III SA/Wr 664/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-03-04
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, wykonująca przewóz drogowy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega karze pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, mimo wcześniejszego ukarania grzywną za to samo naruszenie w postępowaniu wykroczeniowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, wykonująca przewóz drogowy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym dotyczącym niezarobkowego przewozu drogowego. Brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej za to samo zdarzenie. Kara pieniężna ma charakter administracyjny i jest ściśle określona przez ustawodawcę.Stan faktyczny
Skarżący B. G. został zatrzymany podczas kontroli drogowej jako kierowca zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, nie posiadając wymaganej karty opłaty drogowej. Organy celne nałożyły na niego karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Skarżący twierdził, że był jedynie kierowcą wykonującym przysługę dla kolegi, nie był przedsiębiorcą i został już ukarany grzywną przez sąd grodzki za to samo naruszenie. Organy administracyjne oraz sąd uznały, że przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie również do osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, a kara pieniężna jest niezależna od postępowania wykroczeniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o numerze [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 42 ust. 1 , art. 87 ust. 1, art. 92 ust 1 i ust. 4, art. 93 ust. 1, ust. 1a, ust. 3-4 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz.U. z 2004r. nr 204 poz. 2088 ze zm.), pkt 4.1 załącznika do ww. ustawy w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych
( Dz.U. nr 151, poz. 1089), po rozpatrzeniu odwołania B. G. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...]o numerze [...] orzekającą o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 3000 zł. z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] funkcjonariusze Izby Celnej we W., w trakcie prowadzonych działań kontrolnych na drodze krajowej nr ... w miejscowości K., zatrzymali do kontroli drogowej zespół pojazdów tj. samochód marki F.o nr rej. [...] z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, kierowany przez B. G., zameldowanego przy ul. [...] w C.. Nadto w oparciu o przeprowadzone czynności ustalono, iż pojazd jest własnością B. K. zam. przy ul. [...] w C.. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż kierujący pojazdem B. G. wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W trakcie przesłuchania w dniu [...]. B. G. zeznał, iż w dniu kontroli tj. w dniu [...] nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, ponieważ jej nie wykupił, zeznał ponadto, że nie sprawdził ,iż łączna dopuszczalna masa całkowita samochodu wraz z przyczepą przekracza 3.5 tony. B. G. pismem z dnia [...]. dodatkowo wyjaśnił, iż nie kupił wymaganej winiety ponieważ nie miał pieniędzy, które zamierzał wyciągnąć z bankomatu spotkanego w najbliższej miejscowości. Nie doszło do tego, gdyż zdaniem strony został on zaraz po przekroczeniu granicy zatrzymany przez funkcjonariuszy celnych i nie miał możliwości skorzystać z bankomatu. Poinformował ponadto iż w wykonywaniu tego transportu pomagał koledze, który nie posiadał prawa jazdy kategorii C i E . Dodał nadto, że w dniu 16 kwietnia 2007 Sąd Rejonowy Wydział VI Grodzki w Kłodzku na podstawie art. 92 a ustawy o transporcie drogowym wymierzył mu karę grzywny. W związku z tym za ww. czyn został on już ukarany i nie wie dlaczego urząd ponownie wszczyna przeciwko niemu postępowanie.
W tym stanie rzeczy- w ocenie organu administracyjnego I instancji- przyjąć należało, że kierujący B. G., wykonywał w dniu kontroli przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 3000 zł. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2004 r. Nr 2004 poz.2088, z późń. zm.).Organ administracyjny podniósł, iż zgodnie z art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego ( przewozu na potrzeby własne). Do podmiotów tych należy zliczyć osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, a dokonują przewozów drogowych pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
Organ w uzasadnieniu decyzji powołał się również na treść art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy, dotyczącego obowiązku wykupienia karty opłaty drogowej, które mają zastosowanie wobec osób fizycznych. Organ I instancji powołał definicje: niezarobkowege przewozu drogowego i transportu drogowego określone w art. 4 pkt 3 i pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił ,iż zgodnie z art. 42 ust. 1 ww. ustawy podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych , a zgodnie z art. 4 pkt 6a przewóz drogowy obejmuje również niezarobkowy przewóz drogowy. Organ zacytował art. 42 ust. 3a i ust 3b ustawy o transporcie drogowym, nadto powołał się na treść § 3 ust. 1 i ust. 3 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. Nr 151, poz. 1089) który stanowi, że uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką". Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części opłaty łącznie. Kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu.
