III SA/Wr 692/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-06-24
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność uzupełniająca do łąk na rok 2007 na podstawie przepisów obowiązujących w 2006 roku, pomimo zmiany stanu prawnego i wprowadzenia nowych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w tym płatności uzupełniających, obowiązuje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zmiana stanu prawnego, w tym wprowadzenie tzw. płatności zwierzęcej, nastąpiła zgodnie z prawem i nie narusza praw nabytych. Rolnik nie spełnił przesłanek do przyznania płatności uzupełniającej według nowych przepisów, a powoływanie się na przepisy z 2006 roku było nieuzasadnione, ponieważ ustawa z 2003 roku utraciła moc.Stan faktyczny
Skarżąca, małoletnia J. G., złożyła dwa wnioski o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Jeden wniosek złożono na formularzu obowiązującym w 2006 roku, argumentując jego nielegalność i stosowanie przepisów z 2003 roku. Drugi wniosek złożono na formularzu obowiązującym w 2007 roku. Organy administracji przyznały jednolitą płatność obszarową, jednak odmówiły przyznania płatności uzupełniającej do łąk, powołując się na nowe przepisy ustawy z 2007 roku. Skarżąca kwestionowała legalność nowego formularza wniosku i konstytucyjność przepisów, domagając się przyznania płatności według zasad z 2006 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi małoletniej J. G. działającej przez przedstawicieli ustawowych B. i T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...]roku, Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634), oraz art. 7 ust. 1 i art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.) w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania małoletniej J. G., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. – o przyznaniu płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 18.758,80 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania podając, że strona złożyła dwa wnioski (jeden według wzoru obowiązującego w 2006 roku, drugi według wzoru obowiązującego w 2007 roku) o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, które wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] roku. Oba wnioski zawierały takie same deklaracje w odniesieniu do numerów, oznaczeń, powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych oraz deklaracji rośliny w plonie głównym. W tabeli nr VI wniosków (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) i nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) zgłoszono te same działki ewidencyjne oznaczone numerami 554, 569/2 oraz działkę 8/3 położone w gminie Z., na których były położone działki rolne o łącznej powierzchni 62,21 ha. Wraz z wnioskami strona złożyła pismo wyjaśniające powody złożenia dwóch wniosków dotyczących płatności do tych samych działek ewidencyjnych. Wskazała mianowicie, że wnioski złożone są na różnych formularzach albowiem wzór wniosku obowiązujący w sprawie płatności za rok 2007 w ocenie strony jest nielegalny, zaś w sprawie znajduje zastosowanie ustawa o płatnościach bezpośrednich za 2003 rok, tym samym rozpoznanie sprawy winno nastąpić na podstawie formularza wniosku obowiązującego w 2006 roku.
Jak dalej przytoczył organ odwoławczy - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., decyzją z dnia [...] roku nr [...] przyznał stronie na rok 2007 jednolitą płatność obszarową w kwocie [...] zł. W odwołaniu strona wnioskowała o zmianę decyzji organu I instancji poprzez przyznanie jej dodatkowo płatności uzupełniających do łąk. Według strony, decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż formularz wniosku, który otrzymała od ARiMR pocztą, celem jego złożenia przy ubieganiu się o płatności do gruntów za rok 2007, został wprowadzony niekonstytucyjnym rozporządzeniem. Dlatego powinien zostać zastosowany formularz obowiązujący uprzednio, tj. w roku 2006 i zgodnie z jego treścią należy się płatność uzupełniająca do łąk, bez względu na wcześniejsze posiadanie lub nieposiadanie bydła.
Rozpatrując wniesione odwołanie organ II instancji wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, której tytuł, na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej został zmieniony na "Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego". Jak wywodził dalej - zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady WE nr 1782/2003 jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:
1. posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia Rady WE nr 1973/2004,
2. utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami,
3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 nr 10 poz. 76 ze zm.)
Przepis art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy, przewiduje natomiast warunki, po spełnieniu których, rolnikowi, który spełnia warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw:
1. chmielu,
2. roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3. innych roślin.
