III SA/Wr 695/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. i W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... Nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej rejestracji samochodu osobowego i od- mowy rejestracji pojazdu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżący wystąpili o "umorzenie im kosztów sądowych" z uwagi na swoją trudną sytuację materialną wynikająca z faktu, że na utrzymaniu mają dwoje chorych dzieci (syn D. cierpi na wrodzona wadę serca, a syn T. ma dziecięce porażenie mózgowe) i wymagane jest kosztowe leczenie oraz rehabilitacja. We wniosku złożonym w dniu 1 grudnia 2009 r. na urzędowym formularzu i podpisanym jedynie przez skarżącego zażądano zwolnienia ich z kosztów sądowych wskazując, że prowadzą gospodarstwo wraz z synem D., przy czym skarżący łoży także na utrzymanie dwójki dzieci z pierwszego małżeństwa (w tym chorego syna T.). Skarżący dodał, że łączny ich dochód wynosi 7.183 zł brutto. Z załączonego do wniosku wyciągu bankowego wynika, że skarżący tytułem alimentów płaci 500 zł (w październiku dodatkowo na leczenie syna -800 zł) oraz ponosi następujące wydatki: czynsz za mieszkanie przy ul. D.- 410 zł; opłata za energię elektryczną- 70 zł; za gaz- 50 zł; za Internet – 73 zł; za internat syna G.- 100 zł; za telefony- ok. 150 zł; za wodę- 91 zł; koszty leczenia- ok. 400 zł. W dniu 15 stycznia 2010 r. wniosek o prawo pomocy podpisała skarżąca i załączyła rachunki dot. mieszkania przy ul. W., z których wynika, że za energię elektryczną ponoszą opłatę w wysokości 60 zł; za wodę – 124 zł, a za Internet- 113 zł. Poinformowała, że zamienili się na mieszkania z matką skarżącego. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Skarżący nie wykazali bowiem, że konieczność poniesienia przez nich wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wyjaśnili i nie udokumentowali wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie przedłożyli aktualnego wyciągu z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie wyjaśnili czy korzystają z pomocy matki skarżącego (lub innych osób trzecich), w tym czy uzyskuje środki od organizacji niosących pomoc osobom niepełnosprawnym (np. PFRON); nie wyjaśnili dlaczego wśród dochodów rodziny skarżący nie wymienili świadczenia alimentacyjnego jakie powinien od swojego ojca otrzymywać D. K.; nie wyjaśnili także dlaczego opłacają czynsz za mieszkanie przy ul. D. skoro zajmuje je matka skarżącego; nadto- nie udokumentowali wysokości niektórych wydatków np. na leczenie i lekarstwa. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżących mają charakter stały i wynoszą ponad 5.000 zł netto, a deklarowana wysokość wydatków (nawet wliczając w to wydatki, które nie można uznać za niezbędne- o czym poniżej) to kwota ok. 1.900 zł. Istotne jest przy tym, że niektórych ze wskazanych przez skarżących wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłata za Internet czy opłata za trzy telefony, itp. Z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, iż wnioskodawca od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (karta kredytowa) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest jego twierdzenie, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszty sądowe. Dodać przy tym należy, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.