III SA/Wr 658/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Katarzyna Dziok po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wszczął z urzędu w dniu 31 marca 2003 r. (na skutek zgłoszenia dokonanego przez lekarza) postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u T. Z. Ustalono, że skarżący w latach 1965 – 1999 pracował w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas (początkowo w Hucie A – obecnie B S.A. w K., później w C S.A. ). W orzeczeniu lekarskim z dnia 31 października 2003 r. wydanym przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w L. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u T. Z. Podano, że analiza dokumentacji badań profilaktycznych wykazała, iż w 1999 r. stwierdzono w audiogramach niewielki ubytek słuchu, nie kwalifikujący jednak pacjenta do rozpoznania choroby zawodowej. Aktualne badania audiometryczne wykazały obustronny ubytek słuchu typu mieszanego wynoszący dla ucha prawego 42 dB, dla ucha lewego 47 dB. Pogłębiona diagnostyka audiologiczna wykonana w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wykazała podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1000, 2000 i 3000 Hz dla ucha prawego – 36 dB, dla ucha lewego – 37dB i uszkodzenie słuchu typu ślimakowego. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. – o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90, poz. 575, ze zm.) odmówiono stwierdzenia choroby zawodowej u T. Z. powołując się na wyżej wskazane orzeczenia lekarskie i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował prawidłowość zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Wskazał, że należało zastosować rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 listopada 1989 r. (Dz. U. Nr 61, poz. 364) zmieniające rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), ponieważ ubytek słuchu został stwierdzony audiogramem wykonanym w 1999 r., czyli pod rządami wymienionego rozporządzenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem T. Z. wniósł w dniu 30 września 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], stwierdzenia choroby zawodowej i ustalenia terminu jej powstania. Podniósł, że badanie wykonane w lutym 1999 r. wykazało ubytek słuchu pozwalający na stwierdzenie choroby zawodowej według obowiązujących w tym czasie przepisów prawnych, które powinny znaleźć obecnie zastosowanie. Wskazał ponadto, że badający go lekarz nie wypełnił swojego obowiązku zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej p.s.a. – sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest zasadna. Z lektury akt administracyjnych wynika, że badania audiometryczne, na które powołuje się skarżący – wykonane u niego w 1999 r. – wykazały ubytek słuchu. Brak jednak opinii lekarskiej na temat zawodowego lub innego charakteru tego ubytku. Zgodnie z § 10 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Zatem w przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do ustalenia momentu wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej i określenia zdarzenia wszczynającego to postępowanie. Ustalenie momentu wszczęcia postępowania jest o tyle istotne, że od tego ustalenia zależy, przepisy którego z rozporządzeń regulujących postępowanie w sprawie rozpoznania chorób zawodowych będą miały zastosowanie. Nie ulega wątpliwości, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (gdyby mogło ono znaleźć obecnie zastosowanie) istniałyby w tym konkretnym przypadku podstawy do stwierdzenia u T. Z. choroby zawodowej, bowiem badanie słuchu przeprowadzone w maju 2004 r. wykazało u skarżącego uszkodzenie słuchu o charakterze ślimakowym, czyli charakterystycznym dla uszkodzenia wywołanego ponadnormatywnym działaniem hałasu. W obecnym jednak stanie prawnym kryteria pozwalające na ustalenie choroby zawodowej zostały zaostrzone. Oprócz stwierdzenia związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy wymaga się, by w odniesieniu do ubytku słuchu był to obustronny trwały ubytek typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 załącznika do cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.). Ustosunkowując się do zarzutu T. Z., iż ubytek słuchu powstał w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. (na dowód czego skarżący dołączył kserokopię audiogramu z dnia 25 lutego 1999 r.) i dlatego też przepisy tego rozporządzenia powinny znaleźć zastosowanie w postępowaniu dotyczącym ustalenia u niego choroby zawodowej należy podkreślić, że samo badanie słuchu w świetle obowiązujących zarówno wówczas, jak i teraz przepisów nie stanowi zdarzenia wszczynającego postępowanie. Stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.: "1. W razie podejrzenia o chorobę zawodową u pracownika: 1) zakłady społecznej służby zdrowia, 2) lekarze i lekarze stomatolodzy (lekarze dentyści), którzy przy wykonywaniu zawodu poza zakładami społecznej służby zdrowia powzięli podejrzenie o chorobę zawodową, 3) lekarze weterynarii, którzy przy wykonywaniu zawodu stwierdzili u pracownika stykającego się z chorymi zwierzętami objawy mogące nasuwać podejrzenie o chorobę zawodową. 4) zakład pracy zatrudniający tego pracownika - są obowiązani skierować tego pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego, zgodnie z § 7, do rozpoznawania chorób zawodowych, dołączając do skierowania posiadaną dokumentację lekarską. 2. Podejrzenie o chorobę zawodową może również zgłosić zainteresowany pracownik. Pracownik zgłasza podejrzenie o chorobę zawodową za pośrednictwem zakładu społecznej służby zdrowia sprawującego opiekę profilaktyczną nad zakładem pracy zatrudniającym pracownika. 4. W razie, gdy zgłoszenia podejrzenia o chorobę zawodową dokonały jednostki lub osoby nie będące zakładem pracy zatrudniającym pracownika, o fakcie zgłoszenia oraz skierowania w celu rozpoznania choroby zawodowej należy zawiadomić zakład pracy". Z przepisu tego wynika, że dopiero zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie. W przedmiotowej sprawie ani lekarz wykonujący badanie nie skierował skarżącego do właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych zakładu społecznej służby zdrowia, ani też skarżący – jako pracownik nie zgłosił podejrzenia choroby zawodowej. Ponadto sam skarżący w toku rozprawy przyznał, że po poddaniu się badaniom słuchu w 1999 r. do lekarza udał się dopiero w 2003 r. Wskazać należy, że § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. przyjmuje formalne, a nie materialne kryterium decydujące o zastosowaniu unormowań tego aktu prawnego do postępowania w sprawie choroby zawodowej. Decydujące więc znaczenie ma nie sam fakt powstania czy istnienia choroby uznawanej za zawodową w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., ale fakt wszczęcia pod jego rządami postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Mając na względzie powyższe podkreślić trzeba, że sam fakt wykonania badania nie jest zdarzeniem przesądzającym o wszczęciu z mocy prawa postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej. Zdarzeniem tym mogło być na przykład zgłoszenie podejrzenia o chorobę zawodową przez skarżącego. W konsekwencji zauważyć należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., co oznacza, że w sprawie nie może być zastosowany § 10 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Podsumowując należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u T. Z. zostało wszczęte dopiero w marcu 2003 r., czyli już w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W świetle tych przepisów nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji.