III SA/Wr 662/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej p.w. S. A. w B. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji dróg wewnętrznych, postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] (słownie:[...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Parafia Rzymskokatolicka p.w. S. A. w B. (dalej jako: "strona skarżąca") – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie likwidacji dróg wewnętrznych. W uzasadnieniu skargi powołując się na interes prawny wniosła o stwierdzenie nieważności zarządzenia, ponieważ w następstwie jego wydania doszło do sprzedaży działek o nr [...] i [...] na rzecz osoby fizycznej, skutkiem czego, zarówno do kościoła, jak i cmentarza nie ma aktualnie dostępu od drogi publicznej. Strona skarżąca zarzuciła ponadto, że Burmistrz Miasta i Gminy M. nie mógł wydać takiego zarządzenia, ponieważ nie leży to w jego kompetencjach. Przez wydanie przedmiotowego zarządzenia naruszone zostały postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz narusza to słuszny interes parafii i wiernych zamieszkałych na terenie działania planu zagospodarowania przestrzennego. Zarządzeniem z dnia 13 września 2017 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a."), przez wskazanie, czy przed wniesieniem skargi strona wyczerpała administracyjny tok instancji poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi pismem z dnia 16 października 2017 r. pełnomocnik wskazał, że przed wniesieniem skargi strona skarżąca wyczerpała administracyjny tok instancji poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, czego dowodzi pismo strony skarżącej do Wojewody D. z dnia [...] maja 2017 r. oraz odpowiedź udzielona w dniu [...] czerwca 2017 r., które to dokumenty ponownie złożył do akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 maja 2017 r., poz. 935; zwana dalej: ustawa nowelizująca). Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej: przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z powyższym do aktów i czynność organów administracji publicznej dokonanych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej - zastosowanie będą miały dotychczasowe przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy M. nr [...] objęte skargą, zostało wydane w dniu [...] lipca 2009 r., a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie mieć ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), tj. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tego zarządzenia. W myśl art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Z kolei art. 101 ust. 1 u.s.g. w omawianym stanie prawnym stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia będzie bezskuteczne wtedy, gdy wezwany organ gminy wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia bądź nie zajmie żadnego stanowiska w tej kwestii w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W razie odmówienia przez właściwy organ gminy uwzględnienia wezwania skargę należy wnieść za pośrednictwem tego organu gminy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o stanowisku organu. Natomiast w przypadku braku reakcji organu gminy na wezwanie dopuszczalne jest złożenie skargi, również za pośrednictwem organu, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Podkreślić jednocześnie należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 101 ust 1 u.s.g.), przewidziane w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czy też wyczerpania trybu w zakresie bezczynności organu. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, i to w szczególnym trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SAB/Lu 33/16, LEX nr 2258491). Reasumując, skoro przepis art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przewiduje stosowanie zarówno art. 52 p.p.s.a., jak i art. 101 u.s.g. w brzmieniu nadanym tą ustawą jedynie do aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, to w przedmiotowej sprawie, w sytuacji kiedy przedmiotem skargi jest zarządzenie sprzed dnia 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca niewątpliwie miała obowiązek skierować do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie spełniła powyższego warunku. Strona nie wykazała spełnienia tegoż obowiązku ani w skardze, ani też nie uczynił tego jej profesjonalny pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 13 września 2017 r. Do akt sądowych nie przedłożone zostało pismo, które byłoby wezwaniem Burmistrza Miasta i Gminy M. do usunięcia naruszenia prawa w związku z zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Pełnomocnik strony skarżącej przedłożył jedynie pismo skierowane do Wojewody D. z dnia [...] maja 2017 r. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.