III SA/Wr 669/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-10
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska – Szostak, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i nieprawidłowo interpretując pojęcie "prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną"?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ustalenie stanu faktycznego było wadliwe z powodu oparcia się na niepełnym materiale dowodowym, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było dowodów obrazujących stan działek rolnych i pomiary powierzchni, co uniemożliwiło ocenę, czy skarżąca dopuściła się zaniedbań.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok. Organ I instancji przyznał płatności, ale zredukował kwotę w wariancie 2.2 z powodu stwierdzonego zachwaszczenia na dwóch działkach, co uznał za nieprowadzenie produkcji zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom nierozpatrzenie materiału dowodowego, dopuszczenie dowodu z pisma JC "A" oraz błędną wykładnię pojęcia "prowadzenia produkcji rolnej".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. M. Z. (dalej: skarżąca) wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Skarżąca zgłosiła 22 działki ewidencyjne do Pakietu 2. Rolnictwo Ekologiczne w wariancie 2.2 - uprawy rolnicze w okresie przestawiania na powierzchni 55,28 ha i do Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1- ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 3,46 ha, w wariancie 4.6 - półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 2.32 ha oraz w wariancie - półnaturalne łąki świeże na powierzchni 5,27 ha.
W dniu [...] maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał producentowi decyzję nr [...], w której przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w łącznej kwocie 54.442,40 zł w tym do wariantów 4.1, 4.6 i 4.7 zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku, natomiast do wariantu 2.2 tylko do powierzchni stwierdzonej 54,81 ha w kwocie 42.218 zł. Na zmniejszenie płatności w wariancie 2.2 wpływ miało zredukowanie powierzchni o 0,42 ha na działce rolnej B i o 0,05 ha na działce rolnej K ze względu na pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) oraz zastosowanie 100 % redukcji na działkach rolnych D i F z powodu nie prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochrony gleby. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w celu określenia zasięgu stwierdzonych przez JC nieprawidłowości w gospodarstwie strony wystosował do niej wezwanie do okazania dokumentacji pokontrolnej z czynności wykonanych przez JC. W odpowiedzi skarżąca złożyła oświadczenie, w którym wyjaśniła, że zachwaszczenie wystąpiło na dwóch działkach nr [...] i [...] w związku z czym nałożona została sankcja za nieprzestrzeganie zasady prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin przewidziana w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wyjaśniła, że zachwaszczenie wynikało z trudnych warunków atmosferycznych jak i wystąpienia dużej ilości kamienia na działkach. Nieprawidłowości te nie były zatem zawinione i zostały usunięte, z tego powodu - w ocenia skarżącej - nie powinna ona zostać ukarana.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przywołał przebieg dotychczasowego postępowania wskazał na jego podstawę prawną, która stanowi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) i wyjaśnił, że przedmiotem rozważań jest kwestia zredukowania płatności w ramach wariantu 2.2 wobec przyznania płatności w pozostałym zakresie zgodnie z wnioskiem skarżącej.
W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego we W. zarzuty strony skarżącej, podnoszone w odwołaniu są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazał on, że powierzchnia gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] została zredukowana do największej, spójnej, aktualnej wartości PEG, do czego obliguje organ § 18 ust. 3 rozporządzenia, z którego wynika, że płatność rolnośrodowiskowa, nie może zostać przyznana do powierzchni większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust.1. akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 str. 16 z 31.01.2009 r.) (uprzednio art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003) - kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Podsumowując tę część rozważań Dyrektor OR Agencji stwierdził, że powierzchnia działki B wynosie 2 ha, działki K1 11 ha i powierzchnia PEG została wyznaczona prawidłowo. Odnosząc się natomiast do problemu nałożenia redukcji związanych z nieprzestrzeganiem przez skarżącą na działkach nr [...] i [...] czyli D i F wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, wskazał, że organ I instancji dysponując zebranym materiałem dowodowym, prawidłowo dokonał redukcji. Przypomniał, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przekazał do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informację, że między innymi w gospodarstwie skarżącej Jednostka Certyfikująca stwierdziła nieprawidłowości polegające na zachwaszczeniu upraw lub TUZ. Natomiast Kierownik Biura Powiatowego Agencji był zobligowany wobec tych informacji do uszczegółowienia zasięgu stwierdzonych nieprawidłowości i wystosował do JC "A" pismo zawierające prośbę o przekazanie dokumentacji pokontrolnej oraz wezwanie do strony zobowiązującej ją na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. do przedłożenia protokołu z kontroli JC. Strona nie dostarczyła wprawdzie, jak zauważył organ odwoławczy, żądanego dokumentu, ale oświadczyła, że zachwaszczenie dotyczyło dwóch działek nr [...] i [...]. Dyrektor OR Agencji podkreślił, że zachwaszczenie upraw i TUZ jest w przypadku Pakietu 2–Rolnictwo Ekologiczne nieprzestrzeganiem wymogu określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia: "prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochroną gleby", to przy potwierdzeniu i udokumentowaniu tego faktu powinno, w opinii organu odwoławczego, mieć zastosowanie zmniejszenie płatności, które zostało określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego: Prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochroną gleby-100% zmniejszenia płatności (dotyczy między innymi wariantu 2.2.). Dyrektor OR Agencji odnosząc się do wyjaśnień skarżącej, że zostały na nią nałożone sankcje przez JC wskazał, że czym innym są redukcje i sankcje przewidziane przepisami rozporządzenia, które nakładane są w procesie przyznawania płatności rolnośrodowiskowych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwego kierownika biura powiatowego Agencji na wniosek strony, odrębnym od procedur certyfikacyjnych, którym podlega rolnik w ramach kontroli przeprowadzanych przez JC w oparciu o ustawę z dnia 25.06.2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975).
Odnosząc się do powołanego w odwołaniu argumentu o wystąpieniu w gospodarstwie okoliczności nie wynikających z działań zawinionych przez skarżącą organ odwoławczywskazał, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 ze zm.), do przyznawania płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego nie stosuje się przepisu art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, że jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego jeżeli na skutek ww. okoliczności rolnik nie może wykonać w danym roku zadań z tytułu podjętych zobowiązań nie przyznaje się mu w danym roku płatności rolnośrodowiskowej lub jest on obarczany redukcjami przewidzianymi w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. Ponadto organ administracji przypomniał, że przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności powinny być zgłaszane na piśmie do kierownika biura powiatowego ARiMR w terminie do 10 dni od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności.
Z decyzją nie zgodziła się skarżąca i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Powyższej decyzji zarzuciła: 1) obrazę art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
2) obrazę art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w zw. z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dopuszczenie dowodu z pisma JC "A" na okoliczność faktów, które powinny zostać ustalone w toku postępowania poprzez oględziny lub w drodze przesłuchania strony, co nie nastąpiło, 3)obrazę prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię pojęcia "prowadzenia produkcji rolnej zgodną z najlepszą wiedzą i kulturą przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby" poprzez przyjęcie, iż okresowo występujące zachwaszczenie stanowi naruszenie tych praktyk. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej podkreślił, że zachwaszczenie miało miejsce przed uprawą spornych gruntów, nastąpiło też przesunięcie w czasie zabiegów agrotechnicznych, spowodowane warunkami atmosferycznymi.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął, co następuje;
Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. Poz. 270, zwana dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przeprowadzona przez Sąd, kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazała, że akt ten jest wadliwy z przyczyn, które na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., należało wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi z powodów proceduralnych powodowało, że w sprawie nie było celowe szczegółowe przedstawianie stanu faktycznego sprawy, jak też dokonywanie jej merytorycznej oceny.
W doktrynie przyjmuje się zgodnie, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy administracji w postępowaniach o płatności rolnośrodowiskowe. Zasadniczą podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz.173, zwana dalej w skrócie ustawą). W myśl art. 18 ustawy, postępowanie w sprawie przyznania płatności wszczynane jest na wniosek rolnika. Ogólne zasady oraz tryb postępowania zostały wskazane w art. 21 ustawy, zgodnie z którym (ust. 1), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 zaś w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Biorąc pod uwagę powołany art. 21 ustawy, Sąd stwierdza, że działania organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach kontrolowanych orzeczeń, podlegają zasadzie praworządności zawartej w art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga to zgodności z prawem każdej czynności procesowej, także działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozstrzygnięcie sprawy, istotne znaczenie ma ustalenie obowiązującej w sprawie normy prawa. Ma to związek z prawidłowym ustaleniem, zgodnie z rzeczywistością, stanu faktycznego sprawy, do czego organ jest zobowiązany na mocy art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy. Okoliczność można uznać za udowodnioną jedynie po ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).Przypomnienia wymaga, że w procedurze administracyjnej do przepisów postępowania o uniwersalnym charakterze należą zasady sformułowane m.in. w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, ustalające niektóre reguły postępowania wyjaśniającego. Wskazany powyżej przepis art. 7 kpa statuuje zasadę prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie. Obowiązkowi temu podporządkowany jest każdy organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej i dysponujący kompetencją decyzyjną, a zadośćuczynienie mu następuje poprzez ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie zgodnego z prawem orzeczenia, którym organ załatwia sprawę. Realizując ten obowiązek właściwy w sprawie organ powinien przestrzegać reguł przyjętych w przepisach art. 77 § 1 i art. 80 kpa, gwarantujących prawidłowość czynności wyjaśniających. Natomiast ocena materiału dowodowego powinna dotyczyć nie tylko każdego dowodu z osobna, lecz i we wzajemnej łączności, w przeciwnym razie dokonana ocena jest oceną dowolną, zamiast swobodną. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie, po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych, powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, że okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt SA 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7).
Mając na uwadze powyższe orzeczenie, wskazać należy za organem, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2013 jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.). Zgodnie z § 10 pkt 2 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne" jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. W załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego część II pkt 1 ppkt 2 wskazano, że dla wszystkich wariantów realizowanych w pakiecie 2 rolnik zobligowany jest do przestrzegania poniższego wymogu: 1. prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku nie przestrzegania ww. wymogu określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego część II pkt 1 ppkt 2 następuje zmniejszeniem przysługującej płatności o 100 % w stosunku do działki rolnej, na której ta nieprawidłowość została stwierdzona.
Tak więc istotną okolicznością stanowiącą podstawę do rozstrzygnięcia tej sprawy było ustalenie czy skarżąca na deklarowanych we wniosku działkach sprostała wymaganiom jakie nakłada na nią powyższe rozporządzenie.
Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego, co spowodowało brak trafności merytorycznego rozstrzygnięcia. Organy w niniejszym postępowaniu naruszyły wskazane normy prawa procesowego przez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym. Ponadto uzasadnienie decyzji nie usuwa istniejących wątpliwości i tym samym nie może być uznane za w pełni realizujące dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych, pomimo wezwania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o dostarczenie przez Jednostkę Certyfikującą "A" Sp. z o.o., która przeprowadziła kontrolę w gospodarstwie skarżącej z tytułu prowadzonych przez stronę upraw ekologicznych protokołu z tej kontroli, zdjęć, oświadczeń i innych dowodów, organ ten nie otrzymał wymaganych dokumentów. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie załączyła jedynie swoje pismo skierowane wcześniej do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym ogólnie wspomina się o 156 producentach, u których w trakcie przeprowadzonej kontroli inspektorzy odnotowali zachwaszczenia (K5 akt). Natomiast organ prowadzący postępowanie uznał przesłany materiał za wystarczający. Takie działanie nie może znaleźć oparcia w powołanych przepisach, tym bardziej, że zgodnie z twierdzeniem samego organu przedmiotowe wezwanie spowodowane było koniecznością uzyskania niezbędnych dowodów, które mogą mieć znaczący wpływ na wysokość otrzymywanej przez skarżącą płatności rolnośrodowiskowej (K4 akt). Organy przy ustalaniu stanu faktycznego poprzestały jedynie na informacji uzyskanej od skarżącej w piśmie z dnia [...] marca 2014 (K8 akt), że nieprawidłowość (nadmierne zachwaszczenie działek rolnych nr [...] oraz [...]) została usunięta w wyznaczonym czasie i JC "A" poinformowała skarżącą pismem z dnia [...] marca 2014 r., że potwierdza wykonanie nałożonego na nią obowiązku, skarżąca załączyła przedmiotowe pisma. Pomimo późniejszych twierdzeń skarżącej, że powodem chwilowego zachwaszczenia były niekorzystne warunki atmosferyczne jak i wystąpienie bardzo dużej ilości kamienia, który trzeba było zebrać, natomiast jak tylko kamień został zebrany pole zostało zasiane i przyorane, pomimo braku w aktach jakichkolwiek dowodów wskazujących na stan spornych działek, które obrazowałyby jak wyglądało pole skarżącej prowadzącej przecież uprawy w ramach rolnictwa ekologicznego, co wymaga podkreślenia wobec braku możliwości stosowania przez skarżącą środków chemicznych zwalczających chwasty. Brak powyższych dowodów uniemożliwiał zdaniem Sądu dokonanie oceny czy skarżąca dopuszczając w nieznanym Sądowi okresie do wystąpienia chwastów, w nieznanej Sądowi ilości dopuściła się do zaniedbań uniemożliwiających przyznanie jej dopłat we wnioskowanej wysokości.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że Sąd nie ma możliwości zweryfikowania ustalonej powierzchni gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]- pomiarów dokonanych działek, bowiem w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów obrazujących te pomiary, w szczególności nie ma załączników graficznych, na których skarżąca zaznaczyła położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Przedstawione argumenty wskazują, że zarzuty skargi zostały uwzględnione, nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej, że nie brała ona udziału w postepowaniu. Sąd zauważa, że pismem z dnia [...] marca 2014 r. (K7 akt) skarżąca została wezwana do złożenia wyjaśnień i pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach z uwzględnieniem treści art. 21 ust. 2 pkt3 i 4 ustawy.
Stwierdzając zatem, że w rozpoznawanej sprawie naruszone zostały przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny- stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w punkcie III wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnienia skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej ustawy, z którego wynika że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.
Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu i dokonać niezbędnych w sprawie ustaleń faktycznych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło