III SA/Wr 664/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędzia WSA Maciej Guziń Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2008r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [... ] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. W dniu 15 maja 2006 r. Z. J. właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w Z. L.dla której to Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], a zamieszkała w L przy ul. Z. [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego G. K. wniosła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...]. Nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych we wsi Z. L. w granicach działek nr [...] i nr [...] . Jako podstawę wniosku wskazała art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem w jej ocenie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał, w postaci wyroku S O w J. G. z dnia [....] o sygn. akt [...] oraz sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego geodety z dnia [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy L. orzekł o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w Z. L w granicach działek nr [...] i nr [...] Podstawą odmowy wznowienia postępowania było niedochowanie przez Z J. miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, który to biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W dniu [...] r. w wyniku zawartej umowy kupna – sprzedaży (repertorium...) Z. J. dokonała sprzedaży nieruchomości położonej w Z. L. w granicach działki [...] L. B. Tego samego dnia L. B. upoważniła Z. J. do reprezentowania jej przed Urzędami Państwowymi do "załatwiania spraw dotyczących rozgraniczenia działki [...] w Z L.". Nadana przez Z. J. w dniu 19 lipca 2006 r. w placówce pocztowej we W przesyłka pocztowa zawierająca niniejsze upoważnienie nie została skutecznie doręczona Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J. G. do dnia [...] r. Natomiast w dniu[...] . pełnomocnikowi Z J została skutecznie doręczona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy L z dnia [...] . Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Od niniejszej decyzji Z. J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. odwołanie. Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że z uwagi na zawartą umowę kupna – sprzedaży Z. J. w dniu [...] przestała być właścicielką nieruchomości położonej w Zł L w granicach działki [...] Porównując natomiast datę dokonania umowy kupna – sprzedaży (13 czerwca 2006 r.) z datą wniesienia odwołania przez pełnomocnika Z J (4 lipca 2006 r.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J G doszło do przekonania, że z chwilą zawarcia tej umowy Z J utraciła status strony przysługujący jej w postępowaniu przed organem I instancji, a tym samym nie mogła zainicjować już postępowania odwoławczego. Na niniejszą decyzję "L B, reprezentowana przez Z J, działającą przez pełnomocnika radcę prawnego G K." pismem z dnia 23 października 2006 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 127 kpa poprzez przyjęcie, iż Z. J. działająca przez profesjonalnego pełnomocnika nie była legitymowania do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] . Nr [...] z uwagi na dokonaną przez nią sprzedaż nieruchomości położonej w Z L w granicach działki nr [...] w dniu [...] r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed jej doręczeniem pełnomocnikowi Z J w dniu {...} r. Podczas gdy – jak podniosła skarżąca – pełnomocnik ustanowiony przez Z J był uprawniony do wniesienia odwołania z dnia [...]. z uwagi na fakt upoważnienia Z J w dniu [...] dokonanego przez L. B.do występowania w jej imieniu w sprawie rozgraniczenia działek nr [...]i nr [...], o czym organ II instancji został poinformowany przez Z J, która to w dniu [...]. listem poleconym przesłała na adres Kolegium ww. pełnomocnictwo z dnia [...] Nadto skarżąca zarzuciła organowi II instancji niewyjaśnianie istotnej dla sprawy okoliczności poprzez nieustalenie czy fakt udzielenia przez L B upoważnienia Z J w zakresie załatwienia spraw dotyczących rozgraniczenia upoważnił Z J poprzez ustanowionego przez nią pełnomocnika do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L, bowiem w ocenie skarżącej L B od daty nabycia nieruchomości posiada przymiot strony w postępowaniu. Podczas gdy, jak wskazała skarżąca, zgodnie z art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania, z kolei zgodnie z art. 33 § 1 kpa pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Zatem w ocenie skarżącej, Z J mogła również działać "przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika". Skarżąca wniosła nadto o uchylenie zaskarżanej decyzji organu II instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Z J zmarła w dniu[....]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu - jeżeli takowe istnieją - podnieść z urzędu (por. T. Woś – Postępowanie sądowo – administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z dnia 9 października 2000 r. Dz.U. nr 30, poz.168). Przepis art. 148 § 1 i 2 kpa normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, że podanie o wznowienie postępowania odnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Z powyższego uregulowania wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona zatem musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego biegnącego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (b. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2, Warszawa 1998 r.). Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi ocenić je i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, organ administracji jest władny do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Jest to wówczas rozstrzygnięcie merytoryczne, rozstrzygające sprawę stwierdzeniem, że nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. W pierwszej zatem fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.). Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99). Z akt rozpatrywanej sprawy wprost wynika, że organ I instancji, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami prawidłowo badał, czy wniosek skarżącej z dnia 9 maja 2006 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy L z dnia [...] Nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych we wsi Z L w granicach działek nr [...] i nr [... ] został złożony w ustawowym terminie. Nadto w wyniku przeprowadzonego badania, organ I instancji zasadnie przyjął, że przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła bowiem o wznowienie postępowania pismem z dnia 9 maja 2006 r. (wniosek wpłynął do siedziby Urzędu Miejskiego w L. w dniu 15 maja 2006 r.). Jako przyczynę wznowienia postępowania wskazała natomiast wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w postaci wyroku Sądu Okręgowego w J.G. z dnia [...] o sygn. akt [...] oraz sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego geodety z dnia 19 maja 2005 r., z treścią której, jak wskazała, zapoznała się dopiero po doręczeniu jej wyroku tj. w dniu 4 maja 2006 r. Podczas gdy z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca wiedzę o opinii biegłego geodety z dnia 19 maja 2005 r. posiadała już przed wskazaną datą (datą doręczenia jej wyroku), co zresztą sama przyznała we wniosku o wznowienie postępowania twierdząc, że w dniu "11 maja 2005 r. geodeta przeprowadził czynności w jej obecności, a następnie wydał opinię, która stanowiła istotny dowód w sprawie". Zważywszy zatem na powyższe oraz na okres czasu który upłynął od dnia wydania opinii przez biegłego geodetę (19 maja 2005 r.), do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania (15 maja 2006 r.), a więc okres powyżej jednego roku, stwierdzić należy, co też słusznie uczynił organ I instancji, iż skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania rażąco uchybiła ustawowemu jednomiesięcznemu terminowi do jego wniesienia, określonemu w art. 148 kpa. Sąd jako prawidłowe i zgodne z prawem uznał również rozstrzygnięcie wydane przez organ II instancji, który trafnie przyjął, że Z. J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, jako osoba pozbawiona przymiotu strony nie mogła wszcząć postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 147 zd. 1 kpa wznowienie postępowania administracyjnego następuje na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Obowiązkiem organu było więc zbadanie, czy skarżącej przysługiwało prawo strony w postępowaniu. Zważywszy natomiast na okoliczność, że w dniu 13 marca 2006 r. w wyniku umowy kupna – sprzedaży Z. J.przestała być właścicielką nieruchomości położonej w Z L. w granicach działki[...], a tym samym z niniejszą datą utraciła status strony przysługujący jej w postępowaniu przed organem I instancji, organ II instancji słusznie przyjął, że w konsekwencji Z J, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, choć wniosła w dniu 4 lipca 2006 r. odwołanie nie mogła już zainicjować postępowania odwoławczego. Podnieść również należy, iż ustanowienie pełnomocnika oraz jego wybór, należy do strony, która to winna kierować się zasadami określonymi w art. 33 kpa. Pełnomocnikiem strony może być zaś osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 kpa). Z kserokopii pełnomocnictwa wynika zaś, że L B upoważniła Z J do reprezentowania jej przed Urzędami Państwowymi do "załatwiania spraw dotyczących rozgraniczenia działki [...] w Z L ", a zatem Z J jako osoba fizyczna, niebedąca profesjonalnym pełnomocnikiem (radcą prawnym, adwokatem) mogła reprezentować L B osobiście, nie mogła natomiast do jej reprezentowania upoważnić już innej osoby. Nadto z treści pełnomocnictwa udzielonego przez Z J radcy prawnemu G K oraz treści odwołania, nie wynika aby to Z J działała jako pełnomocnik L B Zważywszy na powyższe jak również na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. IV SA 1044/1996 stanowiącego, że pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym musi być udzielone wprost, a nie może być domniemane, organ II instancji słusznie przyjął, że radca prawny G K składając odwołanie od decyzji Burmistrza L nie mogła reprezentować L B , lecz działała jedynie w imieniu i na rzecz Z J , która to w wyniku sprzedaży w dniu 13 czerwca 2006 r. działki nr 105 utraciła status strony postępowania, a tym samym nie mogła zainicjować postępowania odwoławczego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.