Jednocześnie organ przywołał treść art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy , że podczas przewozu drogowego kierowca samochodowy jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Organ administracyjny uznał więc, iż w świetle przedstawionego stanu faktycznego należy przyjąć za należycie udowodnione, że B. G. naruszył warunki wykonywania przewozu drogowego poprzez nieuiszczenie wymaganej opłaty. Organ administracyjny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, ten kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki wynikające z przepisów tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy. Stosownie do pkt 4.1. wskazanego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł. Organ administracyjny powołał się również na art. 93 ust 1, ust. 1a i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, podkreślając, iż kara pieniężna nakładana jest w formie decyzji administracyjnej, kompetentnym do jej nałożenia jest organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli, nadto decyzji o nałożeniu kar pieniężnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelnik Urzędu Celnego we W. stwierdził, w uzasadnieniu decyzji, iż nałożenie kary, jej wysokość nie są uzależnione od uznania organu orzekającego. Prowadzone postępowanie dowodowe zmierzało więc jedynie do ustalenia stanu faktycznego, czy miało miejsce naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w przypadku takiego stwierdzenia nałożenia kary w wysokości ściśle określonej w załączniku do ustawy. Ponadto Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienie od wymiaru kary, czy też z jej obniżenia. Organ administracyjny zastrzegł również, iż w przedmiotowej sprawie, inaczej niż w postępowaniu karnym nie był upoważniony do ważenia winy, czy niewiedzy, czy stopnia przyczynienia przedsiębiorcy, czy też innych przesłanek, a sama decyzja nie ma charakteru uznaniowego.
W dniu [...] B. G. odwołując się od powyższej decyzji, wniósł o jej uchylenie lub zmianę i umorzenie postępowania w oparciu o art. 138 §1 pkt 2 k.p.a.. Zarzucił organowi celnemu niewłaściwe oznaczenie strony postępowania, ponieważ jak twierdził był tylko i wyłącznie kierowcą pojazdu i jechał na prośbę swojego kolegi, organizatora i inicjatora wyjazdu B. K., który nie posiadał prawa jazdy kategorii C i E, i który był obecny podczas kontroli funkcjonariuszy urzędu celnego. Odwołujący się nie negował przy tym faktu, iż nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednak wykonując nieodpłatną przysługę koledze został już raz ukarany za brak opłaty drogowej za naruszenie art. 92 ustawy o transporcie grzywną orzeczoną wyrokiem wydanym w trybie nakazowym przez Sąd Grodzki w Kłodzku na wniosek Naczelnika Urzędu Celnego w W.. Strona powołała się na treść art. 92a ustawy o transporcie drogowym i pokreśliła, że pełniła rolę jedynie kierowcy, jednorazowo wykonującego przysługę dla kolegi. Tak więc zdaniem odwołującego się nie był on ani przedsiębiorcą ani podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 realizującym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy. B. G. podkreślił ponadto, że po otrzymaniu pisma informującego o wszczęciu przeciwko niemu postępowania administracyjnego przesłał stosowne pismo, gdzie wyjaśnił swój status kierowcy i podał iż właścicielem pojazdu był B. K. był on też zdaniem strony inicjatorem i organizatorem wyjazdu do Niemiec po zakupiony dla niego samochód. Z tego powodu to B. K. był podmiotem realizującym niezarobkowy transport drogowy dla jego własnych potrzeb, dodał również, że uznał swoje wyjaśnienia ujęte w piśmie z dnia [...]. za wystarczające i z tego powodu nie wypowiedział się ponownie po poinformowaniu go przez Naczelnika Urzędu Celnego o możliwości wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w tej sprawie w trzydniowym terminie. Zdaniem odwołującego się organ administracyjny prowadził niniejsze postępowanie bez zachowania zasad jakiejkolwiek staranności w dążeniu do prawidłowego oznaczenia stron tego postępowania, bez zachowania obiektywizmu, nie dążył ponadto do wnikliwego zbadania sprawy.
