III SA/Wr 669/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-10-21
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji nie powinien ustanawiać doradcy podatkowego z urzędu, ponieważ jest zobowiązany do udzielania stronom występującym bez zawodowego pełnomocnika wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i zaniedbań. Sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, uzasadniając go trudną sytuacją finansową wynikającą z konfliktu politycznego, obciążenia hipotekami nieruchomości, zajęcia konta bankowego i likwidacji Fundacji. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia skargi, skarżący przedstawił szczegółowe wyjaśnienia dotyczące swoich dochodów i wydatków. Sąd uznał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie doradcy podatkowego).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia .... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego wskazując w uzasadnieniu, iż skutkiem konfliktu na tle politycznym pomiędzy prezesem Fundacji i Prezydentem Miasta była negacja prawa Fundacji do zwolnienia z podatku od nieruchomości i opłat od użytkowania wieczystego, w następstwie czego wszystkie nieruchomości Fundacji są aktualnie obciążone hipoteką, co uniemożliwia "zmianę tych aktywów na gotówkę". Nadto podniosła, że zajęcie egzekucyjne konta bankowego przez organy podatkowe doprowadziło do podjęcia w 2004 r. decyzji o likwidacji Fundacji. Strona skarżąca wyjaśniła, iż nie ponosi żadnych kosztów osobowych (prace na jej rzecz wykonywane są nieodpłatnie), a otrzymywane od fundatora skromne środki przeznacza na niezbędne zabezpieczenie nieruchomości przed dewastacją, koszty biurowe i obsługę księgową. Poinformowała, iż za 2009 r. ponosiła stratę w wysokości -559.860, 94 zł.
W piśmie z dnia 14 października 2010 r. strona skarżąca wyjaśniła, że otrzymuje od Fundatora 1.000 zł na zabezpieczenie "obiektów przed ruiną". Dodała, że aktualnie nie posiada środków i nie płaci podatków. Poinformowała, że przeniesienie siedziby do Wrocławia nie powoduje kosztów, a z uwagi na zajęcie konta bankowego przez Urząd Skarbowy ze znajdującej się na nim kwoty 34.843, 65 zł nie można nic wypłacić.
Uwzględniając sytuację finansową strony skarżącej uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez zawodwego pełnomocnika udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.)- zwanej dalej u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (strona skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło