III SA/Wr 67/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia NSA Anna Moskała (spr.), , Protokolant Monika Mikołajczyk, , , , , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 9 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją nr [...] z 9 grudnia 2004 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. Pozostaje poza sporem, że skarżącą na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej skierował w 2003 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. z podejrzeniem astmy oskrzelowej i że przez wiele lat pracowała jako dziewiarz, tkacz, przewlekarz czy czyszczacz nicielnic. Nie jest też sporne, że skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji nie była badana w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w J. G., gdyż placówka ta uznała, że analiza samej dokumentacji jest wystarczająca do wykluczenia stanu astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. Przyjęto mianowicie - w oparciu o badania przeprowadzone w 1992 r., że skarżąca cierpi na przewlekły nieżyt oskrzeli śluzowo-ropny pochodzenia pozazawodowego. Opiniujący jako druga instancja lekarska Instytut Medycyny Pracy w S. również poprzestał jedynie na zapoznaniu się z dokumentacją lekarską wskazując, "że wobec przeprowadzonych badań diagnostycznych w kierunku astmy zawodowej i wykluczeniu tej choroby w 1992 r. oraz uwzględniając brak zawodowego narażenia na czynniki szkodliwe w latach następnych, nie znajdujemy żadnego uzasadnienia do wykonywania ponownych badań w kierunku choroby zawodowej". Opierając się na takim materiale dowodowym organ I instancji nie znalazł podstaw do ustalenia istnienia choroby zawodowej. Rozpoznając wniesione odwołanie organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o nadesłanie posiadanej dokumentacji lekarskiej, a w szczególności orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego w 1992 r. przez Instytut Medycyny Pracy w S. Ustalił też w oparciu o informację udzieloną przez organ I instancji, że poza skarżoną decyzją, nie orzekano wcześniej w przedmiocie innych chorób zawodowych u skarżącej. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie orzeczenia w sprawie na podstawie dokumentacji lekarskiej, gdyż skarżąca nie wyraziła zgody na badanie w Ł. z uwagi na stan zdrowia. W orzeczeniu tym wydanym w dniu 4 października 2004 r. podano, iż w 1991 i w 1992 r. skarżąca była badana zarówno w DOMP w J. G. jak i w IMP i ZŚ w S. w związku z wysuniętym podejrzeniem choroby zawodowej układu oddechowego. Przeprowadzone badania, w tym alergologiczne oraz czynnościowe układu oddechowego nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Obecnie, po 13 latach od ustania zatrudnienia, opiniujący nie widzi merytorycznych podstaw by poddawać skarżącą jakiejkolwiek diagnostyce w kierunku choroby zawodowej układu oddechowego. Dysponując takim materiałem dowodowym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Podniósł, że do stwierdzenia choroby zawodowej, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) konieczne jest spełnienie jednocześnie dwóch warunków: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia; 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Wydane w 1991 i 1992 roku przez DWOMP i IMP w S. orzeczenia poprzedzone były specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącej. W czasie pobytu w S. przeprowadzono m.in. badania diagnostyczne układu oddechowego w kierunku astmy zawodowej. Tylko jedno z badań spirometrycznych wykazało zaburzenia typu mieszanego niewielkiego stopnia, inne wyniki były w normie. Również przedłożona przez skarżącą dokumentacja lekarska nie wskazuje na jakiekolwiek schorzenia ze strony oskrzeli. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany zaskarżonej decyzji. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do WSA podnosząc, że skierowania i wyniki badań którymi ona dysponuje wskazują, że cierpi na chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrola sądów administracyjnych polega zatem na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy czynią to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności. A zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest na kryterium zgodności z prawem działań organów administracji publicznej. Zaskarżona decyzja uchybia prawu w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie oparł się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, które wydano bez przeprowadzenia badań. Wykorzystanie bowiem wcześniejszej o ponad 10 lat karty wypisowej, nie może być uznane za "przeprowadzenie badań", o których mowa w § 6 ust. 1. Należy zauważyć, że w karcie tej nie zostały nawet uwidocznione wyniki przeprowadzonych badań, choć jak wynika z jej treści skarżąca przebywała na badaniach prawie 3 tygodnie. Takie rozumienie przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. jest nie do zaakceptowania. Procedura administracyjna nakłada na organy obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co oznacza, że organy muszą podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego. Takim szczególnym krokiem zmierzającym nie tylko do wyjaśnienia stanu faktycznego jest orzeczenie lekarskie, które jak się przyjęło w orzecznictwie, jest opinią biegłych i jako jeden z dowodów w sprawie podlega ocenie podobnie jak pozostałe zebrane w sprawie dowody. Należy zauważyć, że jednoznacznie negatywne dla skarżącej orzeczenia trzech jednostek orzeczniczych oparte zostały na dowodzie w postaci karty wypisowej nr [...] wydanej w 1992 r. przez IMP w S. Nie jest to więc nawet orzeczenie o jakim mówiło także rozporządzenie Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. Z treści nawet tylko tego dowodu wynika jednak, iż przedmiotem przeprowadzonych wówczas badań była choroba zawodowa w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. Jakkolwiek w treści tej karty jest zapis o zaburzeniach wentylacji typu mieszanego niewielkiego stopnia, to brak poszczególnych wyników badań i samego orzeczenia powoduje, że oparcie się lekarzy w zasadniczej mierze na tej karcie powoduje, iż dyskwalifikuje to zarówno orzeczenia wydane w toku postępowania przed organem I instancji jak i orzeczenie wydane przez IMP w Łodzi w toku postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy, jak wynika z zebranego w sprawie materiału, próbował uzupełnić zebrany materiał właśnie poprzez zlecenie wykonania kolejnej opinii przez IMP w Ł. Sam fakt zlecenia wykonania kolejnego orzeczenia przez inną jednostkę orzeczniczą nie może być uznany za wystarczający do uznania, że zachowano wszystkie reguły postępowania, o jakich mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie zwalnia to także organu od oceny tego dowodu. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął wnioski wskazane w orzeczeniach lekarskich, nie dokonując oceny treści tych orzeczeń. Wielokrotnie w orzeczeniach zarówno NSA jak i WSA wskazywano, iż "tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia walor opinii biegłych, wymienionych w art. 84 K.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 K.p.a. Dowód ten, jak każdy inny dowód w sprawie, stosownie do art. 80 § 1 K.p.a., podlega ocenie organu orzekającego, a zatem przedmiotowa opinia musi być sporządzona w sposób zrozumiały dla stron, organów oraz Sądu. Winna być nadto jednoznaczna w swej treści i nie budzić wątpliwości, by mogła być uznana za miarodajną w sprawie"(wyrok tut. Sądu z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 2404/02). Załączone do akt sprawy opinie (orzeczenia) tym wymogom nie odpowiadają. Końcowo zwrócenia uwagi wymaga okoliczność, iż organ odwoławczy ustalił, że prowadzone w latach 90-tych postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie zostało zakończone wydaniem decyzji. Rozważenia więc wymagało czy niniejsze postępowanie jest ukończeniem toczącego się wówczas postępowania czy też zostało wszczęte wnioskiem z 2003 r. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W konsekwencji uchylenia zaskarżonej decyzji należało dodatkowo orzec na podstawie art. 152 ww. ustawy, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.