Decyzją z dnia [...](nr ...) Dyrektor Izby Celnej we W., nie podzielając zarzutów odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o numerze [...] w mocy. Organ odwoławczy podtrzymując stanowisko organu I instancji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie występował brak karty opłaty drogowej, tym samym opłata za przejazd nie została uiszczona i to spowodowało konieczność wymierzenia kary pieniężnej, którą ustawodawca ustalił na sztywnym poziomie 3000 zł.( 1p. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) Organ odnosząc się do twierdzeń strony w kwestii nie posiadania przez nią tego przymiotu podkreślił, iż B. G. w podpisanym bez zastrzeżeń protokole z dnia [..] . stwierdził, że właścicielem samochodu marki ford jest B. K., przyczepy M. W. natomiast właścicielem przewożonego na przyczepie pojazdu marki Volvo jest [...]. Z tego powodu zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art. 80 k.p.a. organ odwoławczy dał wiarę pierwotnym wyjaśnieniom B. G. zostały bowiem one złożone do protokołu pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i podpisane prze niego po zakończeniu zeznań bez uwag. Nadto co podkreślił w uzasadnieniu organ odwoławczy w tym protokole nie wspomniano, ze organizator przejazdu B. K. siedzi w samochodzie. Faktu tego nie odnotowano także w notatce służbowej Grupy Mobilnej przeprowadzającej kontrolę. Organ orzekający wyjaśnił ponadto, iż odrębną sprawą jest ukaranie kierowcy karą grzywny na podstawie przepisu 92a ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym od wymierzenia mu kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ust. 1 i 4 powołanej ustawy. Organ powołał się ponadto na treść przepisu art. 92a ust 3 ustawy o transporcie drogowym, który wprost wskazuje ,że wszczęcie postępowania wobec kierowcy w oparciu o ten przepis, nie wyklucza podjęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu , o którym mowa w art. 3 ust 2 pkt 3 tej ustawy. Na koniec organ II instancji przypomniał, że kontroli dokonano na drodze krajowej nr 8 w Kłodzku tak więc twierdzenia odwołującego się jakoby nie zdążył wyjąć pieniędzy z bankomatu na zakup karty opłaty drogowej nie są zgodne z prawdą. B. G. minął bowiem od granicy kilka miast, w których bez problemu mógł dokonać tego zakupu. Ponadto słuchany w momencie kontroli stwierdził, że karty nie posiada, gdyż nie wiedział, że prowadzony przez niego zespół pojazdów przekraczał masę całkowitą 3,5 tony, w tym czasie nic on nie wspominał o braku pieniędzy.
Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem B. G. wystąpił [...] ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] Naczelnika Urzędu Celnego oraz umorzenie wobec niego postępowania administracyjnego.
W skardze tej strona zarzuciła naruszenie przez organy administracyjne:
1. przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 92 ust 1 i 4, art. 93 ust 1a, ust. 3-4 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym ( Dz.U. z 2004 nr 204 poz. 2088 ze zm.) przy braku uwzględnienia art. 3 ust 2 pkt 3 oraz art. 92 ust 3 ww. ustawy,
1. przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym określonych w art. 7 k.p.a.
W uzasadnieniu podniesionych w skardze zarzutów strona powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji zmieniając jedynie swoje wyjaśnienia odnośnie okoliczności związanych z osobami mu towarzyszącymi oraz będącymi właścicielami kierowanego przez niego zespołu pojazdów. W skardze B. G. stwierdził, iż zestaw pojazdów którymi kierował w dniu [...]. był pożyczony przez M. K. od B. K. - samochód F. nr rej. [...], natomiast przyczepa była wypożyczona przez niego z wypożyczalni. Skarżący podał, iż wraz z nim obecny był w trakcie kontroli M. K. i to on był organizatorem i inicjatorem wyjazdu po zakupiony przez niego w Niemczech samochód.
Nadto zdaniem skarżącego przepisy ustawy o transporcie drogowym powołane w podstawie prawnej decyzji organu I instancji odnoszą się wyłącznie do przedsiębiorców.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie.
Odnośnie twierdzeń skarżącego precyzujących osobę właściciela zespołu pojazdów , którymi kierował i osobę z którą podróżował, organ odwoławczy podkreślił z całą stanowczością, iż powyższe twierdzenia skarżącego wyraźnie świadczą iż organ celny uczynił prawidłowo uznając za prawdziwe wyjaśnienia skarżącego złożone do protokołu z dnia [...] Nadto organ II instancji odnosząc się do zarzutów powołanych przez skarżącego podkreśla, iż ustawa o transporcie drogowym nie dotyczy wyłącznie przedsiębiorców o czym świadczy zakres wyłączeń ujętych w art. 3 w ust. 2 pkt 3 tej ustawy, nadto organ powołał się na treść przepisu art. 42 ust. 1 ww. ustawy, w którym, użyto określenia podmioty co wyraźnie wskazuje na każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Ponadto organ orzekający odnosząc się do zarzutu strony , iż ukaranie karą grzywny uniemożliwia wymierzenie kary pieniężnej powołał się na treść art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i na orzeczenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2007 r. wydanego w sprawie oznaczonej sygnaturą akt III SA/Wr 4/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne ( art. 3§ 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienie w skrócie p.p.s.a.)
Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. ), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego ( lit b) , a także wydanego bez zachowania reguł postępowania administracyjnego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
( lit c).
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia czy i w jakim zakresie organy celne mogą wobec osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami stosować przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. , nr 204, poz.2088 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie u.t.d.).
Nadto czy ukaranie kierowcy zespołu pojazdów karą grzywny przez właściwy Sąd Grodzki z tytułu popełnienia wykroczenia opisanego w art. 92a u.t.d. wyklucza wszczęcie wobec tego kierowcy postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i nałożenie na niego kary pieniężnej.
Zdaniem Sądu organ II instancji trafnie, odnosząc się do powyższego zagadnienia, powołał treść art. 3 ust 2 pkt 3 u.t.d., obowiązującego w dacie kontroli tj, w dniu [...] Zgodnie z obowiązującym tam unormowaniem, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W związku z powyższym unormowaniem, właściwie organy wywiodły prawidłowy wniosek, że przepisy u.t.d. mają zastosowanie również do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, choć w zakresie ograniczonym do niezarobkowego przewozu drogowego, o ile nie zaistnieją wskazane w art. 3 ust. 1 u.t.d. przesłanki jej niestosowania.
Z ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżący B. G. kierował zespołem pojazdów składających się z samochodu marki F.( nr rejestracyjny ...) oraz przyczepy [...] ( nr rej. ...), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony jadąc po drodze krajowej nr 8. Kierujący zespołem pojazdów w momencie kontroli dokonanej w dniu [...] w miejscowości K. nie legitymował się kartą opłaty drogowej. Według Sądu powyższe ustalenia dokonane przez organ II instancji są prawidłowe.
