nastąpiło opuszczenie lokalu bez wymeldowania, przy czym opuszczenie to ma być trwałe i dobrowolne. Zgodnie z utrwalonym poglądem, dla ustalenia trwałego zamiaru opuszczenia lokalu decydujące znaczenie ma nie tyle wola wewnętrzna, co wola dająca się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jak wywodziła skarżąca, w przedmiotowej sprawie okoliczności towarzyszące opuszczeniu lokalu, jednoznacznie dowodzą istnienia woli trwałego opuszczenia lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej p.s.a. - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wydana w sprawie przez organ II instancji decyzja nie uchybia obecnie obowiązującemu prawu. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwające ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia w sprawie wymagało, czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna, konieczna do dokonania wymeldowania, czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu trwające ponad dwa miesiące. Ustawodawca stanowiąc o przesłance wymeldowania, jaką jest "opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego", doprecyzował ją wskazując minimalny okres opuszczenia, wynoszący dwa miesiące, po upływie którego organy wydają decyzję w sprawie wymeldowania. Takie ograniczenie organu terminem, związane jest z przyjętym w literaturze oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego charakterem opuszczenia, które ma być trwałe i dobrowolne. Określenie "trwałe" oznacza istniejące przez długi, dłuższy czas. O trwałym charakterze opuszczenia lokalu możemy mówić wówczas, gdy upłynął termin przewidziany w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wynoszący ponad dwa miesiące. W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznie należy stwierdzić, iż organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu S. S. z miejsca pobytu stałego, przed upływem dwóch miesięcy od momentu opuszczenia przez niego lokalu. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, S. S. opuścił lokal przy ul. W. [...] we W. w dniu [...]. Wnioskiem z dnia 14 maja 2004 r. A. W., zwróciła się do Prezydenta W. o wymeldowanie wyżej wymienionego z miejsca pobytu stałego, uzasadniając wniosek okolicznością opuszczenia przez S. S. lokalu i zamieszkania wraz z córką w J. G. Prezydent W. - pomimo braku upływu dwóch miesięcy od opuszczenia przez ww lokalu i uzyskaniu sprzecznych ze sobą wyjaśnień wnioskodawczyni i S. S., który wbrew twierdzeniu A. W. wskazywał, iż został wyrzucony z mieszkania, zameldował się tymczasowo w J. G., lecz zamiarem jego jest powrót do miejsca pobytu stałego - wydał w dniu 6 lipca 2004 r. decyzję o wymeldowaniu S. S. z miejsca pobytu stałego. Należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko organu odwoławczego, że materiał zgromadzony w postępowaniu administracyjnym nie pozwala przyjąć, aby w przypadku S. S. wystąpiła przesłanka zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, pozwalająca na wymeldowanie ww wymienionego z miejsca pobytu stałego. Jak wskazano powyżej przesłanką, której spełnienia wymaga ustawodawca aby wymeldować osobę z jej miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca zameldowania, trwające ponad dwa miesiące. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Podkreślić należy, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Jednak aby można było ocenić czy charakter opuszczenia miejsca pobytu stałego ma charakter trwały, niezbędny jest upływ czasu, który ustawodawca określił w ustawie o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych jako "trwający ponad dwa miesiące". Nie można zgodzić się zatem z zarzutami skargi, iż organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu oparł się jedynie na wyjaśnieniach S. S., pomijając całkowicie wyjaśnienia A. W. oraz jej córek. Zbyt krótki okres czasu pomiędzy opuszczeniem lokalu w dniu 13 maja 2004 r. a złożonym wnioskiem z dnia 14 maja 2004 r. o wymeldowanie go z miejsca pobytu stałego uniemożliwił ocenę czy opuszczenie przez S. S. miało charakter trwały, zważywszy na fakt, iż deklarował on zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego, a w mieszkaniu córki w J. G. zameldował się czasowo. Jak już wyżej wskazano, aby organ mógł prawidłowo ocenić czy opuszczenie miejsca pobytu stałego przez S. S. miało charakter trwały niezbędne było zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych ustalenie czy upłynął wymagany przez ustawodawcę czas aby przypisać opuszczeniu lokalu cechy trwałości. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a mianowicie że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, trwające ponad dwa miesiące, które miało charakter trwały i dobrowolny, a zatem organ administracyjny I instancji nieprawidłowo decyzją wymeldował S. S. z miejsca pobytu stałego. Uchylenie decyzji Prezydenta W. jako wydanej przedwcześnie i orzeczenie o odmowie wymeldowania S. S. przez Wojewodę D. odpowiada zatem przepisom prawa. Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego. W tym miejscu godzi się zauważyć, iż zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw. W sytuacji zatem gdy, osoba zameldowana na pobyt stały opuści lokal i opuszczeniu temu będzie można przypisać charakter trwały i dobrowolny, to nie ma żadnych przeszkód aby organ administracyjny na wniosek strony lub z urzędu orzekł o wymeldowaniu takiej osoby. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.