Organ odwoławczy argumentował, że deklaracja producenta zawierała na działkach A, B, C, D, E, gdzie rośliną uprawną była łąka trwała, grupę upraw JPO i zgodnie z tym żądaniem przekazano stronie przysługujące jej dopłaty. Wskazano przy tym na brzmienie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności ( Dz. U z 2007 r. Nr 46, póz. 309 ze zm.), stanowiącego, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym:
1) zboża, w tym kukurydza;
2) rośliny oleiste - rzepak, rzepik, słonecznik i soja;
3) rośliny wysokobiałkowe - bób, bobik, łubin słodki i groch siewny;
4) rośliny strączkowe - wyka siewna, soczewica jadalna i ciecierzyca pospolita;
5) rośliny strączkowe pastewne;
6) orzechy - orzechy włoskie i leszczyna;
7) len włóknisty i oleisty;
8) konopie na włókno;
9) rośliny przeznaczone na materiał siewny kategorii elitarny i kwalifikowany, które są określone w załączniku nr l do rozporządzenia;
10) rośliny motylkowate drobnonasienne;
11) rośliny okopowe pastewne, z wyłączeniem ziemniaków pastewnych;
12) trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy;
13) mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami (ust. 1).
Organ podkreślił, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną dalej "płatnością zwierzęcą", są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 12 (ust. 2). Zadeklarowany na przedmiotowych działkach rolnych sposób ich użytkowania nie odpowiada w ocenie organu odwoławczego żadnej z roślin uprawnionych do płatności UPO zgodnie z przytoczonymi regulacjami. Zauważono następnie, że zasady ubiegania się o płatności są jasno sprecyzowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 roku. To strona wypełnia wniosek i na jego ostatniej stronie podpisuje oświadczenie o tym, iż są mu znane zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie "płatności. W tabeli IX wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych są zamieszczone "objaśnienia" - dodatkowo uzupełniane instrukcją - wskazujące jak należy określić grupę upraw, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych.
Nie godząc się z zarzutem strony, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej w zakresie wprowadzenia nowego formularza wniosku, a na dzień złożenia przez nią wniosku formularz ten nie obowiązywał organ podał, że zgodnie z art. 25 ust. 6 powołanej ustawy prawodawca udzielił delegacji ustawowej Ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności. Na podstawie tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał 14 marca 2007 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310), obowiązujące od 15 marca 2007 r., gdzie w § 6 rozporządzenia zapisano: "Wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na rok 2007 składa się na formularzu sporządzonym zgodnie ze wzorem określonym na podstawie przepisów dotychczasowych". Zatem zgodnie z art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej z dniem 15 marca 2007 r. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na rok 2007 składa się na formularzu sporządzonym zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.), a dokładniej z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia.
Wobec wniosku skarżącego o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 § 1 K.p.a., organ II instancji decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie uzupełnienia decyzji nr [...], z dnia [...] roku - w zakresie rozstrzygnięcia w sprawie wniosku złożonego na nieobowiązującym w 2007 roku druku formularzu wniosku oraz w zakresie rozstrzygnięcia, czym są według stanowiska organu "przepisy dotychczasowe" wskazane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej z 14.03.2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 310). W uzasadnieniu organ między innymi przywołał art. 25 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, podając, że jak wynika z ich treści, rolnik składa wniosek o przyznanie płatności na formularzu przesłanym przez Agencję, a nadto, przysługuje mu płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikująca się do objęcia tą płatnością, przy czym każda płatność za dany rok kalendarzowy może być przyznana tylko raz. Odnosząc się do kwestii złożenia przez stronę dwóch wniosków, argumentowano, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 62 K.p.a, co organ poparł tezą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1999 roku sygn. akt I SA 630/98 (publ. ONSA 2000/1/25), zgodnie z którą wprawdzie art. 62 K.p.a. mówi tylko o możliwości prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony, jeśli spełnione są warunki w nim określone, tym bardziej można i należy prowadzić jedno postępowanie dotyczące tej samej strony, jeśli te warunki również są spełnione. Poza tym, przedmiotem rozpoznawanej sprawy administracyjnej jest przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2007 rok, o czym w decyzjach I i II instancji rozstrzygnięto. Tym samym, zdaniem organu, słusznie prowadzono jedno postępowanie w zakresie dwóch wniosków.
W skardze oraz piśmie procesowym, strona skarżąca, domagając się uchylenia podjętych decyzji, zarzuciła brak podstawy prawnej do wydania decyzji w kształcie, w jakim podjął ją organ I instancji, a z którą zgodził się organ odwoławczy. Zdaniem strony skarżącej jest ona uprawniona nie tylko do jednolitej płatności obszarowej, ale także do płatności uzupełniającej, której organy administracyjne nie przyznały nie rozpoznając wniosku o tę płatność, złożonego według wzoru przewidzianego na rok 2006. Zarzuciła, że rozporządzenie z dnia 25 stycznia 2007 r., które pozbawiło pewne grupy rolników możliwości otrzymania płatności uzupełniającej - wprowadzające nowy wzór wniosku - jest niekonstytucyjne, wykracza poza delegację ustawową, nigdy nie weszło w życie, ponieważ utraciło moc prawną wraz z ustawą, na podstawie której zostało wydane, tzn. ustawą o płatnościach bezpośrednich z 2003 roku, co wynika z art. 59 ustawy o płatnościach bezpośrednich z 26 stycznia 2007 r. Dawna ustawa z 2003 roku nie pozwalała na wprowadzenie tzw. "płatności zwierzęcej" dla części rolników w miejsce płatności uzupełniającej do łąk, przysługującej wszystkim rolnikom uprawiającym łąki. W tej materii wątpliwa zdaniem strony skarżącej jest także konstytucyjność ustawy z 26 stycznia 2007 roku.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Podniósł, że wzór wniosku o przyznanie płatności do gruntów, jaki był używany przy udzielaniu płatności za rok 2007, a który rozsyłała ARiMR był legalny i nie ma podstaw, by go kwestionować. Agencja przyjęła oba wnioski skarżącej, ten złożony na obowiązującym formularzu, oraz złożony na formularzu nie obowiązującym, i rozpatrzyła je w jednym postępowaniu, na podstawie art. 62 kpa. Ustalono bowiem, że prawa i obowiązki strony w tym przypadku wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i właściwy do ich rozpatrzenia jest ten sam organ administracji publicznej. Zakres praw skarżącej do płatności za rok 2007, określony został ustawą z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, nie zaś ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) na którą powoływała się skarżąca. Ta druga ustawa nie obowiązywała skarżącej w roku 2007, przy składaniu wniosku o płatności na ten rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, dalej jako "p.u.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 p.u.s.a., kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") podstawy uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami prawa procesowego i materialnego.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
Jak wynika z akt, stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy co do deklarowanych działek rolnych, charakteru i rodzaju prowadzonych na nich upraw etc., nie budzi wątpliwości i nie jest w skardze kwestionowany. Kwestią sporną do rozstrzygnięcia pozostaje rozważenie, jaki stan prawny znajdował zastosowanie w sprawie w zakresie składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2007 rok, a przede wszystkim - w przedmiocie płatności uzupełniającej, gdyż jak wynika ze sformułowań skargi oraz uprzednio składanych żądań i twierdzeń strony skarżącej w toku postępowania administracyjnego – na tle zagadnienia wzorów formularzy wniosku strona skarżąca wywodzi (poza uwzględnioną przez organy, przyznaną jednolitą płatnością obszarową) dodatkowe roszczenie na 2007 rok o płatność uzupełniającą do łąk według zasad obowiązujących w 2006 roku, nie godząc się w istocie ze zmianą stanu prawnego w tej mierze, w wyniku której wprowadzono między innymi tzw. płatność zwierzęcą. Zdaniem bowiem strony skarżącej w sprawie należało zastosować ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) oraz obowiązywał wzór wniosku wprowadzony w 2006 roku rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 października 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. z 2006 r. Nr 203, poz. 1501).
W ocenie Sądu argumentacji skargi podzielić jednak nie można, gdyż jak prawidłowo przyjęły organy – w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok, w tym także w zakresie płatności uzupełniających, obowiązuje nowa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 roku Nr 170, poz.2051), której tytuł przed nowelizacją brzmiał "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej" . Ustawa została zmieniona ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z dnia 14 marca 2008 r., Nr 44 poz. 262). Na mocy regulacji zawartej w art. 4 ustawy zmieniającej, do postępowań wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że w takim przypadku stosuje się ustawę z dnia 26 stycznia 2007 roku w jej brzmieniu pierwotnym. Strona skarżąca złożyła oba wnioski w dniu 27 marca 2007 r. i do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. 15 marca 2008 r.; art. 13) postępowanie nadal toczyło się. Słusznie zatem organy wskazały również na normę przytoczonego art. 4 ustawy zmieniającej.
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. w dniu 27 lutego 2007 roku, z wyjątkiem art. 25 ust. 4, 5 i 7, które weszły w życie z dniem 15 marca 2008 roku (art. 60). Na mocy art. 59 tej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.), czyli wbrew przekonaniu strony skarżącej z dniem 27 lutego 2007 roku dawna ustawa już nie obowiązywała, z zastrzeżeniem wynikającym z regulacji zawartej w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., zgodnie z którą: "Do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe." Wszakże, jak wskazano wyżej, oba wnioski o przyznanie płatności na 2007 rok wpłynęły do organu I instancji w dniu [...] r., postępowanie jeszcze nie było zainicjowane, wobec czego w sprawie bezsprzecznie cytowany art. 53 ust.1 nie znajdował zastosowania.
W tym świetle, materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia co do obu wniosków jest wyłącznie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o aktualnym tytule "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", w brzmieniu, o czym wyżej mowa, przed nowelizacją i ten akt prawny wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, przesądza w sferze praw i obowiązków strony w sprawie o płatności rolne na 2007 rok.
Stosownie do art. 2 ust. 5 tej ustawy płatność uzupełniająca oznacza uzupełniającą krajową płatność bezpośrednią, o której mowa w art. 143c rozporządzenia nr 1782/2003. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Po myśli natomiast art. 7 ust.2 - rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, zwanej dalej "jednolitą płatnością obszarową", przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) chmielu;
2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych;
3) innych roślin.
Przepis art. 7 ust. 2 ma odmienne brzmienie od odpowiadającego mu art. 2 ust. 3 ustawy ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, a nadto w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit.a) ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, przy czym -stosownie do ust. 3. art. 7 - wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu. Artykuł zaś 23 stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczególne wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin.
Na mocy wskazanej delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał – jak trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - rozporządzenie z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46. poz. 309 ze zm.). W akcie tym zawarł w granicach upoważnienia ustawowego regulację odnośnie rodzajów roślin w § 1 oraz w pozostałych przepisach określił warunki i tryb przyznawania płatności uzupełniających. Według § 1 ust. 1 płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym:
1) zboża, w tym kukurydza;
2) rośliny oleiste - rzepak, rzepik, słonecznik i soja;
3) rośliny wysokobiałkowe - bób, bobik, łubin słodki i groch siewny;
4) rośliny strączkowe - wyka siewna, soczewica jadalna i ciecierzyca pospolita;
5) rośliny strączkowe pastewne;
6) orzechy - orzechy włoskie i leszczyna;
7) len włóknisty i oleisty;
8) konopie na włókno;
9) rośliny przeznaczone na materiał siewny kategorii elitarny i kwalifikowany, które są określone w załączniku nr l do rozporządzenia;
10) rośliny motylkowate drobnonasienne;
11) rośliny okopowe pastewne, z wyłączeniem ziemniaków pastewnych;
12) trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy;
13) mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami.
Ustęp 2 stanowi, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną dalej "płatnością zwierzęcą", są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 12. Nadto, w § 4 ustalono szczegółowe warunki co do przyznawania płatności zwierzęcej.
Jak wynika jednak z akt sprawy i ustaleń organu, strona skarżąca nie przeczy, że nie spełnia nowych, wprowadzonych na mocy omawianych przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz wymienionego rozporządzenia przesłanek do przyznania jej płatności uzupełniających, podtrzymując tezę, iż powinna być jej przyznana płatność według zasad obowiązujących według stanu prawnego w 2006 roku. Tymczasem rozporządzenie wykonawcze do ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., tj. rozporządzenie Rady Ministrów z 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r., przewidujące w § 1 ust. 1 pkt 9 lit.a), że płatnością uzupełniającą objęte są również rośliny przeznaczone na paszę uprawiane na łąkach i pastwiskach – nie obowiązywało w 2007 roku, zostało bowiem wydane na mocy art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., która utraciła moc z dniem 27 lutego 2007 r., a nie ma do niego zastosowania przepis art. 58 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., gdyż ten dopuszcza stosowanie czasowe niektórych przepisów wykonawczych, ale wydanych na podstawie tylko art. 2 ust. 6 oraz art. 6 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
Zatem, wbrew twierdzeniom skargi – zmiana stanu prawnego w omawianym zakresie została ukształtowana wskazaną materią ustawową i aktem wykonawczym w formie przedstawionego rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., na mocy wyraźnej delegacji ustawowej, nie wynika natomiast w żadnym razie z rozporządzeń normujących kwestię wzoru wniosku. Powoływanie się wobec tego na unormowania dotyczące zmian co do obowiązujących formularzy nie ma wpływu na treść uprawnień strony skarżącej w przedmiocie płatności uzupełniającej, jeśli nie spełnia przesłanek i warunków, o których mowa wyżej. Brak więc, jak słusznie wskazał organ, podstaw prawnych do rozpoznania sprawy na mocy przepisów obowiązujących na rok 2006, na które powołuje się strona skarżąca. Nie można również zgodzić się z zarzutem niekonstytucyjności nowej ustawy, gdyż powołane regulacje nie naruszały praw nabytych za lata poprzednie. Nie złamano zatem zasady lex retro non agit.
Niemniej, abstrahując od powyższego, wypada zauważyć, na tle brzmienia art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., że rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. Na podstawie ust. 6 - minister właściwy do spraw rolnictwa określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski, o których mowa w ust. 1, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności lub płatności cukrowej, zawarcie we wnioskach danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności lub płatności cukrowej oraz przepisy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1.
Na dzień składania wniosku przez stronę skarżącą obowiązywało od dnia 15 marca 2007 r. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., nr 46, poz. 310) w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wydane na mocy art. 25 ust. 6 ustawy. Rozporządzenie to nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego w rozpatrywanym zakresie, a określone w nim wymagania co do treści wniosku wynikają z przytoczonych regulacji ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. i nie wprowadza ono bynajmniej samoistnych warunków do przyznania omawianych płatności. Nie narusza także prawa sformułowanie w § 6, że wniosek składa się na formularzu sporządzonym zgodnie z wzorem określonym na podstawie przepisów dotychczasowych. Jest to dopuszczalny zabieg techniki legislacyjnej, który oznacza, że nowe rozporządzenie recypuje na swój grunt dotychczas funkcjonujące rozwiązanie prawne, jeśli chodzi o ustalenie wzoru wniosku. Skoro ostatnio obowiązujący wzór (formularz) był wprowadzony do obrotu prawnego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 stycznia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 23 poz. 141; § 1 ust.2) - od dnia ogłoszenia tego aktu tj. od dnia 12 lutego 2007 r. (§2) do dnia utraty jego mocy wraz z uchyleniem ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., co nastąpiło 27 lutego 2007 r. – tym samym, na tle redakcji § 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 2007 r. ten wzór obowiązywał w dacie składania wniosku przez stronę skarżącą. Nie oznacza to więc, że organy stosowały w rzeczy samej nieobowiązujące już rozporządzenie z dnia 25 stycznia 2007 r., lecz , że zastosowały wzór wniosku jaki obowiązywał na mocy § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. Jak już zresztą wskazano, to nie formularz wniosku przesądza w sferze ustalenia, czy spełnione są przesłanki do otrzymania płatności.
Analiza akt oraz uzasadnień decyzji wskazuje, ze postępowaniem objęto oba wnioski, gdyż dotyczyły tej samej strony postępowania i tego samego przedmiotu, to znaczy przyznania płatności rolnych na 2007 rok, co wyjaśnił organ II instancji i o czym mowa także w części pierwszej uzasadnienia decyzji organu I instancji.
Zważywszy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa - na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło