III SA/Wr 664/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-02-02

Skład orzekający: Maciej Guziński, Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, w szczególności w zakresie występowania pomocy publicznej, została przeprowadzona zgodnie z prawem?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu pod kątem pomocy publicznej została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym z wykorzystaniem opinii ekspertów. Jednakże zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawierało ustosunkowania się do możliwości wszczęcia procedury notyfikacyjnej przed Komisją Europejską, co stanowi naruszenie prawa i skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Instytut A złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013. Wniosek został negatywnie oceniony pod względem formalnym ze względu na niespełnienie kryterium dotyczącego pomocy publicznej. Instytut złożył odwołanie, argumentując, że nie prowadzi działalności gospodarczej i pomoc publiczna nie występuje. Organ utrzymał ocenę negatywną, powołując się na opinię ekspertów i przepisy unijne. Instytut wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa przy ocenie projektu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z powodu braku ustosunkowania się do możliwości wszczęcia procedury notyfikacyjnej przed Komisją Europejską i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego; zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi "A" we W. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu pn. [...] I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Marszałka Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Instytut A (zwany dalej stroną skarżącą) złożyło, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 (RPO WD), wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Pismem z dnia [...] r. Dyrektor Wydziału wdrażania RPO Urzędu Marszałkowskiego poinformował stronę skarżącą o tym, że jej wniosek nie może otrzymać dalszego biegu z powodu niespełnienia szeregu kryteriów, a mianowicie Kryterium Nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku" – podkryterium Nr 4b: "Czy dane zostały wpisane zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku (pola zostały wypełnione właściwą treścią)"?, podkryterium 4g: "Czy wniosek zawiera poprawne i aktualne załączniki"?, Kryterium Nr 9: "Kwalifikowalność typów wydatków w ramach projektu" oraz Kryterium Nr 14 "Pomoc publiczna". Znalazło się tam pouczenie, że wnioskodawca ma prawo do jednokrotnego poprawienia wniosku. W piśmie zamieszczono również wykaz niezbędnych poprawek, które należało wykonać w zakreślonym terminie, aby możliwe było przekazanie projektu do oceny merytorycznej. Strona skarżąca przy swym piśmie z dnia [...] r. przekazała do Wydziału Wdrażania RPO opinię prawną dotyczącą zagrożenia wystąpieniem pomocy publicznej w projekcie objętym wnioskiem o dofinansowanie. W oparciu o przedstawioną opinię prawną wniosła o zrewidowanie stanowiska dotyczącego kryterium oceny formalnej Nr 14 "Pomoc publiczna" i jednocześnie zawnioskowała o uznanie, że w projekcie nie występuje zagrożenie występowania pomocy publicznej. Zaproponowała też termin [...] r. na złożenia skorygowanego wniosku i załączników stosownie do przekazanego nam rozstrzygnięcia. Znalazło się tam ponadto zastrzeżenie, że w przypadku niekorzystnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia kwestii związanej z zagrożeniem zaistnienia pomocy publicznej, zwraca się ona o wszczęcie procedury przewidzianej w art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm., zwanej dalej "z.p.p.r.") tzn. indywidualne zgłoszenie wniosku do Komisji Europejskiej i wskazanie, że w projekcie występuje pomoc publiczna i że dysponent chce jej udzielić jako pomoc na wsparcie kultury i dziedzictwa kulturowego (art. 107 ust. 3 lit. d Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Strona skarżąca złożyła w dniu [...]r. do Instytucji Zarządzającej RPO WD poprawiony i uzupełniony wniosek. Wniosek ten został poddany ponownej ocenie. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca została poinformowana, że projekt został negatywnie oceniony pod względem formalnym, gdyż nie spełnia jednego z kluczowych warunków oceny formalnej zawartych w kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach RPO WD" przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO WD tj. Kryterium Nr 14 "Pomoc publiczna". Od tejże decyzji skarżąca złożyła odwołanie. W obszernym uzasadnieniu przeprowadziła polemikę z dokonaną oceną i skonstatowała, że skoro Instytut A nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej, to tym samym uregulowania dotyczące pomocy publicznej w ogóle nie mają tu zastosowania. Rozstrzygnięciem odwołania z dnia [...]r. Nr [...] Instytucja Zarządzająca (Zarząd Województwa Dolnośląskiego reprezentowany przez Marszałka Województwa) nie uwzględniła odwołania. Obszerne uzasadnienie rozstrzygnięcia zostało podzielone na kilka części. W pierwszej (s. 1-3) został przedstawiony przebieg postępowania weryfikacyjnego w sprawie projektu zgłoszonego przez stronę skarżącą do dofinansowania oraz podjęte w tych ramach, poszczególne czynności. Drugą część uzasadnienia (s. 3-7) poświęcono omówieniu aspektu proceduralnego sprawy, przedstawiając etapy naboru i oceny formalnej wniosku. Wskazano, że wniosek został oceniony pod kątem spełniania obowiązujących kryteriów oceny formalnej projektów, o czym poinformowano wnioskodawcę. W kolejnej części uzasadnienia (s. 5-7) rozważono