III SA/Wr 68/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Starosty G. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie pojazdu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. A. S. (reprezentowany przez radcę prawnego A. S.) zawarł wniosek skierowany do Starosty G. o zwrot nadpłaconej kwoty wraz z oprocentowaniem za wydanie karty pojazdu. Wskazał przy tym, że podstawą prawną wniosku jest art. 67 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), w szczególności zaś art. 75 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74-75 tej ustawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr [...]) Starosta G.i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem strony, powołując się na art. 67 ustawy o finansach publicznych, art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 70, art. 79 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych, wyprowadzając z tych przepisów wniosek, że żądanie strony dotyczy zwrotu nadpłaty w rozumieniu działu III ordynacji podatkowej, które mają odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Przywołując art. 72 § 1 i art. 79 § 2 ordynacji podatkowej organ zauważył, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co – stosownie do dyspozycji art. 70 § 1 ordynacji podatkowej – oznacza, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Odnosząc przywołane unormowania do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy Starosta G. stwierdził, że pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty za kartę pojazdu wydaną w roku 2004 (licząc od końca tego roku kalendarzowego) upłynął w dniu [...] grudnia 2009 r. W takiej sytuacji, skoro strona złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w dniu [...] listopada 2011 r. (a więc po upływie okresu przedawnienia), nie mogło być prowadzone postępowanie administracyjne w tym zakresie, stało się ono bowiem bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). W decyzji tej organ poinformował stronę, że służy jej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które wnosi się za pośrednictwem Starosty G. w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia (art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 k.p.a.). Decyzja ta została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] listopada 2011 r., co odzwierciedla data figurująca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W dniu [...] grudnia 2011 r. do Starostwa Powiatowego w G. wpłynęło, skierowany do Starosty G., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez: 1) stwierdzenie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości; 2) stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty pobranej przez organ za wydanie karty pojazdu; 3) zwrot nadpłaconej kwoty wraz z oprocentowaniem. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ poinformował pełnomocnika strony, że w rozpatrywanym przypadku nie ma podstaw do stosowania art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten zdaniem organu stosuje wówczas, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Wszczęte na wniosek strony postępowanie administracyjne pierwszej instancji zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie, od której przysługiwało stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Dlatego też na tym etapie postępowania nie było podstaw do rozpatrzenia wniosku o usunięcie naruszenie prawa. W "skardze na akt z zakresu administracji publicznej, stwierdzony pismem Starosty G. z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr [...])" skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego aktu Starosty G. z dnia [...] grudnia 2011 r.; 2) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, wymienionej w punkcie 1; 3) stwierdzenie obowiązku organu administracji dokonania zwrotu skarżącemu części opłaty w wysokości 425 zł za kartę pojazdu wydaną dla samochodu marki [...], nr rej. [...]; 4) stwierdzenie obowiązku dokonania zwrotu podwyższonej kwoty wraz z oprocentowaniem od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia określonego według art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej; 5) zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Starosta G. podtrzymał zajęte wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Warunkiem ustawowym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dopiero jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, przy czym czternastodniowy termin nie ma tu zastosowania (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego zostało zakończone decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr [...]) umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty A. S. za wydanie karty pojazdu, z powołaniem się na art. 67 ustawy o finansach publicznych, art. 104 i art. 105 k.p.a. oraz art. 78 i art. 79 Ordynacji podatkowej. W pouczeniu organ pierwszej instancji napisał – "Od decyzji niniejszej służy stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. [...], które wnosi się za moim pośrednictwem, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 k.p.a." Sytuacja zaistniała w sprawie mieści się w hipotezie unormowania zawartego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Aby więc wnieść skargę do sądu administracyjnego, strona powinna była wyczerpać tryb zaskarżenia pierwszoinstacyjnego rozstrzygnięcia, przysługiwało jej bowiem odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., jako organu drugiej instancji (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Tymczasem strona, mimo skutecznego doręczenia jej decyzji Starosty G. ([...] grudnia 2011 r.), ominęła organ odwoławczy i w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. wezwała Starostę G. do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 146 § 1 p.p.s.a., a po odpowiedzi organu wniosła skargę "na akt z zakresu administracji publicznej, stwierdzony pismem Starosty G. z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr [...])". W takim stanie rzeczy nie sposób uznać, by strona skarżąca – mimo wydania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w postaci administracyjnej i prawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych – wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 § 1 w zw. z § 2 p.p.s.a. Zamiast uruchomić tryb odwoławczy właściwy decyzjom administracyjnym, strona bezzasadnie dokonała dowolnej konwersji decyzji administracyjnej w czynność materialno-techniczną (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), usiłując wdrożyć tryb przewidziany w art. 53 § 3 p.p.s.a., który nie był w tej sprawie właściwy. Wobec niewyczerpania przez stronę środków zaskarżenia według art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., należało – stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – skargę odrzucić. Podstawę zwrotu uiszczonego przez stronę wpisu sądowego stanowi art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.