III SA/Wr 674/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia ... w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne przez naczelnika urzędu skarbowego nie może ona swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować dokonane zajęcie. Dodała, że od roku 2010 znacznie pogorszyła się jej sytuacja finansowa (spółka aktualnie zaprzestała urządzania gier na automatach). Poinformowała, że posiadane przez nią środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć. Nadto wskazano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000 zł, wartość środków trwałych (za 2013 r.) – 657.896, 88 zł, a wysokość straty za rok obrotowy (za 2013) – 238.531, 30 zł. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu 9 września 2015 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Strona skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku w treści wniosku i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową strony. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Osoba prawna może wykazywać swą sytuację majątkową (finansową, ekonomiczną) za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, choć podstawowe znaczenie mają dokumenty. W niniejszej sprawie oprócz oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku (i to zawierającego nie aktualne dane, bo dotyczące roku 2013) strona skarżąca nie wykazała żadnymi dowodami istnienia okoliczności, o których wspomina we wniosku. Sama okoliczność, że aktualnie prowadzone jest w stosunku skarżącej spółki postępowanie egzekucyjne nie świadczy jeszcze o tym, że strona skarżąca nie jest w stanie opłacić wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (stanowiącego jedyny na tym etapie koszt sądowy). Strona skarżąca nie złożyła w szczególności: rocznej deklaracji podatkowej za 2014 r. i innych aktualnych deklaracji podatkowych; wyciągów z wszystkich posiadanych kont bankowych za ostanie dwa miesiące; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie złożyła odpisu umowy spółki i aktualnego sprawozdania finansowego (bilans, rachunek zysków i strat) czy sprawozdania składanego dla celów statystycznych do GUS; nie przedłożyła aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólników dopłat proporcjonalnych do posiadanych udziałów; nie wyjaśniła dlaczego pomimo przedstawianej jako złej swojej sytuacji finansowej prowadzi nadal działalność gospodarczą i nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości spółki; nie wskazała jakiego rodzaju oraz o jakiej wartości posiada wierzytelności i na jakim etapie jest ich egzekucja. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Podkreślić należy, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. Podkreślić należy, że skarżąca spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł oraz aktywa trwałe o wartości 657.896, 88 zł. O jej możliwościach płatniczych świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą i brak jest jakichkolwiek informacji, aby utraciła płynność finansową. Z innych postępowań jakie toczą i toczyły się przed tutejszym Sądem wiadomo, że strona skarżąca przynajmniej do niedawna prowadziła działalność gospodarczą na dużą skalę (w tym uzyskiwała znaczące przychody). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.