W takim stanie faktycznym organy administracji celnej właściwie przyjęły, iż skoro skarżący niebędąc przedsiębiorcą wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony, to odnoszą się do niego te przepisy , które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego ( art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d.) i w konsekwencji mają wobec niego zastosowanie inne przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidujące określone obowiązki związane z wykonywaniem tego typu przewozu oraz odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Organy celne prawidłowo wskazały, że chodzi o przewidziany w art. 42 ust. 1 u.t.d. obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z treścią tego przepisu, która obowiązywała w dniu kontroli, powinność uiszczenia tej opłaty obciążała podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy. Poprzez użycie pojęcia "podmiot" w rozumieniu tej ustawy ustawodawca objął każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem ( zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony. Odwołując się do treści art. 4 pkt 6a u.t.d. przez pojęcie "przewóz drogowy" należy tłumaczyć transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy. Ponieważ przepisy dotyczące niezarobkowych przewozów drogowych stosowane są odpowiednio ( na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d.) także do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, jest oczywiste, co uznały słusznie organy celne, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, również skarżący powinien uiścić stosowną opłatę, a dowód uregulowania tej należności ( stosowną kartę opłaty drogowej) kierujący powinien mieć przy sobie i okazywać organom kontroli, stosownie do wymogu określonego w art. 87 ust. 2-3 u.t.d. ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 października 2006 r.).
Skutkiem prawnym naruszenia wymienionych obowiązków jest, stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 u.t.d. , nałożenie kary pieniężnej ( w wysokości od 50 do 15.000,00 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy ( art. 92 ust. 2 u.t.d.). Zgodnie z pozycją 4.1 tego załącznika ( w wersji obowiązującej w dniu kontroli), " Wykonanie... przewozu na potrzeby własne ( niezarobkowego przewozu drogowego – wyjaśnienie Sądu) bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" obwarowane jest karą pieniężną w kwocie 3.000, 00 zł.
Z tego powodu w kontekście uregulowań zawartych w art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., organy celne miały podstawę do wymierzenia kary w takiej wysokości. Należy podkreślić, iż karę tę ustawodawca określił sztywno, nie dając organom możliwości " dostosowywania jej" do na przykład możliwości płatniczych strony, do winy stron czy jej niewiedzy.
Odnosząc powyższe rozważania do zarzutów podniesionych przez skarżącego, należy podkreślić, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, jakoby nie był on stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, gdyż nie jest on ani przedsiębiorcą ani podmiotem o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d.
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę uznał, że organy celne trafnie w oparciu
o zebrany w sprawie materiał dowodowy , oceniając go zgodnie z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego przyjęły, że wyłącznie zeznania skarżącego złożone
w dniu dokonania przez organ celny kontroli to jest w dniu 30 października 2006 r. zasługują na uwzględnienie . Organ II instancji słusznie w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podkreślił, że dał on wiarę tym zeznaniom , bowiem złożone zostały przez skarżącego do protokołu, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i podpisane przez skarżącego po zakończeniu zeznań bez jakichkolwiek uwag. Zgodnie z tymi zeznaniami skarżący nie dokonał opłaty za przejazdu po drogach krajowych ponieważ jej nie zakupił zanim zasiadł za kierownicą samochodu
i nie zwrócił uwagi na fakt, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów którego był kierowcą przekracza 3,5 tony. W ocenie Sądu powyższe zeznania skarżącego odpowiadają najwierniej prawdzie, tym bardziej, że Skarżący dopiero
w [...] tj. ponad pół roku później złożył kolejne wyjaśnienia w formie pisemnej, w których podkreślił, iż brak winiety ( karty opłaty drogowej ) związany był z brakiem pieniędzy, które chciał podjąć z bankomatu co jednak uniemożliwiła mu kontrola dokonana zaraz od granicy Polski. Nadto skarżący kontynuując wyjaśnienie zasygnalizował, iż pomagał on koledze w wykonaniu transportu bowiem kolega nie posiadał odpowiednich uprawnień do prowadzenia tego typu pojazdów. .Skarżący w odwołaniu z dnia [...]. rozwija swoje wyjaśnienia zgodnie z którymi, prowadził zespół pojazdów oddając nieodpłatną przysługę B. K.. Natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , wyjaśniał opisując to samo zdarzenie, że był tylko i wyłącznie kierowcą oddającym przysługę koledze- tym razem (jak twierdzi) M. K.. W tym miejscu Sąd zauważa (co należy podkreślić ), iż cały czas chodzi o to samo zdarzenie, które miało miejsce w dniu [...]Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, zdaniem Sądu organy w prawidłowy sposób tj. zgodnie z normami prawa procesowego ( art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia k.p.a.) dokonały oceny znaczenia i wartości dowodów wszechstronnie je rozpatrując i wyjaśniając przyczyny swojej oceny. Organy słusznie zwróciły uwagę na nieścisłości w późniejszych wyjaśnieniach skarżącego ( w piśmie z dnia [...] ,w odwołaniu z dnia [...], i wreszcie w skardze z dnia [...]odnosząc się w pierwszym rzędzie do zmieniającej się z biegiem czasu relacji wydarzeń odnośnie osoby rzekomego kolegi któremu skarżący pomagał i przyczyn nieuiszczenia opłaty drogowej przez skarżącego. Organy w prawidłowy sposób odniosły twierdzenia skarżącego w tym zakresie do bezspornych faktów występujących w rozpatrywanej sprawie. Skarżący został zatrzymany w Kłodzku to jest kilkadziesiąt kilometrów od granicy, tak więc możliwości dokonania przez skarżącego zakupu karty opłaty drogowej istniały wbrew temu co twierdził skarżący ( w wyjaśnieniach złożonych w piśmie z dnia [...] Organy dokonały też weryfikacji zeznań skarżącego odnoszących się do towarzyszących mu rzekomo osób ( czy to Pana B. K. jak twierdził skarżący w odwołaniu z dnia [...]., czy Pana M. K. zgodnie z twierdzeniem ujętym w skardze z dnia [...] podkreślając, iż brak było relacji o jakiejkolwiek osobie towarzyszącej skarżącemu w podpisanym przez niego protokole jak i notatce służbowej sporządzonej na okoliczność kontroli przez Grupę Mobilną dokonująca tej kontroli.
W ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym w rozpatrywanej sprawie zebrano cały materiał dowodowy oraz wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy. Stąd też chybiony jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a.
Rezultatem dokonanych przez organy celne w prawidłowy sposób ustaleń było przyjęcie , iż skarżący wykonywał w dniu [...] transport drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony , nie uiszczając wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z pkt 4.1 załącznika do tej ustawy organ I instancji zasadnie wymierzył skarżącemu decyzją administracyjną karę w wysokości ...zł , a organ II instancji tę decyzję utrzymał w mocy jaką zgodną z prawem.
W świetle powyższych ustaleń za bezzasadny należy uznać również zarzut skarżącego , iż nie może być on stroną postępowania administracyjnego gdyż nie odnoszą się do niego, jako osoby nie będącej przedsiębiorcą ani podmiotem określonym w art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d, przepisy tej ustawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy podkreślić, ze kara nałożona na skarżącego w oparciu o art. 92 ust 1 u.t.d. jest niezależna od ewentualnej odpowiedzialności przewidzianej normami prawa karnego lub prawa wykroczeń. Powyższe wynika wprost z treści artykułu 92a ust. 3 " Wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust, 2 pkt 3 u.t.d., realizującego przewóz drogowy", który powołał też sam skarżący w treści uzasadnienia odwołania. W orzecznictwie sądowo – administracyjnym przyjmuje się, że art. 92 ust. 1 i ust.2 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotu wykonującego niezarobkowy przewóz drogowy.
Wobec zarzutów skarżącego podkreślenia jeszcze raz wymaga iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone w sposób praworządny
z poszanowaniem praw strony i z czynnym jej udziałem. Organy uzasadniły motywy rozstrzygnięcia odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Zarówno ustalenia faktyczne jak
i dokonana przez organy subsumcja norm prawa do tych ustaleń odpowiadają prawu i nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów.
Skoro postępowanie sądowe nie dało podstaw do postawienia organom administracji publicznej zarzutów naruszenia prawa materialnego lub reguł postępowania administracyjnego według art. 145 § 1 p.p.s.a., to stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło