III SA/Wr 669/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-08
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu, opierając się na wyroku sądu karnego stwierdzającym podrobienie umowy sprzedaży, jeśli wyrok ten dotyczył innego pojazdu niż ten rejestrowany?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy te nie wykazały w sposób jednoznaczny związku między stwierdzonym wyrokiem sądu karnego o podrobieniu umowy sprzedaży a rejestracją pojazdu na rzecz skarżącego. Kluczowa rozbieżność polegała na tym, że wyrok dotyczył innego pojazdu (inny numer VIN, model, rok produkcji) niż ten, którego rejestracji dotyczyło postępowanie administracyjne. Brak wykazania związku między fałszywym dowodem a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawy wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Starosta uchylił własną, ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu i odmówił rejestracji, powołując się na sprzeciw Prokuratora Okręgowego, który wskazał na prawomocny wyrok sądu karnego stwierdzający podrobienie umowy sprzedaży pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i wkroczenie w kompetencje sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] grudnia 2015 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu i odmowy zarejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz skarżącego 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta L. (zwany dalej Starosta lub organem I instancji) decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 149 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej k.p.a.) i art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej u.p.r.d.) uchylił wydaną przez siebie decyzję ostateczną z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], orzekającą o rejestracji pojazdu m-ki [...] o nr VIN [...] i odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2015 r. do Starostwa wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego w S. informujący, że prawo własności przedmiotowego pojazdu zostało oparte na dokumencie podrobionym, a sfałszowanie umowy zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Opierając się na tychże informacjach, Starosta uznał, że skoro A. H. (dalej jako strona lub skarżący) przedstawił dokumenty, na podstawie których nie nabył prawa własności, zarejestrowanego pojazdu to należało decyzję uchylić i odmówić rejestracji pojazdu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odwołaniu zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci art. 73 ust. 1 u.p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez odmowę rejestracji pojazdu pomimo złożenia wszystkich niezbędnych dokumentów oraz naruszenie prawa procesowego w postaci art. 8, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że istnieją wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca jest właścicielem przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu odwołania wywiedziono, że składając wniosek o rejestrację pojazdu przedłożone zostały wszelkie wymagane przez przepisy ustawy dokumenty. Następnie, pomimo braku zmiany stanu faktycznego, ten sam organ po wznowieniu postępowania odmówił rejestracji pojazdu, czym w ocenie odwołującego się, wkroczył w kompetencje sądu powszechnego. Ponadto odwołujący się wskazał, że kwestia wadliwości nabycia pojazdu leży w kompetencji sądu powszechnego, szeroko opisując cywilistyczne kwestie nabycia własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej jako Kolegium, SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił twierdzenia Starosty co do konieczności uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2007 r. uznając za bezsporne to, iż pojazd został zarejestrowany na stronę na podstawie przedłożonych dokumentów, w tym umowy kupna-sprzedaży, faktur oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu. Wskazał także na okoliczność, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. do Starosty wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego w S. od decyzji o rejestracji pojazdu z dnia [...] maja 2007 r., który jako podstawę wskazał, że rejestracji dokonano na podstawie fałszywego dokumentu w postaci umowy sprzedaży pojazdu. Kolegium podało, że okoliczności powyższe zostały ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...], z którego wyciąg został załączony do wniosku.
Mając na względzie powyższe okoliczności Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2007 r. o rejestracji pojazdu i odmówił rejestracji. W realiach badanej sprawy zaszła bowiem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. obligująca do wznowienia postępowania jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zdaniem organu odwoławczego wyrok Sądu Rejonowego w G. jednoznacznie stwierdza, że umowa sprzedaży pojazdu m-ki [...] o nr VIN [...] została podrobiona. Umowa ta została następnie przedłożona przez stronę do rejestracji powyższego pojazdu. Tak więc nie może być wątpliwości, że zaszły podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wydanej na podstawie fałszywego dokumentu. Tak więc Starosta, wobec uzyskania informacji o tym, że umowa sprzedaży została podrobiona, nie miał możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, niż zawarte w decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Kolegium nie dopatrzyło się jakichkolwiek uchybień w postępowaniu Starosty. W szczególności wskazało, iż Starosta, wbrew stanowisku zawartemu w odwołaniu, nie przekroczył swoich kompetencji, gdyż to właśnie Sąd karny prawomocnym wyrokiem stwierdził, że dokument został podrobiony.
Nadto Kolegium wyjaśniło, że skarżący nie odniósł się w żaden sposób do faktycznej podstawy wznowienia postępowania (sfałszowanie dokumentu), sprowadzając swoje odwołanie do usiłowania wykazania, że nie doszło do zmiany okoliczności w stosunku do tych, w jakich samochód został zarejestrowany w [...] r. Kolegium podniosło, że skarżący zdaje się nie dostrzegać, że właśnie zmianą tych okoliczności jest stwierdzenie, że jeden z przedłożonych dokumentów był sfałszowany. Podstawa ta jako przesłanka wznowieniowa została zaś jednoznacznie określona we wskazanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie wymaga głębszego procesu interpretacyjnego. Gdyby bowiem w dacie wydawania decyzji o rejestracji z [...] r. organ miał wiedzę, że jeden z dokumentów jest sfałszowany, rejestracji nie dokonałby. Kolegium zgodziło się z odwołującym, że w momencie rejestracji żaden dokument nie budził wątpliwości. Prawidłowo zatem organ I instancji zarejestrował pojazd. Jednakże po ujawnieniu sfałszowania dokumentu zaszły podstawy do wznowienia postępowania i właśnie usunięciu takiej decyzji z obrotu prawnego służy procedura wznowienia postępowania.
Niezrozumiałe ponadto – dla Kolegium - jest twierdzenie skarżącego, że organ I instancji wkroczył w kompetencję sądu powszechnego podnosząc, iż rzeczą Kolegium nie jest kompetencja sądu powszechnego orzekania w przedmiocie rejestracji pojazdów, gdyż zadanie to zostało przepisami ustawy i rozporządzenia przekazane właśnie starostom. Organ administracyjne nie ma wpływu na stosunki rzeczowe i własnościowe i w żaden sposób powyższą decyzją nie ingeruje w nie, a jedynie wskazuje, że na podstawie sfałszowanego dokumentu własności nie można zarejestrować pojazdu.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. złożyła strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem dokonania rejestracji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanej decyzji zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 u.p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez wydanie decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu marki [...] o nr nadwozie [...] (zwany dalej "pojazdem") pomimo złożenia kompletnego wniosku wraz z wymaganymi ustawą dokumentami;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastąpienie pierwotnej (korzystnej) decyzji, nową (negatywną) decyzją w oparciu o zasadniczo ten sam stan faktyczny sprawy oraz poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w konsekwencji błędne ustalenie, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego istnieją wątpliwości, co do tego, czy wnioskodawca jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, podczas gdy do wniosku o rejestrację pojazdu marki [...] o nr VIN [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. załączył niebudzące żadnych wątpliwości dowody własności;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się z uznaniem, że pojawiły się przesłanki wznowienia postępowania, podczas gdy z okoliczności faktycznych nie wynikają podstawy wznowienia postępowania.
Rozwijając w uzasadnieniu powyższe zarzuty strona wskazała, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny, organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, przy czym organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, czym nie tylko powielił błędy w podanych ustaleniach faktycznych, ale także dokonał dalszych, całkowicie wadliwych i w konsekwencji rzutujących na dalsze postępowanie ustaleń faktycznych. W tym kontekście skarżący podniósł, iż zarówno organ I, jak i II instancji dokonał całkowicie wadliwej wykładni stanu faktycznego sprawy. Postępowanie bowiem przed Sądem Rejonowym w G. zakończone wydaniem wyroku z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] nie dotyczyło w żadnym zakresie praw i obowiązków skarżącego. Nie był on w tej sprawie oskarżonym czy też nawet podejrzanym, dlatego też rozstrzygnięcie nie ma żadnego związku z przedmiotową sprawą. Ponadto, skarżący w ogóle nie miał świadomości o ww. toczącym się postępowaniu karnym, o którym nie był zawiadamiany. Stąd wyciąganie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji z faktu sprawy, która nie dotyczyła skarżącego jest całkowicie bezpodstawne i niezrozumiałe.
Dalej podniesiono, iż w realiach badanej sprawy brak było podstaw do wydania kwestionowanych decyzji, gdyż skarżący przedstawił wszystkie wymagane ustawą Prawo o ruchu drogowym dokumenty, potrzebne dla zarejestrowania pojazdu. Nadto żaden z przekazanych dokumentów nie wzbudzał wątpliwości co do prawdziwości ani w sensie formalnym, ani w sensie materialnym.
Zdaniem skarżącego przepis art. 72 u.p.r.d. nie ma charakteru uznaniowego, stąd organ odmawiając zarejestrowania pojazdu, pomimo przedłożenia wymaganych prawem dokumentów - a w szczególności podważając nabycie własności pojazdu - przekroczył granice swoich kompetencji, wkraczając w sferę uprawnień sądu powszechnego. Nadto działanie organu – skarżący uznał za całkowicie niezrozumiałe i naruszające obowiązujące przepisy prawne, w tym art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastąpienie (po prawie 9 latach) pierwotnej (korzystnej) decyzji, nową (negatywną) decyzją w oparciu o zasadniczo ten sam stan faktyczny sprawy i w oparciu o te same dokumenty.
Wreszcie strona podniosła, iż dokumentacja znajdująca się w aktach organu, tj. faktura z dnia [...] kwietnia 2008 r., gdzie A (jako sprzedający) i strona (jako kupujący) potwierdza czynność przeniesienia własności, tj. fakt skutecznego nabycia pojazdu.
Jedynie marginalnie skarżący, w końcowej części uzasadnienia wskazał, iż w każdym aspekcie prawa cywilnego jest właścicielem pojazdu. Zgodnie bowiem z art. 169 § 1 i § 2 k.c. jeżeli osoba nieuprawniona do rozporządzania rzeczą ruchomą zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie, chyba że działa w złej wierze. Jednakże gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca może uzyskać własność dopiero z upływem powyższego trzyletniego terminu. Ograniczenie to nie dotyczy pieniędzy i dokumentów na okaziciela ani rzeczy nabytych na urzędowej licytacji publicznej lub w toku postępowania egzekucyjnego. Mając na względzie powyższe skarżący wskazał, iż nawet przyjmując założenia organu, należy przyjąć, iż nabył on własność pojazdu w dniu [...] kwietnia 2010 r., gdyż od dnia nabycia do dnia dzisiejszego posiada nieprzerwanie ten pojazd w dobrej wierze.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należy też dodać, że w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej u.p.p.s.a.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonego aktu przepisów prawnych, stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2015 r., jako podjętych z naruszeniem prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty, mocą której - po wznowieniu postępowania administracyjnego - uchylono ostateczną decyzję Starosty z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], orzekającą o zarejestrowaniu pojazdu m-ki [...], nr nadwozia [...] i odmówiono rejestracji tegoż pojazdu. Zdaniem organów w niniejszej sprawie wystąpiła określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. podstawa wznowieniowa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeśli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Ustalenie powyższego wymagało z kolei od organów orzekających w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. Przypomnieć wszak należy, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji – czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego – w tym również prowadzonego w trybie wznowienia postępowania - pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym zaś elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Z niniejszą zasadą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pomiąć przy ocenie żadnego dowodu, a stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Powyższe wymagania, w świetle brzmienia art. 15 k.p.a., aktualne pozostają także na etapie postępowania odwoławczego. Przepis ten wprowadza bowiem obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Tym samym organ drugiej instancji, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu, gdyż zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji. Podobnie więc jak organ I instancji zobligowany jest dążyć z urzędu do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy powyższym wymogom jednak nie sprostały. W tym kontekście zważyć przede wszystkim należy, że podstawowy dokument, na którym oparto ustalenia faktyczne sprawy skutkujące następnie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o rejestracji opisanego wyżej samochodu i jednoczesnej odmowie jego rejestracji było pismo Prokuratora Okręgowego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. Pismem tym Prokurator sprzeciwił się ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 r. rejestrującej pojazd na rzecz skarżącego i wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...], w którym stwierdzono, iż I. C. podrobiła w celu użycia za autentyczny dokument w postaci umowy sprzedaży pojazdu marki [...] o nr VIN [...], rok produkcji [...], pojemność silnika [...] cm³ o wartości [...] euro ([...] zł) zawartej w dniu [...] kwietnia 2007 r. w miejscowości B. w ten sposób, że w dostarczonym jej przez nieustaloną osobę [...] druku umowy, w którym nieustalona osoba wpisała nieprawdziwą datę i miejsce zawarcia umowy, nieprawdziwe dane sprzedającego, dane jej jako fikcyjnego kupującego oraz dane pojazdu wraz z zaniżoną ceną nabycia wynoszącą [...] euro, stanowiąca podstawę obliczenia podatku akcyzowego, złożyła podpis jako fikcyjny kupujący, na którym nieznana osoba podrobiła podpis sprzedającego, a następnie tak podrobionym dokumentem posłużyła się wspólnie z ustalonymi oraz innymi nieustalonymi osobami jako autentycznym.
Powołując się na powyższe pismo Prokuratora oraz wyrok Sądu Rejonowego w G. zapadły w sprawie o sygn. akt [...] organy nie zwróciły jednak uwagi na występującą w tych dokumentach rozbieżność. W swoim piśmie bowiem Prokurator wnosi sprzeciw od decyzji Starosty rejestrującej pojazd marki [...], o numerze nadwozia VIN [...], powołując się na załączony wyrok Sądu z dnia [...] grudnia 2014 r., w którym zaś mowa jest nie o tym pojeździe, ale o pojeździe marki [...] o numerze nadwozia VIN [...]. Oznacza to więc, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z pojazdami, co prawda tego samego producenta, ale różniącymi się nie tylko numerami nadwozia, rokiem produkcji, ale też nazwą modelu i przeznaczeniem ([...] oraz [...]), a okoliczność ta pozostała niezauważona przez organy orzekające. Niebudzącym przy tym żadnych wątpliwości jest to, iż z nadesłanych przez organy akt sprawy wynika, iż uchylona w postępowaniu wznowieniowym decyzja Starosty z dnia [...] maja 2007 r. dotyczyła rejestracji pojazd marki [...], o numerze nadwozia VIN [...]. Tak oznaczonego pojazdu dotyczy także zawarta w aktach sprawy decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2007 r. o czasowej rejestracji oraz przedłożone na etapie rejestracji dokumenty: Karta Informacyjna Pojazdu, wniosek skarżącego, umowa przywłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] kwietnia 2007 r., Faktura Vat nr [...], Faktura VAT nr [...], Umowa Komisu nr [...], umowa kupna pojazdu używanego z dnia [...] marca 2007 r., międzynarodowy dowód rejestracyjny, dowód potwierdzający zapłatę akcyzy, czy też zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu. Pomimo jednak powoływania się przez organ I instancji na powyższe dokumenty, zarówno w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postepowania, jak też w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., Starosta nie zwrócił uwagi, iż mowa w nich jest o pojeździe innym, niż ten wskazany w przywołanym wyroku Sądu karnego.
Nadto w toku postępowania wznowieniowego organy nie zwróciły uwagi, iż opisana w wyroku Sądu Rejonowego w G. okoliczność podrobienia dokumentu dotyczy umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] kwietnia 2007 r. w miejscowości B., w której stroną kupującą była I. C. Tymczasem z przedstawionych akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący przedstawił taką umowę na etapie rejestracji pojazdu. Stąd daleko wątpliwym pozostają twierdzenia organów, iż w niniejszej sprawie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, tj. skuteczne przeniesienie prawa własności, okazały się fałszywe.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż organy orzekając w niniejszej sprawie nie dokonały dostatecznej analizy okoliczności sprawy pod kątem ustalenia zaistnienia przywołanej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Tymczasem w takiej sytuacji dla prawidłowego wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym bezwzględnie wymagalne jest stwierdzenie, iż fałszerstwo dokumentu jest bezsporne, pewne i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2903/15) oraz wykazanie związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Stąd dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 871/14).
W niniejszej sprawie jakkolwiek zasadnie organy administracji uznały, że sfałszowana umowa sprzedaży nie może zostać uznana za dokument będący dowodem własności pojazdu, który jest niezbędny do rejestracji samochodu osobowego, co też skutkuje odmową rejestracji pojazdu, to jednak w świetle przedłożonych akt administracyjnych nie sposób wywnioskować, iż stwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w G. czyn podrobienia dokumentu umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2007 r. pozostawał w związku z rejestracją pojazdu na rzecz skarżącego.
Tym samym należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny wystąpienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. podstawy do wznowienia postępowania, co też stanowi naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w świetle brzmienia art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2015 r.
Zwrócić należy również uwagę, iż wbrew zapisom art. 188 k.p.a. nie poinformowano Prokuratora, który wniósł sprzeciw od decyzji ostatecznej, o złożeniu odwołania od decyzji wydanej w trybie wznowieniowym oraz nie doręczono mu zaskarżonej decyzji SKO, czym pozbawiono go możliwości aktywnego udziału w postępowaniu odwoławczym.
Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu przedstawione w uzasadnieniu, mając na względzie przywołane powyżej okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd wydał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 u.p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), uznając że zachodziły okoliczności uzasadniające miarkowanie o połowę wynagrodzenia pełnomocnika strony z uwagi na znaczne rozminięcie się zgłaszanych zarzutów ze stanem faktycznym sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło