III SA/Wr 7/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anetta Chołuj, , , po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody D. z dnia 6 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. określa, że decyzja wymieniona w pkt I nie może być wykonana. Decyzją z dnia 6 października 2004 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietni 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. Ś. orzekającą o wymeldowaniu A. O. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. O. [...] w U. Z wnioskiem o wymeldowanie A. O. z miejsca pobytu stałego zwrócił się R. O., uzasadniając swój wniosek tym, że żona nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 6 miesięcy. W złożonych wyjaśnieniach R. O. wyjaśnił, iż była żona wyprowadziła się z domu 12 września 2003 r., zabrała wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble oraz sprzęty konieczne do prowadzenia gospodarstwa domowego. Mieszkanie opuściła wraz z dziećmi w czasie jego nieobecności i nie podała adresu obecnego miejsca swojego pobytu. Natomiast A. O. w protokole z dnia 10 maja 2004 r. oświadczyła, iż rzeczywiście opuściła sporny lokal wraz z dziećmi, lecz opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż były mąż utrudniał jej zamieszkiwanie. O fakcie tym informowała Policję, która interweniowała w sprawie. Wskazała, iż zgłaszała fakt znęcania się fizycznego i psychicznego nad nią przez byłego męża, jednak Prokuratura Rejonowa w Trzebnicy odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie. Obecnie w sądzie powszechnym toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego stron, w związku z czym strona odmawia dobrowolnego wymeldowania się do czasu jego zakończenia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, biorąc pod uwagę wyjaśnienia stron postępowania, zeznania świadków oraz protokół Policji potwierdzający fakt opuszczenia lokalu przez stronę, organ I instancji orzekł o wymeldowaniu A. O. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że A. O. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, spełniając tym samym przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji A. O. złożyła odwołanie podnosząc, iż mieszkania nie opuściła dobrowolnie, gdyż została do tego przymuszona przez zachowanie męża oraz oświadczyła, że w czasie opuszczania lokalu miała świadomość, iż do niego nie powróci. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wskazał, iż A. O. opuściła lokal w U. zabierając ze sobą swoje rzeczy i zamieszkała w wynajętym mieszkaniu. Pomimo, iż nie zamierzała do dawnego mieszkania powrócić, to jednak nie dokonała obowiązku wymeldowania. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że sytuacja A. O. odpowiada art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji tej A. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła organom nieuwzględnienie przy dokonywaniu jej wymeldowania okoliczności, iż opuszczenie przez nią mieszkania nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżąca wskazała, iż zmuszona została do opuszczenia lokalu ze względu na agresywne zachowanie męża, częste interwencje Policji, odłączanie przez męża prądu i wody. Jak dalej wywodziła skarżąca, jej zamiarem jest posiadanie zameldowania w mieszkaniu w U. do czasu uregulowania spraw majątkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej w skrócie p.s.a.). Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu nie będąc jednak związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.s.a.). Mianowicie, w przedłożonych sądowi wraz ze skargą A. O. aktach Wojewody D. znajduje się pismo skarżącej z dnia 18 sierpnia 2004 r. zatytułowane "odwołanie od decyzji Burmistrza O. Ś. z dnia 2 sierpnia 2004 r." lecz nie podpisane przez A. O. W tej sytuacji należy stwierdzić, że pismo zawiera braki, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Tak więc zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał ją organ II instancji mimo braku odwołania strony od decyzji organu I instancji. Pismo z dnia 18 sierpnia 2004 r. zostało bezpodstawnie potraktowane jako odwołanie, bowiem nie spełniało warunków dotyczących odwołań. Należy dodać, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez skarżącą powoduje, że Wojewoda D. bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i utrzymał w mocy decyzję, która nie została zaskarżona. W tej sytuacji decyzja Wojewody D. jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt2 k.p.a.). Z powołanych względów - na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.