III SA/Wr 673/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 11 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2006 r. (nr [...]), doręczoną skarżącemu 28 sierpnia 2006 r., Naczelnik Urzędu Celnego we W. nałożył na M. D. karę pieniężną w kwocie 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W dniu 13 września 2006 r. M. D. wniósł odwołanie od powyższej. Naczelnik Urzędu Celnego we W. przekazując odwołanie Dyrektorowi Izby Celnej we W. wskazał w piśmie z dnia 18 września 2006 r., że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Po zapoznaniu się z treścią tego pisma, skarżący złożył w dniu 28 września 2006 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 października 2006 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia 24 sierpnia 2006 r., natomiast postanowieniem z dnia 11 października 2006 r.(nr [...]) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu wskazano, że strona uchybiła wymogowi określonemu w art. 58 § 2 k.p.a. ponieważ już wcześniej wniosła odwołanie nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu, a odwołanie, jako wniesione z uchybieniem terminu, zostało pozostawione przez Dyrektora Izby Celnej we W. bez rozpatrzenia. Nie godząc się z powyższym M. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 11 października 2006 r., którym odmówiono mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wnosząc o uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedział się z pisma Urzędu Celnego we W., które otrzymał w dniu 21 września 2006 r., czyli już po złożeniu odwołania. Skarżący ponadto podniósł, że po powzięciu wiadomości o uchybieniu terminu ustalił, iż zaskarżona decyzja została przesłana na zły adres tzn. na adres jego mieszkania, a nie na adres firmy. W mieszkaniu decyzję odebrała osoba, która źle poinformowała go o dacie jej doręczenia, a konsekwencją tego było to, że błędnie obliczył termin do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto wskazano, że wniosek o przywrócenie terminu został przekazany do rozpoznania pracownikowi Izby Celnej we W. w dniu 4 października 2006 r. Podniesiono, że w dacie wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie wiedziano o złożonym przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. – sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostawało wniesienie przez M. D. odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu. Nie budził również wątpliwości fakt złożenia przez skarżącego w pierwszej kolejności odwołania, a następnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Bezsporny był także fakt wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jeszcze zanim przedstawiono odpowiedniemu pracownikowi wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było natomiast to, czy wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamykało skarżącemu drogę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i uniemożliwiło merytoryczne rozpoznania tego wniosku. Wskazać przy tym trzeba, że w niniejszej sprawie zachodziła dwutorowość postępowania, gdyż po wniesieniu odwołania, ale jeszcze przez wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżący nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek taki złożył, gdy dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i ustaleniu okoliczności, które w jego przekonaniu uprawdopodabniały brak winy skarżącego w przekroczeniu terminu. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – po myśli art. 134 k.p.a. – stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu tego wynika także, iż postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie administracyjne, a dopuszczona kontrola sądowa tego rozstrzygnięcia sprowadza się wyłącznie do kontroli jego zgodności z prawem, a więc w szczególności zgodności ze stanem rzeczywistym przesłanek faktycznych leżących u jego podstaw. Przesłanką wydanego w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź faktu wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Zatem wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem prośby strony o jego przywrócenie byłoby niezgodne z prawem (por. wyrok NSA w Szczecinie z dnia 14.01.1999 r., SA/Sz 306/98, LEX nr 36136). W rozpatrywanej sprawie M. D. wniósł odwołanie nie składając jednoczenie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W dacie wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tj. w dniu 3 października 2006 r. organ pozostawał w przekonaniu, że nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zatem zasadnie wydał wyżej wskazane postanowienie. Wskazać jednak trzeba, że niezależnie od odwołania strona złożyła w dniu 28 września 2006 r. także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przedmiotowej sprawie strona w uzasadnieniu wniosku u przywrócenie terminu wskazała, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedziała się z pisma Urzędu Celnego, które otrzymała w dniu 21 września 2006 r., czyli już po złożeniu odwołania. Podnieść trzeba, że wniosek o przywrócenie terminu strona złożyła w dniu 28 września 2006 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Skoro zatem strona do dnia 21 września 2006 r. pozostawała w przekonaniu, że odwołanie zostało złożone w terminie, to oczywiste było, iż nie złożyła jednocześnie z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślić przy tym trzeba, że wydanie postanowienia stwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu nie stanowiło przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia wniesionego później wniosku o przywrócenie terminu. Brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i odwołania nie uzasadniał nie rozpoznania poźniejszej prośby o przywrócenie terminu. Powyższe prowadzi do wniosku, iż argumentacja Dyrektora Izby Celnej we W., podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którą należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z tego powodu, że skarżący najpierw złożył odwołanie, a dopiero w dalszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu, była całkowicie chybiona i nie zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślić jeszcze raz należy, że w niniejszej sprawie zachodziła dwutorowość postępowania, odróżnić przy tym trzeba czynność wniesienia odwołania i czynność polegającą na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu było konsekwencją uzyskania przez skarżącego informacji o wniesieniu odwołania po terminie, którą to informację uzyskał z pisma organu I instancji dopiero po wniesieniu odwołania. W sytuacji zatem złożenia wniosku o przywrócenie terminu organ powinien był zbadać, czy wniosek ten został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu i jeśli tak, to rozpoznać go merytorycznie. Zauważyć trzeba, że co prawda przepis art. 58 k.p.a. mówi o jednoczesnym dokonaniu czynności wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, nie mniej jednak złożenie w pierwszej kolejności odwołania, a później wniosku o przywrócenie terminu, po ustaniu przyczyny, z powodu której uchybiono terminowi, nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku. Również wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie zamyka drogi do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując wskazać trzeba, że brak merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i odmowa przywrócenia terminu z tego powodu, że skarżący w pierwszej kolejności złożył odwołanie, a dopiero potem wniosek i że w sprawie wydano postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiało prawidłowe rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.