kluczowe w sprawie zagadnienie, tzn. kwestię niespełnienia jednego z kluczowych warunków oceny formalnej wniosku tj. Kryterium Nr 14 "Pomoc publiczna". Odnosząc się do argumentów strony skarżącej zawartych w odwołaniu przy uwzględnieniu dodatkowej opinii przygotowanej przez niezależnego eksperta ds. pomocy publicznej – wybranego z listy krajowej ekspertów II stopnia (na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 maja 2007 r. w sprawie ekspertów powołanych w celu rzetelnej i bezstronnej oceny projektów realizowanych w ramach projektów operacyjnych) organ wskazał, że zgodnie z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanym dalej: "TFUE") "Z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi." Przepisy art. 107 TFUE mają zastosowanie wobec przedsiębiorców rozumianych funkcjonalnie, jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą – oferujące towary i usługi na rynku. Zgodnie z art. 1 w załączniku nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 [uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych)], "Za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formą prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularna działalność gospodarczą". Przedsiębiorcą w rozumieniu wspomnianego artykułu jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną i regulacje krajowe. Działalność gospodarcza to każda działalność polegająca na dostarczaniu towarów i usług na rynek i nie ma znaczenia czy nakierowana jest ona na osiągnięcie zysku, czy też jest działalnością non-profit. Najistotniejszy jest fakt działania na rynku realnie lub potencjalnie konkurencyjnym. Instytucje kultury, w opinii Komisji Europejskiej, prowadzą niejednokrotnie działalność gospodarczą na rynku konkurencyjnym. Obok swej działalności statutowej, prowadzą także księgarnie, wynajmują pomieszczenia, organizują komercyjne imprezy. Podstawowy cel statutowy wnioskodawcy to prowadzenie wielokierunkowej działalności w zakresie badania, dokumentowania, opracowywania i upowszechniania twórczości J. G. oraz historycznych i współczesnych praktyk kulturowych i teatralnych. Działalność tej instytucji, według Studium wykonalności projektu, obejmuje także: - [...], - [...], - [...], - [...], - [...], - [...], - [...], - [...], - [...]. Wszystkie wskazane zadania w różnym stopniu są konkretyzacją zapisów statutowych. Nie zmienia to jednak faktu, że znacząca część działalności Instytutu jest w rozumieniu przywołanych regulacji działalnością gospodarczą na rynku konkurencyjnym. Z tych też racji – jak dalej stwierdziła Instytucja Zarządzająca –stronę skarżącą należy uznać za przedsiębiorstwo, wobec którego zastosowanie muszą mieć przepisy artykułu 107 TFUE. Dalej dokonano przeprowadzenia wobec wniosku tzw. testu pomocy publicznej, w kontekście art. 107 TFUE, w wyniku którego uznano, że dofinansowanie projektu będzie stanowiło pomoc publiczną. Odnosząc się do traktatowej przesłanki "Użycia zasobów państwowych" wskazano, że środki w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007 – 2013 są środkami publicznymi (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych), znajdującymi się pod kontrolą i w dyspozycji państwa członkowskiego. Stąd też, przesłankę tę należy uznać za spełnioną. W kwestii "Zakłócenia lub groźby zakłócenia konkurencji" autor rozstrzygnięcia uznał, że dofinansowanie projektu stanowi dotację ze środków publicznych, przysporzenie to uzyskane zostanie na warunkach dużo korzystniejszych niż rynkowe (np. kredyt na rynku bankowym), można zatem przyjąć, że stawia ono wnioskodawcę na uprzywilejowanej pozycji w stosunku do konkurencji. Odnośnie przesłanki "Sprzyjania niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów – selektywny charakter transferu", organ wskazał, że wsparcie z RPO WD nie ma charakteru "środków ogólnych". Uszczegółowienie RPO WD - Działanie 6.5 "Działania wspierające infrastrukturę turystyczną i kulturową RPO dla Województwa Dolnośląskiego" zawiera wyliczenie typów beneficjentów, którzy mogą ubiegać się o środki z tego działania. Są to: - jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia; - administracja rządowa; - publiczne szkoły wyższe; - instytucje kultury: samorządowe, państwowe oraz współprowadzone z Ministrem właściwym ds. kultury i dziedzictwa narodowego (wnioskodawca należy do tej grupy beneficjentów); - PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne; - organizacje pozarządowe w tym regionalne i lokalne organizacje turystyczne; - spółki prawa handlowego nie działające w celu osiągnięcia zysku bądź przeznaczające zysk wyłącznie na cele statutowe, w których w obu powyższych przypadkach udział większościowy – ponad 50% akcji, udziałów itp. – posiadają jednostki sektora finansów publicznych i/lub podmioty prawa publicznego określone w dyrektywie 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. L 134 z 30.04.2004 r.). Katalog ten powstał w wyniku decyzji Instytucji Zarządzającej RPO WD i stanowi selektywny, podyktowany względami programowymi, wybór podmiotów działających na rynku. Ograniczenie to wpływa na równowagę pomiędzy uczestnikami gry rynkowej i może zakłócić konkurencję. Stąd też, przesłankę tę również należy uznać za spełnioną. Analizując "wpływ na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi" Instytucja Zarządzająca doszła do przekonania, że transfer środków publicznych do podmiotu działającego w warunkach konkurencji często wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi na jednolitym rynku europejskim. Wykluczenie tej przesłanki jest niezwykle trudne ze względu na brak jasnych kryteriów i metodologii oceny. Nie decyduje tu wartość przepływu, branża, czy wielkość podmiotu. Komisja Europejska wydając indywidualne decyzje w tej kwestii, często stoi na stanowisku, że zachodzi domniemanie spełnienia tej przesłanki w każdym przypadku selektywnego transferu środków publicznych wzmacniającego pozycję konkurencyjną beneficjenta. Jedynie na rynkach, gdzie handel międzynarodowy nie istnieje (np. ze względu na wysokie koszty transportu, małą produkcję), bądź wybitnie lokalny charakter usług (sprawa C-81/97 - pomoc dla publicznego transportu w lagunie weneckiej), wyklucza się wpływ na wewnątrzwspólnotową wymianę handlową. Argumentowano, że działalność instytucji kultury, w opinii Komisji Europejskiej, rzadko jest przedmiotem wymiany między państwami członkowskimi, zwłaszcza, gdy dotyczy to instytucji lokalnych lub regionalnych. Istotnym elementem są tutaj ograniczenia terytorialne, językowe i kulturowe. W decyzji KE Hiszpania - Pomoc dla produkcji teatralnej w Kraju Basków można, co prawda przeczytać, że cyt. "z samej swej natury produkcja teatralna ma stosunkowo mały wpływ na konkurencję i handel wewnątrzwspólnotowy" (decyzja KE nr N257/2007 z dnia 25.6.2007 r.), jednakże w celu wykluczenia wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi rozważyć należy: - strefę przyciągania produkcji teatralnych, w tym aspekt językowy, - element geograficzny (tj. odległość pomiędzy konkurencyjnymi teatrami, lokalizacja z której należy się spodziewać potencjalnej publiczności), prawdopodobieństwo wykonywania przedstawień za granicą (zwłaszcza z uwzględnieniem bariery językowej), - budżet programu (potencjalna wielkość pomocy dla poszczególnych podmiotów). Analizując na tym tle zgłoszony projekt podniesiono następnie, że celem bezpośrednim projektu będzie zwiększenie potencjału kulturowego instytucji o europejskim znaczeniu jakim jest Instytutu A. W pkt C.2.2 wniosku o dofinansowanie oraz w Studium wykonalności wyczytać można, że produktami projektu jest realizacja wydarzeń kulturalnych w ramach sześciu linii programowych: - program [...] - współrealizacja projektów i współprodukcja przestawień przygotowanych przez najwybitniejszych twórców teatru europejskiego. Pierwszym realizowanym projektem jest spektakl w reż. P. B. "[...]" we współpracy [...] z P. oraz [...] z L., którego premierę przewidziano jeszcze na styczeń 2010. Kolejne etapy projektu przyniosą współpracę z [...] - przygotowanie spektaklu w reż. E. B. oraz nowy spektakl w reż. A. W. (2010/2011), - program [...] - działalność w domenie promotorskiej polegająca na stałym wspieraniu inicjatyw teatru niezależnego z Europy Środkowej i Wschodniej, ujmowanych w ramy długofalowych, trzy-/czteroletnich projektów w zamian za reprezentowanie Instytutu w Polsce i za granicą. Artyści promowanych zespołów zapraszani będą również do współpracy na polu edukacyjnym, W ramach programu promotorskiego Instytut realizować będzie następujące projekty: • projekty Teatru [...] realizowane w międzynarodowej grupie aktorów z Polski, Danii, Wielkiej Brytanii, Słowacji, Włoch i Francji, projekty teatralne i etnomuzykologiczne [...] ze Lwowa, • projekt [...] contra [...] Teatru [...] z Mediolanu, • projekty [...] z Turynu, • projekty [...] ze Lwowa, • Projekty [...] z Belgradu, • program [...] - realizowany w po raz pierwszy od maja 2010 do września 2011, • program współpracy ze szkołami teatralnymi, w ramach którego przygotowane zostanie biennale - [...] (we współpracy z [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz wydziałami aktorskimi uniwersytetów w USA), • program edukacyjny, w ramach którego prowadzone będzie m.in. [...],[...], Szkoła Letnia i Szkoła Zimowa. Wszystkie te zapisy potwierdzają – w opinii organu – międzynarodowy wymiar projektu, a co za tym idzie, groźbę wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Założone bowiem linie programowe łamią bariery językowe, produkty zostały określone w Studium wykonalności jako "produkty turystyczne o szerokim, ponadregionalnym oddziaływaniu". Grupa docelowa to środowiska nie tylko wrocławskie, czy regionalne. Odbiorcami projektu będą środowiska z całego kraju i z zagranicy. W konkluzji stwierdzono, że realizacja projektu wpłynie zatem na wymianę handlową między państwami członkowskimi i tym samym przesłankę tę należy uznać za spełnioną. Przeanalizowano projekt również poprzez dopuszczalność pomocy publicznej zgodnie z art. 107 pkt 2 i 3 TFUE i stwierdził, iż uwagi na fakt, że wnioskodawca ubiega się o wsparcie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013, główne znaczenie mieć może rozważenie dopuszczalności w oparciu o art. 107 TFUE pkt 3 lit. a: pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia, jak również regionów, o których mowa w artykule 349 TFUE. Zastosowanie tu ma ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych (rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.). Z opracowanych przez Polskę programów pomocowych dla oceny projektu znaczenie mieć może Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.). Ponieważ Wnioskodawca, na skutek własnej decyzji, aplikuje o środki odpowiadające 59% kosztów kwalifikowanych, pomoc publiczna na podstawie tego programu pomocowego nie może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Paragraf 8 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że maksymalna intensywność pomocy liczona jako stosunek ekwiwalentu dotacji brutto do wydatków kwalifikowanych to 40 % na obszarach należących do między innymi województwa dolnośląskiego. Brak jest również w dokumentach aplikacyjnych odniesienia do § 10 pkt 1 rozporządzenia, który stanowi, że beneficjent pomocy może otrzymać pomoc, jeżeli zostaną spełnione kryteria odnoszące się do celu i przedmiotu realizacji nowej inwestycji (w rozumieniu § 5 tegoż rozporządzenia). Pozostałe zapisy traktatowe (art. 107 TFUE pkt 2 - pomoc publiczna dopuszczalna z mocy prawa i pkt 3 - pomoc publiczna, która może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym), mają dla opiniowanego projektu znaczenie minimalne. Skonstruowane przez Polskę na podstawie ogólnego rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych programy pomocowe (rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego dotyczące pomocy na: szkolenia, usługi doradcze, wzmacnianie potencjału instytucji otoczenia biznesu, funduszy pożyczkowych i poręczeniowych, projekty w zakresie badań i rozwoju oraz na rewitalizację) nie mogą, ze względu na charakter i zakres rzeczowy zgłoszonego projektu, być podstawą stwierdzenia zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym. Niekiedy w przypadku projektów zgłaszanych przez instytucje kultury rozważany jest zapis art. 107 TFUE pkt 3 lit d: pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. Skorzystanie z tych ogólnych i nieostrych zapisów przez Komisję Europejską (ona jest tu jedynym organem uprawnionym do rozstrzygania o dopuszczalności pomocy publicznej) wiąże się z sytuacją, w której korzyści wynikające z wsparcia kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego przeważają nad stratami wynikającymi z zakłóceń w wymianie gospodarczej, spowodowanych udzieleniem tego wsparcia. Brak jest rozwiązań ramowych w tym zakresie. W indywidualnych decyzjach Komisja (np. w pkt 27 decyzji KE w sprawie nr 55/2005 - Polska) dopuszcza działania o lokalnym charakterze. Autor rozstrzygnięcia uznał, że dofinansowanie, o które wnioskuje beneficjent ([...] zł) przekracza graniczną kwotą pomocy de minimis, tj. [...] tyś. EURO w ciągu trzech kolejnych lat i nie może być objęty tą pomocą. W polemice z przedstawioną przez skarżącego opinią prawną podniesiono, że twierdzenia autora opinii są wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony stwierdza, że działalność Instytutu nie ma charakteru działalności gospodarczej, z drugiej wymienione są dochody z opłat za wstęp i działalności gospodarczej. Organ podkreślił, że forma prawna podmiotu, sposób jego finansowania, nastawienie for- lub non-profit, zapisy statutowe, regulacje krajowe nie decydują o uznaniu za działalnością gospodarczą. Zgodnie z przywołanym juz decyzjami KE Nr C-475/99, C-180/98 do C-184/98, działalność gospodarcza jest to każda działalność polegająca na dostarczaniu towarów i usług na rynek istniejący realnie lub potencjalnie. Działalność wydawnicza, organizacja spektakli i koncertów, sprzedaż książek jest działaniem na rynku konkurencyjnym. Zgodnie z decyzja KE Nr N540/2008, o konkurencji (przyciąganie turystów, substytucja w stosunku innych, prywatnych form rozrywki) można mówić również w przypadku przedstawień teatralnych, centrów kultury, zabytków. Zwrócono też uwagę, że już w samym tytule i w określeniu celu bezpośredniego mówi się o utrwaleniu ponadregionalnego (europejskiego) znaczenia Instytutu, wszystkie linie programowe mają międzynarodowy charakter. Trudno zatem odnieść się do stwierdzenia, że Instytut nie wyróżnia się europejskim prestiżem, skoro sam wymiar postaci i dokonania patrona sprawiają, że jego dziedzictwo przekracza granice Wrocławia, Polski, a nawet Europy. Organ zauważył również, że projekt – jak to sam wnioskodawca zapisał w dokumentacji konkursowej – ma charakter międzynarodowy i w wyniku jego realizacji powstaną produkty turystyczne o szerokim, ponadregionalnym oddziaływaniu, a odbiorcami tegoż projektu będą środowiska z całego kraju i z zagranicy. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem autora opinii, że "nie jest spełniona przesłanka występowania pomocy publicznej mówiąca o zakłóceniu przepływu towarów i usług". W dalszej części znalazło się też odniesienie do rozważań autora opinii odnośnie pomocy państwa w kontekście usług użyteczności publicznej. Problem pomocy publicznej – jak zauważa organ – dla podmiotów (np. j.s.t, ich zakładów budżetowych, spółek) wykonujących lub zlecających na zewnątrz usługi użyteczności publicznej pozostaje nierozwiązany. Regulacje branżowe (transport zbiorowy, gospodarka odpadami) w wydanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego odpowiednich wytycznych zakładają, że w celu uniknięcia niedozwolonej pomocy publicznej, projekt aplikujący o dofinansowanie z programów operacyjnych spełniać musi tzw. Kryteria Altmark (Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie C-280/00 z dnia 24 lipca 2003 r. Altmark Trans GmbH przeciwko Regierungsprasidium Magdeburg), czyli: - przedsiębiorstwo jest zobowiązane do i wykonuje zobowiązanie do świadczenia usługi publicznej, a jednocześnie usługa ta jest jasno zdefiniowana, - celem uniknięcia przyznania korzyści ekonomicznej, która może faworyzować wybrane przedsiębiorstwo w stosunku do konkurencji, parametry na podstawie których ustala się rekompensatę powinny być określone obiektywnie i transparentnie zanim nastąpi nałożenie obowiązku, - rekompensata nie może przekroczyć kosztów poniesionych w związku z realizacją usługi publicznej z uwzględnieniem wpływów z tej usługi oraz rozsądnego zysku, - jeśli przedsiębiorstwo nie zostało wybrane zgodnie z procedurami zamówień publicznych gwarantującymi, że usługa będzie zapewniona po najmniejszym koszcie dla społeczności, rekompensata nie może przekraczać kosztów, jakie poniosłoby typowe przedsiębiorstwo, dobrze zarządzane i odpowiednio wyposażone do realizacji usługi publicznej, z uwzględnieniem wpływów generowanych przez usługę i rozsądnego zysku. Jak wskazuje organ modelu finansowego projekt nie zawiera, nie ma również podstaw do jego stworzenia. W odniesieniu do argumentów, dotyczących przekroczenia terminu przewidzianego na weryfikację formalną wniosku o dofinansowanie projektu, autor rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że w analizie aspektu proceduralnego wykazano, że nie został przekroczony termin oceny formalnej projektu, ponieważ w trakcie oceny – zgodnie z procedurą – skorzystano z możliwości zasięgnięcia opinii w zakresie pomocy publicznej w Wydziale Zarządzania RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego oraz u konsultanta ds. pomocy publicznej, co spowodowało wstrzymanie biegu terminu na dokonanie oceny formalnej. Po otrzymaniu opinii w tym zakresie od konsultanta ocena została dokonana w dniu [...] r., czyli na jeden dzień przed upływem terminu. Ostatecznie rozstrzygający odwołanie stwierdził, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że dofinansowanie projektu stanowić będzie pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu UE, a ocena projektu nr WND-RPDS.06.05.00-02-025/10 została dokonana przez Instytucję Zarządzającą RPO WD zgodnie z obowiązującymi procedurami w trybie konkursowym oraz w oparciu o "Kryteria wyboru operacji finansowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013", zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO WD. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. strona skarżąca zarzuciła, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo na skutek niewłaściwego zastosowane kryterium "pomoc publiczna" i wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uszczegóławiając zarzuty autor skargi wskazał naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. z.p.p.r. poprzez niezastosowanie wyrażonej w nim zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów oraz art. 31 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez błędną wykładnię powodującą nieuzasadnione zróżnicowanie pozycji wnioskodawców. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje swoją argumentację zawartą w odwołaniu, a dotyczącą metod przeprowadzania testu pomocy publicznej. Na poparcie swojej argumentacji strona skarżąca przedłożyła: pismo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] r. [s.2] i Informację dla beneficjentów z dnia [...] r. Strona skarżąca poniosła, że nie otrzymała opinii Dyrektora Wydziału Zarządzania RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego (otrzymanej w dniu [...] r. przez Wydział Wdrażania RPO WD), pomimo, że w dniu [...] r. złożyła wniosek o sporządzenie kopii wszystkich opinii wydanych w sprawie - w tym i wspomnianej opinii dyrektora. Nieprzedstawienie skarżącemu opinii uzyskanych przez instytucję w toku postępowania na etapie dokonywania ocen wniosku (a przedstawienie ich dopiero na wniosek skarżącego) zawęziło możliwość odniesienia się do twierdzeń zawartych w opiniach i możliwość skutecznej realizacji uprawnień przysługujących skarżącemu. Odnosząc się do fragmentu rozstrzygnięcia, w którym organ wskazuje, że "przedsiębiorcą (...) jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną i regulacje krajowe (sprawa C-475/99, Ambulanż Glóckner, Także orzeczenie ETS w sprawie Hófner and Elser v. MAcrotron GmbH). Działalność gospodarcza to każda działalność polegająca na dostarczaniu towarów i usług na rynek (sprawa C-475/99, Ambulanż Glóckner, C-180/98 do C-184/98, Pavlov and Others, p. 74) i nie ma znaczenia czy nakierowana jest ona na osiągnięcie zysku, czy też jest działalnością non-profit (sprawa Albany C-67-96). Najistotniejszy jest fakt działania na rynku realnie lub potencjalnie konkurencyjnym" strona skarżąca wskazała, że na stronie 71 "Poradnika Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Pomoc publiczna w Programach operacyjnych 2007-2013" podano, że"(...) podstawowa działalność większości z instytucji kultury (...) nie jest działalnością wykonywaną w warunkach konkurencji. (...) Rozumowanie takie potwierdziła KE w decyzji nr 5/2005 Danish scheme for tax reduction to cultural institutions. l tak dofinansowanie projektów dotyczących działalności kulturalnej wykonywanej przez instytucje kultury, samorządy terytorialne, kościoły i inne podmioty nie wykonujące działalności w warunkach konkurencji nie stanowi pomocy publicznej." W opinii skarżącego z faktu występowania dwóch przesłanek określonych w art. 107 TFUE nie można wprost wywodzić istnienia przesłanki trzeciej. Badanie występowania każdej z nich należy przeprowadzać odrębnie. Zakłócenie lufa groźbę zakłócenia konkurencji Instytucja powinna wykazać, a nie jedynie o niej wnioskować. Strona skarżąca podkreśliła też, że projekt nie ma związku z wymianą handlową. Jak podkreślał skarżący w odwołaniu, wymiar międzynarodowy dotyczy jakości prezentowanych spektakli i zespołów występujących we W. Jak twierdzi autor skargi Instytut nigdy nie został poinformowany o możliwości skorygowania wniosku w kierunku wymogów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.)., a jedynie o konieczności redukcji wnioskowanej pomocy do poziomu pomocy de minimis. Jak dalej wyjaśnia strona skarżąca, osoba patrona nie może przesądzać o wymiarze działalności danej instytucji. Działalność Instytutu nie stanowi przedmiotu międzynarodowej wymiany handlowej. Poza wyjątkiem – jaki stanowi kilka ważnych centrów znanych na skalę międzynarodową – mieszkańcy krajów Unii Europejskiej nie przekraczają granic wyłącznie w celu uczestniczenia w przedstawieniach teatralnych. Wyjątkiem mogą być zaproszeni goście. Europejskim prestiżem wyróżnia się jedynie kilka ośrodków. Europejski prestiż oznacza, że każde wydarzenie, festiwal, wystawa, czy "event" organizowane przez dany ośrodek same w sobie stanowią czynnik przyciągający mieszkańców (klientów) z zagranicy. Celem ogólnym projektu jest zwiększenie atrakcyjności kulturalnej W. oraz wzmocnienie i rozwój regionalnych produktów turystycznych. Wszystkie wydarzenie zaplanowane w ramach projektu realizowane będą we W. Międzynarodowy charakter projektu odnosić należy do jakości jego przygotowania, a nie do siły oddziaływania. Zgłoszony do konkursu projekt – w ocenie strony skarżącej – w pełni wpisuje się w ramy priorytetu 6, tymczasem – zgodnie ze stanowiskiem organu zawartym w rozstrzygnięciu – wszystkie projekty, w których występuje aspekt ponadregionalny, są objęte pomocą publiczną i nie kwalifikują się do dofinansowania. Każda bowiem złotówka stanowiąca dofinansowanie będzie grozić zakłóceniem konkurencji i będzie wpływać na wymianę handlową (jeśli dofinansowanie odbędzie się poza schematem pomocy de minimis), co jest oczywiście możliwe i wysoce prawdopodobne choćby w przypadku, gdy wnioskodawca wyczerpał już limit pomocy de minimis, o czym Instytucja może nie wiedzieć, gdyż wnioskodawca nie ma obowiązku składania informacji o uzyskanej pomocy de minimis. Według strony skarżącej wykonany przez nią test pomocy publicznej wykazał, że w odniesieniu do przedłożonego przez niego projektu pomoc publiczna nie występuje. Weryfikacja dokonana przez Instytucję wykazała jedynie duże prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Tym samym nie wykazała spełnienia przesłanki występowania pomocy publicznej. Z punktu widzenia logiki, duże prawdopodobieństwo nie jest zdarzeniem pewnym, a sytuacja strony skarżącej jest zdarzeniem mieszczącym się w dopełnieniu tegoż prawdopodobieństwa. Argumentując kolejny z zarzutów skargi, jej autor podniósł, że Instytucja nie zapewniła realizacji zasady równości wobec prawa przyjmując dowolne kryteria oceny występowania pomocy publicznej i przytoczył w tym miejscu orzeczenie Sadu Najwyższego, w którym stwierdzono, że "Obywatele, których prawna i faktyczna sytuacja wobec organów administracji jest zbliżona, mogą oczekiwać, iż zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeżeli nie tożsamej treści. Organ administracji może na podstawie decyzji zróżnicować sytuację obywateli w zakresie pewnej określonej grupy stosunków tylko na podstawie konkretnie sformułowanych przesłanek, wynikających z niewątpliwie różnej sytuacji faktycznej, wyraźnego nakazu prawa lub ze względu na interes publiczny, przemawiającym za odmiennym potraktowaniem poszczególnych obywateli." [Wyrok SN z dnia 28.11.1990 r., III ARN 28/90 (OSP 1992, nr 3, poz. 56)]. Storna skarżąca przypomniała, że dnia [...] r. Instytut A uzyskał dofinansowanie projektu polegającego na rewitalizacji budynku przy ul. N. [...] we W., został on pozytywnie oceniony, a przy rozpatrywaniu tego wniosku nie stwierdzono występowania pomocy publicznej. Po ogłoszeniu konkursu - nabór nr [...], w grudniu 2009 r. Wnioskodawca konsultował w Wydziale Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie cyklu przedstawień i warsztatów w Priorytecie 6 "Turystyka i kultura", w ramach Działania 6.5 "Działania wspierające infrastrukturę turystyczną i kulturową". Podczas rozmów uzyskał zapewnienie, że projekt wpisuje się w strategię województwa i ma duże szansę na uzyskanie wsparcia. W dalszych wywodach zwrócono też uwagę, że "Badanie możliwości uznania dofinansowania projektu za pomoc publiczną powinno być przeprowadzone ze szczególną starannością w przypadku, gdy w ramach projektu przewidziano budowę, rozbudowę, remont, przebudowę, rewaloryzację, konserwację, renowację, restaurację, zachowanie lub adaptację obiektu lub zespołów obiektów z przeznaczeniem na działalność komercyjną (w tym np. prowadzenie kawiarni, restauracji, sklepów lub wynajem powierzchni obiektu w celach komercyjnych, prowadzenie badań naukowych na zlecenie przedsiębiorców)." (Zalecenia nr 1/2009 Instytucji Zarządzającej PO "infrastruktura i Środowisko" w sprawie oceny występowania w projektach w Priorytecie XI pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE oraz postępowania w takich sytuacjach, Warszawa, dnia 3 listopada 2009r.) Wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia pomocy publicznej zachodzi – w opinii autora skargi – w projekcie zaakceptowanym [...] r. z uwagi na fakt, że budynek mógłby być wykorzystywany na cele komercyjne. Dla porównania Instytutu z innym podmiotem spośród projektów wybranych do dofinansowania, strona skarżąca wskazała na projekt Gminy W., który wybrany został do dofinansowania, pt. "Organizacja wystawy Europa to nasza historia w Hali Stulecia we W.". Wartość dofinansowania wyniosła [...] (słownie: [...]). Czas trwania: [...] r. – [...] r., miejsce ekspozycji: Wrocław, Hala Stulecia, ul. Wystawowa 1., godziny otwarcia: codziennie od 900 do 1900 Ceny biletów normalny - [...]zł ulgowy - [...] zł, grupowy - [...] zł, dzieci do lat 6 - [...]