III SA/Wr 661/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-07
Skład orzekający: Anna Moskała, Maciej Guziński, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na systemie LPIS i załącznikach graficznych, pomimo zarzutów strony o błędnej interpretacji danych i braku przeprowadzenia dowodów bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie przeprowadził wystarczająco wnikliwej analizy dowodów, nie uwzględnił twierdzeń strony dotyczących błędnej interpretacji danych z systemu LPIS i nie zapewnił stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok. Organ I instancji przyznał płatności JPO i UPO, pomniejszając je z uwagi na stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła organom błędne ustalenie stanu faktycznego, oparcie decyzji na systemie LPIS bez przeprowadzenia dowodów bezpośrednich oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 168 zł kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 168 (sto sześćdziesiąt osiem) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Po rozpatrzeniu odwołania G. B. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. G. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2013 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: organ bądź organ II instancji) we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy tok postępowania w sprawie. Mianowicie strona złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarowała 32 działki ewidencyjne, natomiast w sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych zadeklarowała 2 działki rolne A/Al, B/Bl, C/Cl, D/Dl, E/El, G/Gl, H/Hl, I/Il, J.J1, K/Kl, L/Ll, Ł/Łl, M/Ml, MA/MA 1, O/Ol, P/Pl, R/Rl, S/Sl, T/Tl, U/Ul, Z/Zl, AA/AA 1, AB/AB 1, AC/AC 1, AD/AD 1, AE/AE1, ADD/ADD1 do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Strona zadeklarowała ponadto działkę rolną F tylko do jednolitej płatności obszarowej oraz działkę rolną E2 do specjalnej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez stronę we wniosku do JPO wyniosła 150,19 ha, do UPO podstawowej wyniosła 141,81 ha, a do specjalnej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) działkę o powierzchni 13,60 ha. Strona na załącznikach graficznych oznaczyła zadeklarowane działki rolne.
Organ I instancji powołał się na wyniki kontroli administracyjnej wniosku, która wykazała nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu:
- na działce ewidencyjnej o nr: [...] (pow. j., gmina J. G., obręb S. I), większej powierzchni użytków rolnych niż maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) występujący na tej działce ewidencyjnej zgodnie z systemem LPiS;
- na działkach ewidencyjnych: nr [...] (pow. j., gm. P., obręb P.) i nr [...] (pow. j., gm. S. K., obręb W.) zadeklarowano na załączniku graficznym mniejszą powierzchnię niż we wniosku o przyznanie płatności.
Opierając się o stwierdzony stan faktyczny organ I instancji wydał w dniu lutego 2014 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której przyznał stronie płatności JPO na 2013 r. w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej 148,03 ha, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 3.586,90 zł z uwagi na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną do płatności we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Przekraczała ona 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej (kwotę, jaka miała być przyznana, pomniejszono o kwotę przypadająca na dwukrotną wykrytą różnicę) i z pomniejszenia płatności o kwotę 2.720,24 zł ze względu na współczynnik korygujący. Przysługująca płatność przekroczyła bowiem 2.000 euro na podstawie art. 11 rozporządzenia Nr 73/2009 Rady (WE) i zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013. Płatność UPO przyznana w wysokości 7.159,44 zł do powierzchni stwierdzonej 139,65 ha wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 602,12 zł ze względu na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną do płatności we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, przekraczającą 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej (kwota jaka miała być przyznana została pomniejszona o kwotę przypadająca na dwukrotną wykrytą różnicę), oraz z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za 2013 r., z kolei w stosunku do płatności ST organ odmówił jej przyznania.
Płatności ST odmówiona stronie ze uwagi na to, że powierzchnię 13,60 ha działki rolnej do płatności ST strona zadeklarowała też jako uprawę w plonie głównym do płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013).
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła, że wszystkie jej grunty rolne były mierzone metodą GPS przez autoryzowaną firmę. Przeprowadzono też kontrolę pomiarową w terenie, którą wykonała firma akredytowana ARiMR w dniu [...] lipca 2007 r. Płatności za lata 2010-2012 przyznawano do wnioskowanych powierzchni. Strona wniosła więc o ponowne pomiary działek ewidencyjnych [...] na załącznikach graficznych lub o pomiary w terenie w obecności strony.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie przedstawił obowiązujący stan prawny. Stwierdził, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm., dalej: ustawa). Według art. 7 ust. 1, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolita gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0.1 ha:
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) nadano mu numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Artykuł 7 ust. 1a ustawy stanowi, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z zał. VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V ( Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 316 str. 27 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha.
Organ podkreślił, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich przesłanek art. 7 ustawy stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
Według art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ze zm.), system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
W myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) (zwanego dalej "rozporządzenie nr 1122/2009"), system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczna identyfikacje każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia z pomocą współrzędnych. Gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.
Według art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.
Organ II instancji stwierdził, że zakresem odwołania nie objęto płatności ST. Ograniczono więc rozpatrzenie odwołania względem przyznania płatności JPO i UPO.
Według organu II instancji, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa. Organ wyjaśnił, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa według art. 14 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli, czyli "system zintegrowany", obejmujący m. in. system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 17 tego rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Według art. 12 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Komisji, rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności obszarowej na danej działce referencyjnej. Obowiązkiem rolnika jest wskazanie położenia działek rolnych na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację.
Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 str. 16 z 31.01.2009 r.) (uprzednio art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003) - kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie sporne są działki ewidencyjne:
- nr [...] o całkowitej powierzchni wynoszącej 3,5822 ha, na której rolnik zadeklarował 2,40 ha gruntów rolnych jako część działki AD/AD1,
- nr [...] o całkowitej powierzchni wynoszącej 4,9100 ha, na której rolnik zadeklarował 4,52 ha gruntów rolnych jako część działki D/Dl,
- nr [...] o całkowitej powierzchni wynoszącej 39,4214 ha, na której rolnik zadeklarował 12,00 ha gruntów rolnych jako działkę ADD/ADD1.
Z uwagi na treść odwołania strony powtórnej analizowano ortofotomapy tych działek poprzez wizualizację i pomiar. Opierając się o dostępne dowody w sprawie, organ II instancji nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia odwołania, gdyż obraz zdjęć tych działek wskazuje, iż powierzchnie PEG wyznaczono prawidłowo.
Odnośnie do działki nr [...] (część działki rolnej AD/AD 1) organ wskazał, że powierzchnia PEG ustalona dla tej działki wynosi 2,3225 ha, a strona deklarowała do płatności powierzchnię 2,40 ha. Na załączniku graficznym strona wskazała mniejszą powierzchnię niż powierzchnia PEG tej działki. Pomiar obszaru zaznaczonego przez stronę na załączniku graficznym jako działka AD/AD1 wyniósł 1,60 ha.
Odnośnie do działki nr [...] organ wskazał, że powierzchnia ewidencyjno -gospodarcza dla tej działki wynosi 4,6290 ha. Strona na w/w działce zadeklarowała do płatności powierzchnię 4,52 ha jako część działki rolnej D/Dl. Jednak Strona na załączniku graficznym jednoznacznie zaznaczyła powierzchnie mniejszą, niż powierzchnia PEG ustalona dla tej działki. Pomiar obszaru zaznaczonego przez Stronę na załączniku graficznym jako cześć działki D/Dl wyniósł 4,42 ha.
Odnośnie do działki nr [...] (działka ADD/ADD1) organ wskazał, że strona deklarowała do płatności powierzchnię 14,05 ha na działce rolnej AD/AD1 oraz powierzchnię 12,00 ha na działce rolnej ADD/ADD1. Łącznie zadeklarowano do płatności na tej działce ewidencyjnej powierzchnię 26,05 ha. W dniu przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosku ustalona powierzchnia ewidencyjno gospodarcza dla tej działki ewidencyjnej wynosiła 24,79 ha. Część nieuprawnioną do płatności stanowi bagno, wyraźnie odróżniające się na załączniku graficznym od części użytkowanej rolniczo. Po wyłączeniu obszaru terenu nieużytkowanego rolniczo zaznaczonego na załączniku graficznym przez wnioskodawcę jako bagno, powierzchnia kwalifikowana dla działek deklarowanych na działce ewidencyjnej [...] wyniosła 24,79 ha.
Odnośnie do zarzutu strony, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, i że ARiMR w poprzednich latach przyznawała płatności do w/w powierzchni, a "nagle" do przyznania płatności za 2013 r. ustalono mniejsze powierzchnie, organ zaznaczył, że to sama strona zawnioskowała o mniejszą płatność w ramach spornych działek. Zostało to wyrysowane przez stronę na załączniku graficznym.
Przyjmując ustaloną różnicę między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, organ dokonał obliczeń procentowej różnicy dla JPO i UPO według przyjętego wzoru.
Organ stwierdził następnie, że organ I instancji prawidłowo obliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, w związku z tym zobligowany był zastosować art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym - jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, w przypadku stwierdzenia przedeklarowania powierzchni o 2 ha, nie więcej jednak niż 20% zatwierdzonego obszaru, pomoc jaka ma być przyznana w danym roku zostaje pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
Ponieważ płatności do gruntów rolnych stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych.
W konkluzji organ uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem G. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając:
1) naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez:
a) błędne przyjęcie, iż deklarowana do płatności powierzchnia działki rolnej nr [...] (działka nr AD/AD1 oraz ADD/ADD1) stanowi teren bagna, pomimo:
- braku dowodów, że część deklarowanej do płatności działki rolnej stanowi bagno,
- to, że organ wypłacał środki za w/w działki rolne w latach poprzednich,
- przeprowadzenia kontroli pomiarowej w 2007 r. przez firmę autoryzowaną przez ARiMR, która określiła wskazaną we wniosku o płatność pow. działki rolnej,
b) zaniechanie przeprowadzenia przez organ administracyjny oględzin działki rolnej nr [...] (działka nr AD/AD1 oraz ADD/ADD1) w sytuacji wykrycia rzekomego bagna na terenie w/w działki rolnej oraz nieuwzględnienie stanowiska skarżącego, który zaprzecza ustalonemu za pomocą programu komputerowego LPIS stanowi część działki rolnej nr [...] oraz nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie ponownych pomiarów zgłoszonych działek rolnych (oględzin działki rolnej nr [...]),
c) błędne przyjęcie, że deklarowana do płatności powierzchnia działki rolnej nr [...] (część działki nr AD/AD1) została zawyżona, pomimo, iż rzeczywista powierzchnia uprawnianej działki rolnej jest równa powierzchni wskazanej w deklaracji,
d) błędne przyjęcie, że deklarowana do płatności pow. działki rolnej nr [...] (cześć działki nr D/Dl) została zawyżona, pomimo, iż rzeczywista powierzchnia uprawnianej działki rolnej jest równa pow. wskazanej w deklaracji,
e) oparcie zaskarżanej decyzji na ustaleniach z systemu LPIS stanowiących, iż ciemny teren na działce rolnej nr [...] w systemie LPIS stanowi bagno pomimo, iż teren ten nie jest bagnem, a ciemny teren może stanowić cień, który tam pada lub wadliwy odczyt systemu LPIS, i oparcie zaskarżonej decyzji na systemie LPIS, w sytuacji kiedy organ administracyjny powinien poszukiwać dowodów bezpośrednich i dopiero na ich podstawie dokonywać ustaleń faktycznych będących podstawą orzeczenia, tj. organ administracyjny powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, przeprowadzić oględziny terenu działki rolnej nr [...], co nie naruszałoby zaufania obywateli do organów administracyjnych, a nie wydawać decyzję bez udziału skarżącego oraz pomijając składane przez skarżącego wnioski dowodowe,
f) poprzez niepouczenie skarżącego o treści art. 10, art. 11 i art. 8 k.p.a., tj. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz zgłoszenie odpowiednich wniosków dowodowych w sprawie, czynny udział w sprawie,
2. naruszenie przepisów k.p.a. przez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności:
a) za działkę rolną nr [...] (cześć działki nr AD/AD1) wobec wykrycia, iż zgłoszona powierzchnia działki rolnej we wniosku o przyznanie płatności różni się od zaznaczonej powierzchni działki rolnej na załącznikach graficznych oraz wobec faktu, iż przez poprzednie lata płatności powierzchnie działki rolnej były identyczne, które to uzupełnienie mogłoby nastąpić poprzez wyjaśnienie przez Skarżącego, która powierzchnia działki rolnej jest prawidłowa, tj. zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności czy zaznaczona na załączniku graficznym,
b) za działkę rolną nr [...] (cześć działki nr D/Dl) wykrycia, iż zgłoszona powierzchnia działki rolnej we wniosku o przyznanie płatności różni się od zaznaczonej powierzchni działki rolnej na załącznikach graficznych oraz wobec faktu, iż przez poprzednie lata płatności powierzchnie działki rolnej były identyczne, które to uzupełnienie mogłoby nastąpić wyjaśnieniem przez skarżącego, która powierzchnia działki rolnej jest prawidłowa, tj. zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności czy zaznaczona na załączniku graficznym,
c) za działkę rolną nr [...] (działka nr AD/AD1 oraz ADD/ADD1) wykrycia, iż zgłoszona powierzchnia działki rolnej we wniosku o przyznanie płatności różni się od faktycznie uprawianej powierzchni działki rolnej z powodu rzekomego bagna na terenie działki rolnej, które to uzupełnienie mogłoby nastąpić poprzez wyjaśnienie przez skarżącego, czy przedmiotowa działka rolna stanowi teren bagien, wzywając skarżącego do przedłożenia dowodów potwierdzających stanowisko skarżącego,
3. naruszenie art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r., poz. 1164, ze zm), w zw. art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w zw. z art. 7 i 10a, 132, 11 rozporządzenia Rady Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż skarżący zgłosił tereny działek rolnych do płatności obszarowej o powierzchni większej niż powierzchnia uprawiana oraz że zgłosił działkę rolną stanowiącą w części bagno - co stanowiło w ocenie organu administracyjnego przedeklarowanie powierzchni o 2 ha i pomniejszenie wypłaty płatności obszarowej.
Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodów ze wskazanych dokumentów.
Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Skarżący wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest część decyzji organu II instancji wobec faktu, iż organ administracyjny w treści zaskarżonej decyzji słusznie uznał, że skarżący nie kwestionuje odmowy przyznania specjalnej płatności obszarowej do powierzchni roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR we W. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skarżący sam wnioskował o mniejszą niż w ubiegłych latach płatność w ramach spornych działek, co zostało przez niego jednoznacznie wyrysowane na załączniku graficznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).
Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164), według którego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009. Zgodnie z tym załącznikiem powierzchnia ta dla Polski nie może być mniejsza niż 1 ha.
W rozpoznawanej sprawie należało ustalić, czy skarżący spełniał w 2013 r. warunki określone w powołanym przepisie, odnośnie do działek, co do których organ stwierdził różnice między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, dokonanej na podstawie załącznika graficznego do wniosku oraz materiałów posiadanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli, obejmujący system identyfikacji działek rolnych, który opiera się o mapy, dokumenty ewidencji gruntów, inne dane kartograficzne. Korzysta z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Przy użyciu tych narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych (działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności). Rolnikowi przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności obszarowej na danej działce referencyjnej. Obowiązkiem rolnika jest natomiiast wskazanie położenia działek rolnych na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację.
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Dz.U.2012.1164 j.t.
Art. 3. 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
2. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., należy powołać art. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164), który nakłada szereg obowiązków na organy administracji publicznej prowadzące postępowania w sprawach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, organ przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Artykuł 2 ust. 3 ustawy natomiast nakłada na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, obowiązek przedstawienia dowodów oraz wyjaśniania okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa natomiast na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Odnosząc powołaną regulację art. 2 ust. 3 ustawy do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że skarżący nie przedstawił własnych dowodów. Odwołał się jednak do pomiarów dokonanych w terenie metodą GPS na zgłoszonych działkach na zlecenie ARiMR i na kontrolę Agencji Rynku Rolnego, które nie wykazały nieprawidłowości. Szczególnie istotna jest powierzchnia zgłoszonej działki nr [...] (działka ADD/ADD1), co do której organ stwierdził, że skarżący deklarował do płatności powierzchnię 14,05 ha na działce rolnej AD/AD1 oraz powierzchnię 12,00 ha na działce rolnej ADD/ADD1 - łącznie 26,05 ha. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku ustalono jednak powierzchnię ewidencyjno gospodarczą dla tej działki ewidencyjnej 24,79 ha. Organ stwierdził, że część działki nieuprawnioną do płatności stanowi bagno, które się wyraźnie odróżnia na załączniku graficznym od części użytkowanej rolniczo. Skarżący wskazywał na możliwość błędnej interpretacji mapy w tym zakresie.
Niezgodności dotyczące pozostałych działek, już o mniejszej powierzchni, wynikające ze wskazanych przez organ różnic pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a zaznaczoną na załączniku graficznym, mogły według skarżącego wynikać z niedokładnego zaznaczenia granic działek przez skarżącego. Organ się do tego nie odniósł. Organ przyjął natomiast, że z załącznika graficznego wynika, że to skarżący sam wnioskował o przyznanie płatności do mniejszej powierzchni gruntów niż w latach ubiegłych. Temu natomiast skarżący konsekwentnie zaprzeczał, a organ się do tego nie odniósł.
Sąd stwierdza, że działania organu w rozpatrywanej sprawie kolidowały z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. w zakresie nakazującym organowi administracji publicznej działanie z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, której stosowanie nie zostało wyłączone w postępowaniu w sprawach o płatności bezpośrednie. Sąd stwierdził także naruszenie postanowień art. 3 ust. 2 ustawy w zakresie obowiązku organu wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; udzielania na żądanie strony niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnienia stronie, na jej żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na jej żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwienia jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tym zakresie Sąd uznał zatem zarzuty skargi za uzasadnione.
W ponownym postępowaniu organy powinny ocenić wniosek zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.).
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pk1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło