III SA/Wr 669/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o uzgodnienie wniosku o zmianę koncesji na wydobycie surowca skaleniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2008 r. (Nr RBR. 7514-K/9-6/08), wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Wójt Gminy M. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji dla A. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na wydobycie surowca skalnego ze złoża "K. ", zakończonej postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) uzgadniającym wniosek o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skalnego ze złoża "K.". Wznowienie uzasadniono okolicznością, że T. P. K., bez własnej winy, nie brało udziału w postępowaniu uzgadniającym. Następnie postanowieniem (Nr [...]) z dnia [...]r. Wójt Gminy M., działając na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie wszczętej postanowienie (Nr [...]z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że zawieszenie postępowania wynika z faktu, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zawisła sprawa, wszczęta ze skargi A. Spółki z o.o. w K. na postanowienie z dnia [...]r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. ([...]). W tym rozstrzygnięciu Kolegium uchyliło uprzednie postanowienie Wójta Gminy M. i przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia sprawę z wniosku T. P. K. o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej uzgodnieniem zmiany wydanej A. Spółce z o.o. koncesji eksploatacyjnej. Organ pierwszej instancji uznał zatem, że skoro w zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sprawie ocenione zostanie to, czy Towarzystwu temu przysługuje przymiot strony wznowionego postępowania, tym samym stanowi to zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest końcowe stanowisko w niniejszej sprawie. Na postanowienie z dnia [...]r. zażalenie wniosło T. P. K.. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem Wójt Gminy M. w wydanym w dniu [...]r. postanowieniu uznał T. za stronę postępowania, zakończonego własnym postanowieniem uzgadniającym zmianę wydanej A. Spółce z o.o. koncesji. Rozpatrując zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. G., postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]), uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie, w której zostało wydane. W uzasadnieniu powołując się na literaturę wskazano, że zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., może być tylko takie zagadnienie prawne, którego rozstrzygniecie należy do właściwości innego organu lub sądu i może być ono przedmiotem odrębnego postępowania przed takim organem lub sądem. Natomiast wydane przez Wójta Gminy M. zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania, zdaniem organu drugiej instancji, nie znajduje oparcia w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Do rozstrzygnięcia kwestii przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w pierwszej kolejności powołany jest Wójt Gminy, nie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Ponadto zagadnienie wstępne, z powodu którego Wójt Gminy zawiesił to postępowanie, zostało już przez ten organ rozstrzygnięte. Świadczy o tym fakt, że postanowieniem z dnia [...]r. Wójt Gminy wznowił postępowanie w sprawie, zakończonej własnym postanowieniem z dnia [...]r. uzgadniającym zmianę wydanej A.Spółce z o.o. koncesji eksploatacyjnej, z powodu braku udziału w nim T.. Tym samym, organ pierwszej instancji uznał wnioskujące o to wznowienie T. P. K.za stronę postępowania, w którym uzgodniono zmianę wydanej przedsiębiorcy górniczemu koncesji eksploatacyjnej. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stało się przedmiotem skargi A. Sp. z o. o., zastępowanej przez pełnomocnika. Strona skarżąca zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 10, art. 125, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości W uzasadnieniu podniesiono, że naruszeniem art. 10 k.p.a przejawia się w braku doręczenia stronie skarżącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Tym samym naruszono także art. 125 § 1 i § 3 k.p.a., formułujący obowiązek doręczania stronom postanowień wraz z pouczeniem w przypadku możliwości ich zaskarżenia do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że naruszenie art. 124 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a. polega na tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie pozostawia wątpliwości interpretacyjne i jest nieprecyzyjne, biorąc pod uwagę treści sentencji postanowienia i jego uzasadnienie. Wątpliwości strony skarżącej wzbudza zakres umorzonego postępowania. Ze stwierdzenia sentencji postanowienia wywieść należy, iż umorzone zostało postępowanie w sprawie, w której zostało wydane, a zatem w sprawie, w której Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia [...]r. wznowił postępowanie, a zatem zakończonej własnym ostatecznym postanowieniem (Nr [...]) z dnia [...]r. o uzgodnieniu wniosku o zmianę koncesji na wydobycie surowca skaleniowego ze złoża "K.", a nie w przedmiocie zawieszenia postępowania wznowieniowego. Natomiast w zakresie rozstrzygnięcia drugiej instancji nie powinny zachodzić żadne niejasności. Podniesiono ponadto w skardze, że w sytuacji stwierdzenie wadliwość zaskarżonego postanowienia, jego wyeliminowanie z obrotu prawnego winno nastąpić w trybie stwierdzenie nieważności postanowienia. W dopowiedzi na skargę organ drugiej instancji potrzymał swoje stanowisko. Podniósł dodatkowo, że niezrozumiały jest zarzut sugerujący naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem organu, strona skarżąca uczestniczyła w czynnościach postępowania, wszczętego postanowieniem z dniu [...]r. Nieuprawniony także jest zarzut co do nieprecyzyjnego określenia zakres sprawy umorzonej w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wyraźnie wskazało, że w ramach wydanego w dniu [...]r. postanowienia oceniono jedynie podstawy rozstrzygnięcia Wójta Gminy M. o zawieszeniu postępowania, wszczętego postanowieniem [...]roku. Ponadto w motywach zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało, że uchylenie orzeczenia o zawieszeniu i umorzenie postępowania "wpadkowego", w którym zostało ono wydane, nie oznacza, że przedmiotu pozbawiona jest sprawa główna, "otwarta" postanowieniem z dnia [...]r. Wskazano w opowiedziana na skargę, że nietrafny jest także zarzut, że zaskarżone postanowienie powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego w oparciu o przepis art. 156 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, wniesiona skarga nie jest zasadna, bowiem kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym uchylenie. Jako podstawę zawieszenia postępowania wznowieniowego organ pierwszej instancji wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Cytowany przepis stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, w ustawowo określonych terminach. Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może być zatem tylko taka okoliczność, od której zależy rozstrzygnięcie sprawy, lecz ocena tej okoliczności nie należy do właściwości organu mającego wydać rozstrzygnięcie, lecz do innego organu lub sądu. Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być więc taka okoliczność, którą organ, prowadzący postępowanie administracyjne, może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest bowiem podstawowym obowiązkiem organów administracji (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd. Funkcją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zapewnienie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z zachowaniem zasady wynikającej z art. 7 k.p.a., gdy nie wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie, mogą być ocenione przez organ prowadzący postępowanie, lecz należą do właściwości innych organów lub sądu - chociaż i w takim przypadku ustawodawca przewidział wyjątek określony w art. 100 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie zawieszenie postępowania odnosi się do sprawy wszczętej postanowienie (Nr [...]z dnia [...]r. (postępowania wznowieniowego). Postanowieniem tym organ pierwszej instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji dla A. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na wydobycie surowca skalnego ze złoża "K. ", zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...]r. (Nr [...]) uzgadniającym wniosek o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skalnego ze złoża "K." (postępowanie uzgadniające). Zgodnie z art. 150 k.pa., organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który w sprawie wydała rozstrzygnięcie w ostatniej instancji. Postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) Wójt Gminy M. uzgodnił wniosek o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skalnego ze złoża "K.". Organ ten był więc właściwy do wznowienia postępowania w powyższej sprawie, co nastąpiło jego postanowieniem z dnia [...]r. Jako powód wznowienia tego postępowania, z powołaniem na art. 145 § 1 pk 4 k.p.a., podano okoliczność nie brania udziału w postępowaniu uzgadniającym T. P. K.. Do organu, który wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania jak i późniejsze rozstrzygnięcie wznowieniowe (art. 151 k.p.a.) należy ocenienie czy występowała przesłanka wznowienia postępowania czy też nie, w sprawie wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z powyższego wynika, że ocena, czy strona – T.P.K. – bez własnej winny nie brała udziału w postępowaniu uzgadniającym należała więc do organu pierwszej instancji - Wójta Gminy. Trafnie wskazał zatem organ drugiej instancji, że do rozstrzygnięcia kwestii przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym w pierwszej kolejności powołany jest Wójt Gminy, nie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego, jak już wskazano, nie może być okoliczność, którą organ, prowadzący postępowanie administracyjne, może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Zasadnie więc organ odwoławczy uznał, że zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania postanowieniem z dnia [...]r. nie jest kwesta statusu T. jako strony postępowania wznowieniowego. Wskazać należy, że organ pierwszej instancji wznawiając postanowienie postanowieniem z dnia [...]r. z powodu braku udziału w postępowaniu uzgadniającym T., uznał T. P. K. za stronę postępowania, w którym uzgodniono zmianę wydanej przedsiębiorcy górniczemu koncesji eksploatacyjnej. Tym samym zagadnienie wstępne, z powodu którego organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia [...]r., zostało już przez ten organ rozstrzygnięte. Zasadnie więc organ drugiej instancji uchylił postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania i postępowanie tego organy w tym zakresie umorzył. Odnośnie zarzut nieprecyzyjnego określenia zakres sprawy umorzonej w zaskarżonym postanowieniu, uznać należy go za niezasadny. Rozpatrując zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego organ drugiej instancji nie jest niewątpliwie właściwy do wkroczenia w rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, w której zawieszono postępowanie. Niemniej w rozpatrywanej sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Kolegium wyraźnie wskazało, że w ramach postanowienia z dni [...]r. oceniono jedynie podstawy orzeczenia organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania, wszczętego postanowieniem z dnia [...]roku. Wskazało, że uchylenie orzeczenia o zawieszeniu i umorzenie postępowania "wpadkowego", w którym zostało ono wydane, nie oznacza, że przedmiotu pozbawiona jest sprawa główna, "otwarta" postanowieniem z dnia [...]r. (postanowieniem wzowieniowym). W świetle powyższego, jak wskazało organ odwoławczy w opowiedziana skargę, nie może budzić wątpliwości fakt, że umorzeniem objęte jedynie zostało postępowanie, w którym Wójt Gminy orzekł o zawieszeniu, nie zaś postępowanie w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę warunków koncesji. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z zażaleniem, wniesionym od postanowienia organu pierwszej instancji, co skutkowało uruchomieniem w tym zakresie trybu zwykłej, nie zaś nadzwyczajnej, kontroli tego rozstrzygnięcia. Braku zapewnienia czynnego udziału strony skarżącej w postępowaniu, poprzez nie doręczenie jej zaskarżonego postanowienia i nie wskazanie w rozdzielniku jako adresata postanowienia, nie można uznać w rozpatrywanej sprawie za naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca otrzymała postanowienie organu pierwszej instancji z [...]r. o zawieszeniu postępowania, a także zażalenie na powyższe postanowienia wniesione przez T. P. K.. Powyższe wskazuje, że wiedziała o zażaleniu, o wydanym postanowieniu przez Kolegium, mogła więc strona skarżąca zapoznać się z materiałem sprawy, zgłosić swoje wnioski i zastrzeżenia, podjąć określone czynności procesowe, co też uczyniła, wnosząc w terminie skargę do sądu na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, przedstawiając swoje racje. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd -orzekł jak w sentencji.