. Przyjmując kryteria prezentowane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, należałoby – zdaniem strony skarżącej – również stwierdzić, że udzielone Gminie W. wsparcie stanowi pomoc publiczną, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że wystawa prezentowana była uprzednio poza granicami Polski. Gmina niewątpliwie powinna być w tym wypadku traktowana jako przedsiębiorca. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 31 z.p.p.r. (który z treści uzasadnienia odnosi się raczej do niezgodności wspomnianego przepisu z Konstytucją), strona skarżąca oświadczyła, że interpretuje ten zapis jako domniemanie faktu, że projekty z zasady mogą być oceniane w sposób nierzetelny i nie zapewniający bezstronności, a ustawodawca taki stan dopuszcza. Autor zasugerował także pożądane przez niego zmiany legislacyjne. Zdaniem strony skarżącej takie regulacje prawne uniemożliwiają zainteresowanym podmiotom pełną obronę swoich praw, a Instytucjom Zarządzającym i Pośredniczącym zapewniają niemal nieograniczoną dowolność w dysponowaniu środkami publicznymi tj. środkami każdego obywatela. Takie rozwiązania ustawowe nie spełniają postulatów prawidłowej legislacji oraz są sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa. W odpowiedzi Instytucja Zarządzająca wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie podkreślając, że w sprawie uwzględniła eksperckie opinie prawne sporządzone przez – zewnętrzną względem Instytucji Zarządzającej ROP WD - kancelarię prawną oraz przez eksperta II stopnia w osobie Z. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Artykuł 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz.1658 ze zm., zwanej dalej także ustawą), stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy. Według art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy tej ustawy), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób naruszający prawo, chociaż z innych przyczyn niż wywiedziono w skardze, zarzuty skargi bowiem nie okazały się trafne. Istota sporu dotyczy zasadniczo przyjęcia stanowiska, że wobec przedmiotowego projektu stwierdzono duże zagrożenie występowania pomocy publicznej, w rozumieniu art. art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE, C 115/47 z 9.05.2008 r.) - dawniej jako art. 87 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). W tym względzie Instytucja Zarządzająca zobligowana była do przeprowadzenia weryfikacji zasadności stanowiska wnioskodawcy, który we wniosku o dofinansowanie projektu, co poparł także przygotowaną na swoje zlecenie opinią prawną – przyjął, że w tym przypadku pomoc publiczna nie zachodzi. W świetle materiału zebranego w sprawie, co odzwierciedlają nadesłane akta, uprawniona jest konkluzja, że dokonano wymaganej przepisami prawa, merytorycznej oceny tego kluczowego zagadnienia, z zachowaniem standardu przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy - zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów – jeśli chodzi o wykazanie, że zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej występuje. W szczególności prawidłowo posiłkowano się opiniami prawnymi, stosownie bowiem do brzmienia art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Przepis ten nie wprowadza żadnych ograniczeń, mogą zatem być to opinie z zakresu poszczególnych dziedzin prawa. Instytucja Zarządzająca powołała takich ekspertów, spełniających wymogi określone w ust. 2 i następnych art. 31, w tym także eksperta II stopnia z listy krajowej, którzy wydali jednoznaczne, zbieżne co do treści i wywiedzionych w nich wniosków opinie. Odniesiono się w nich także rzetelnie do opinii przedłożonej przez stronę skarżącą, nie podzielając jej. W pełnym kształcie spełniają one wymogi opinii biegłych, oparte są na prawidłowych podstawach prawnych, z dogłębną analizą prawną problemu na tle brzmienia 107 ust. 1 TFUE oraz spełnienia przewidzianych tą normą traktatową przesłanek do występowania niedozwolonej pomocy publicznej, z odwołaniem się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a także praktyki Komisji Europejskiej. Rozważania objęły wszystkie części i założenia projektu. Zaskarżone rozstrzygnięcie odwołania w całej rozciągłości opiera się na tych opiniach ekspertów, którzy dokonując rzeczowej i przekonującej analizy udzielili odpowiedzi twierdzącej na kluczowe pytania wyjaśniając, że skarżący Instytut bez względu na swą formę prawną spełnia wymogi prawa unijnego dla uznania go za przedsiębiorcę mimo statusu gminnej instytucji kultury, ponieważ jak wynika ze statutu, jego działalność ma znacznym stopniu charakter działalności gospodarczej a projekt strony skarżącej spełnia wszystkie przesłanki kwalifikujące rodzaj wnioskowanej pomocy finansowej jako pomoc publiczną, tj. przesłanki użycia zasobów państwowych, zakłócenia lub groźby zakłócenia konkurencji, selektywności, wpływu na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Wnioski zostały oparte na szczegółowym rozeznaniu stanu faktycznego, tzn. konkretnych założeń projektu. Dokonano również odrębnej analizy dopuszczalności pomocy publicznej według kryteriów z art. 107 ust.2 oraz ust. 3 lit.d TFUE. W tym stanie rzeczy, Sąd – badając legalność oceny projektu w zakresie testu pomocy publicznej - uchybień nie zauważył. Zawarta w skardze polemika nie może podważyć waloru rzeczonych opinii eksperckich i prawidłowości w tej części rozstrzygnięcia. Skoro ustawa o zasadach rozwoju, w ramach nałożonego na instytucje obowiązku zapewnienia przejrzystości reguł (art. 26 ust.1 ) oraz bezstronności i rzetelności oceny (art. 31 ust.1) pozwala instytucjom udzielającym wsparcia finansowego na korzystanie z tego rodzaju środków, to nie można czynić zarzutu, że z takiej sposobności jaką dają przepisy prawa, skorzystała, powołując niezależnych ekspertów w sprawie, w której należało rozważyć wątpliwe kwestie prawne, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Przywołane zasady oceny w tej mierze zostały dochowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że rozpoznawanie wniosków o udzielenie dofinansowania w ramach programów pomocowych nie ma charakteru postępowania administracyjnego. Stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest tu wyłączone. Tym samym instytucja zarządzająca nie ma obowiązku wiążącego i władczego rozstrzygania wszelkich zagadnień prawnych w ramach własnych kompetencji, lecz powinna zbadać i rozważyć każdą możliwość oceny prawnej, w czym będzie pomocny ekspert z zakresu odpowiedniej dziedziny prawa (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., II GSK 126/10, niepubl.). W przedstawionym świetle nie można czynić zarzutu, że ocena Instytucji Zarządzającej odnośnie kryteriów pomocy publicznej miała charakter dowolny. Powoływanie się przy tym w skardze na przejaw jakoby dyskryminowania tudzież złamania zasady równości wobec prawa poprzez odmienną ocenę innego projektu strony skarżącej, polegającego na rewitalizacji budynku pozostającego we władaniu Instytutu, nie może odnieść skutku, gdyż argument ten nie poddaje się kontroli Sądu z oczywistych względów, nie ten projekt jest bowiem objęty przedmiotem niniejszej skargi. Sądząc zresztą z twierdzeń skargi w tej materii, inny był przedmiot projektu i odmienny cel w pozyskaniu wnioskowanych wówczas środków. Nie można upatrywać podobieństwa między tymi projektami tylko z uwagi na fakt, że wniosek został złożony przez ten sam podmiot. W tej sytuacji nie naruszono przepisu art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Jakkolwiek, w omówionym zakresie, samej argumentacji "rozstrzygnięcia odwołania" odnośnie testu pomocy publicznej nie można przypisać naruszenia prawa i w tej części wywiedzione zarzuty skargi nie mogły być uznane za zasadne, lecz zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że dokonując oceny legalności uwzględnia ujawnione naruszenia prawa, których w skardze nie powołano. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd stwierdza, że ocena projektu dokonana przez Instytucję Zarządzającą nie zawiera wszakże jakiegokolwiek ustosunkowania się w kontekście możliwości zainicjowania wobec projektu postępowania notyfikacyjnego przed Komisją Europejską w sprawie pomocy publicznej, które (w prawie krajowym) reguluje ustawa z dnia z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.), czego domagała się na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego strona skarżąca w swym piśmie z dnia [...]r., wystosowanym w odpowiedzi na pismo Instytucji Zarządzającej z dnia [...] r. o niespełnieniu kryteriów oceny formalnej oraz dopuszczeniu możliwości poprawienia/uzupełnienia wniosku. Strona skarżąca w rzeczonym piśmie de facto wnioskowała – w razie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia w związku z zagrożeniem istnienia pomocy publicznej - o "wszczęcie procedury przewidzianej w art. 21 ustawy o polityce rozwoju tzn. indywidualne zgłoszenie wniosku do Komisji Europejskiej i wskazanie, że w projekcie występuje pomoc publiczna i że Urząd chce jej udzielić jako pomoc na wsparcie kultury i dziedzictwa kulturowego (art. 107 ust. 3 lit.d Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej)". W odwołaniu zaś od decyzji z [...] r. w sprawie negatywnej oceny wniosku skarżący Instytut zarzucił, iż: "Dyrektor nie odniosła się w żaden sposób do podnoszonych przez Wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] r. kwestii związanych z notyfikacją KE (...)". Mimo jasno sformułowanego zarzutu strony skarżącej, co do zagadnienia wdrożenia postępowania notyfikacyjnego przed Komisją, z powołaniem się na brzmienie art. 21 ust.1 ustawy o zasadach polityki rozwoju, w świetle którego w zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie 107 ust.1 TFUE) albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy - Instytucja Zarządzająca w zaskarżonym rozstrzygnięciu odwołania ponownie nie zajęła żadnego stanowiska. Tymczasem podnieść również trzeba, że także Szczegółowy Opis Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 "Uszczegółowienie RPO WD" przewiduje tryb rozpoznawania wniosków, które podlegają procesowi notyfikacji do Komisji Europejskiej (strony - 11, 287, 288), jako organu władnego rozstrzygać wiążąco o zgodności pomocy publicznej ze wspólnym rynkiem. Zaniechanie Instytucji Zarządzającej w tej materii - brak uzasadnienia w tej kwestii w rozstrzygnięciu odwołania - nie spełnia przesłanki rzetelności przy dokonywaniu oceny projektu, jak tego wymaga norma art. 31 ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i w tym względzie musi być zatem uznane za naruszenie prawa skutkujące koniecznością eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia na mocy art. 30c ust.3 pkt 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu Instytucja Zarządzająca rozważy poddanie projektu procedurze notyfikacji przed Komisją Europejską w zakresie pomocy publicznej. O kosztach postępowania (pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło