III SA/Wr 67/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, postanawia: przywrócić termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z [...], sygn. akt [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd przypomniał, że pismem z [...] r. radca prawny - pełnomocnik P. P. - wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w dniu [...] r. W uzasadnieniu autorka wniosku podniosła, że nie mogła być obecna na rozprawie [...] r. z powodu przewlekłej choroby alergicznej dziecka, które samotnie wychowuje. Ze względu na fakt, że również indywidualnie prowadzi kancelarię i nie miała możliwości ustanowienia zastępstwa na czas opieki nad dzieckiem, zawiesiła w tym okresie (od [...] do [...] r.) czynności służbowe. Pełnomocnik wyjaśniła ponadto, że opieka nad chorym dzieckiem spowodowała zarażenie ostrą anginą i zapaleniem oskrzeli, w związku z czym przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] do [...] r. Dopełniając warunków formalnych, jednocześnie z wnioskiem, pełnomocnik skarżącego wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd w swym postanowieniu stwierdził jednak, że okoliczności podniesione we wniosku nie uprawdopodabniają braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi, nie wskazują także, że wnioskodawczyni nie mogła dokonać czynności w terminie. Sąd nie uznał za okoliczność ekskulpacyjną faktu przebywania wnioskodawczyni na zwolnieniu lekarskim, albowiem miała ona wiedzę, że w dniu [...] r. odbyła się rozprawa ze skargi jej mocodawcy, zatem – zdaniem Sądu – dochowując należytej staranności w prowadzeniu sprawy, winna była podjąć działania zmierzające do uzyskania informacji, czy na rozprawie, o której została zawiadomiona, zapadł wyrok, a jeżeli tak to jakiej treści. Sąd uznał ponadto, że pełnomocnik nie wykazała również, że nie była w stanie nadać do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia, albowiem z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że pełnomocnik skarżącego prowadzi Kancelarię w miejscu zamieszkania, gdzie z pewnością dysponowała, nawet w czasie pełnienia opieki nad dzieckiem, aktami podręcznymi sprawy, komputerem, drukarką itp. W takiej sytuacji, w przypadku sporządzenia pisma, nawet jeśli nie mogła opuścić miejsca zamieszkania z uwagi na chorobę dziecka czy swoją, w samej czynności nadania przesyłki na poczcie, mogła wyręczyć się inną osobą (sąsiadem, członkiem dalszej rodziny). Pełnomocnik P. P. złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie jako p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny swym postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. raz jeszcze zbada, czy strona spełniła przesłanki do przywrócenia terminu i rozważy, czy wskazane przez NSA w uzasadnieniu orzeczenia wątpliwości nie stanowią okoliczności przemawiających za uznaniem, że do uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie doszło z przyczyn obiektywnych, to jest niezawinionych przez skarżącego. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest jednak przywrócenie terminu do dokonania czynności, gdy wnoszący skargę wykaże, że za uchybienie nie można przypisać mu winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Konstrukcja normatywna przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. nakazuje sądowi przywrócenie terminu, jeżeli stwierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a wniosek o przywrócenie terminu musi zostać złożony w terminie siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym aspekcie należy stwierdzić, że termin 7-dniowy został zachowany, gdyż z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że niezdolność do pracy pełnomocnika ustała [...] r., natomiast wniosek złożono [...] r. Wraz z wnioskiem strona dopełniła czynności, dla której uchybiła terminowi – wystąpiła bowiem jednocześnie o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Przy ponownym, merytorycznym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, należało mieć na uwadze przepis art. 190 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., z którego treści wynika, że w razie przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, wojewódzki sąd administracyjny jest związany zawartą w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnią prawną. W rozpatrywanym przypadku, na tle brzmienia art. 86 § 1 p.p.s.a. oznacza to, że Sąd jest też związany oceną prawną zaistnienia przesłanki braku winy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w swym postanowieniu z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) z dołączonego przez pełnomocnika do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, że w okresie od [...] do [...] r. z powodu pogorszenia stanu zdrowia była ona niezdolna do pracy. Wyrok w sprawie ogłoszono [...] r. Oznacza to zatem, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał [...] r. W ostatnich dwóch dniach z 7-dniowego terminu do złożenia wniosku pełnomocnik skarżącego w wyniku nagłego pogorszenia stanu zdrowia i związanej z tym niedyspozycyjności, nie miała możliwości podejmowania żadnych działań. Ponadto pełnomocnik prowadzi kancelarię jednoosobowo, poza miejscem swojego zamieszkania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w tej sytuacji czynić pełnomocnik zarzutu, że nie wystąpiła z wnioskiem przed [...] r., skoro już [...] r. mogła dowiedzieć się, jaki wyrok zapadł w sprawie, jak również z faktu, że nie poprosiła o przysługę kogoś z rodziny, szczególnie w sytuacji, gdy zamieszkuje tylko z dzieckiem, a pogorszenie stanu zdrowia nastąpiło w ciągu ostatnich dwóch dni terminu. Prawem strony jest dokonanie czynności procesowej do daty upływu ostatniego dnia przysługującego terminu. Z zaświadczenia lekarskiego wynika wskazanie rekonwalescencji z zaleceniem leżenia. W powyższym świetle przyjąć trzeba, że pełnomocnik nie miała obiektywnej możliwości podjęcia czynności procesowej w okresie niezdolności do pracy, zaś wcześniej nie miała obowiązku tego czynić. Z powyższych przyczyn, dopatrując się spełnienia przesłanki braku winy, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.