III SA/Wr 658/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku W S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 658/08 w sprawie ze skargi wnioskodawcy na postanowienie S K O w L z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] W S wniósł skargę na opisane w osnowie orzeczenia postanowienie S K O w L. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia przedmiotowego wpisu. Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwoma pełnoletnimi [...], nie posiada żadnego majątku, a łączny dochód rodziny (wynagrodzenie żony skarżącego i [...]) wynosi [...] zł brutto. Postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skarżący nie wykazał, że konieczność uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że Sąd błędnie ocenił sytuację skarżącego i błędnie odmówił zwolnienia go od ponoszenia kosztów wpisu sądowego. Zarządzeniem Sędziego z dnia [...] skarżący został wezwany do przedłożenia szczegółowych dokumentów oraz stosownych informacji i oświadczeń mających na celu ustalenie jego rzeczywistej sytuacji ekonomicznej w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu [...]. W odpowiedzi z dnia [...] ( data stempla pocztowego) skarżący wniósł o wskazanie podstawy prawnej ujawniania przez niego informacji dotyczących stanu finansowego członków jego rodziny, jednocześnie wniósł o przedłużenie terminu do złożenia pozostałych wyjaśnień do czasu odpowiedzi na wniosek zawarty w niniejszym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. W myśl natomiast art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia powinno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Ponadto koszty sądowe należy traktować jako bieżące wydatki w budżecie rodziny, które powinny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że skarżący nie wyjaśnił okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, do których przedstawienia został wezwany przez Sąd w piśmie z dnia [...] w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Natomiast zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Pojęcie to obejmuje więc również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z 17 maja 2006 r. I OZ 657/06, Lex nr 181557). Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny się w nim znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te, zgodnie z art. 255 p.p.s.a, powinny być na żądanie Sądu należycie udokumentowane. Tymczasem wnioskodawca nie wykazał w sposób pełny i rzetelny, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Nie odpowiedział na wymienione wyżej wezwanie Sądu z dnia [...], to znaczy nie wyjaśnił i nie udokumentował ważnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową m.in. nie przedłożył żądanych zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych dochodów przez wszystkie osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe, w tym nie wyjaśnił dlaczego on i jego [...] nie rejestrują się jako osoby bezrobotne, nie podał czy posiada rachunek bankowy i nie wyjaśnił czy jego rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej, ponadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Podsumowując powyższe wywody w opinii Sądu sytuacja majątkowa opisana ogólnie przez skarżącego we wniosku, nie poparta żadnym dowodem, czy wyczerpującym wyjaśnieniem, do czego bezskutecznie został wezwany w celu umożliwienia Sądowi ustalenia w sposób pełny aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, nie uzasadnia przyjęcia, że skarżący wykazał bezsprzecznie, iż nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 246 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.