III SA/Wr 700/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi D. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie zażalenia na pismo Burmistrza Gminy T. I. oddala skargę. II. przyznać adw. W. L. j od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie z dnia [...] r. (Nr [...]) Burmistrz Gminy T stosunkował się do wniosku D, M, M i J W z dnia [...] r., wyjaśniając też zainteresowanym aspekty prawne postępowania rozgraniczeniowego. D i M W zażalili się na wspomniane pismo, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W stwierdziło niedopuszczalnego tego zażalenia, w postanowieniu z dnia [...] r. (Nr [...]). Ostatnio wymienione strony zakwestionowały postanowienie SKO w dwóch trybach: wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a ponadto – złożyły wniosek o ponowne rozpatrzenie ich zażalenia przez organ drugiej instancji, powołując się na art. 127 § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) Kolegium stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z powołaniem art. 134 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. jako podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono istotę specyficznego środka zaskarżenia, przewidzianego w art. 127 § 3 k.p.a., konkludując, iż w sprawie nie mógł on mieć zastosowania. D i M W zaskarżyli postanowienie SKO we W z dnia [...] r. (Nr [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi – pełnym ogólnych pretensji i inwektyw – nie podjęto w ogóle polemiki z kierunkiem rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rola sądów administracyjnych jest specyficzna. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Sądy administracyjne nie załatwiają więc merytorycznie spraw administracyjnych (np. w rozpoznawanym przypadku – nie mogą dokonywać rozgraniczenia nieruchomości). W ich kompetencji mieści się wyłącznie ocena legalności konkretnego zaskarżonego aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie chodziło więc jedynie o ocenę zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r., Nr [...] (celowe podkreślenie składu orzekającego). Jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa przez organy administracji publicznej, jest on zobowiązany do wyeliminowania skontrolowanego aktu z obrotu prawnego, przy zastosowaniu jednego ze środków wymienionych w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a." Jeżeli jednak takich naruszeń brak, sąd oddala skargę na podstawie art. 151 tej samej ustawy. W świetle przedstawionych zasad kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów. Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Gwarantami realizacji zasady dwuinstancyjności są przede wszystkim zwykłe środki zaskarżenia – odwołanie lub zażalenie – rozpatrywane w toku nadzoru instancyjnego przez organy wyższego stopnia (art. 17 k.p.a.). Trafnie podkreślił organ odwoławczy istotę specyficznego środka zaskarżenia przewidzianego w § 3 artykułu 127 k.p.a., w myśl którego: od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie przysługuje odwołanie, lecz – zastępczo – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez kolegium. Tylko zatem wtedy, gdy samorządowe kolegium odwoławcze wydaje orzeczenie jako organ pierwszej instancji, realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego służy właśnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, zamiast odwołania (lub zażalenia) do organu wyższego stopnia, ponieważ w strukturze organów administracji publicznej nie przewidziano organu wyższego stopnia (w rozumieniu art. 17 k.p.a.) względem samorządowych kolegiów odwoławczych. Słusznie w związku z tym skonkludowało w Kolegium w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia, że przepis art. 127 § 3 k.p.a. nie mógł mieć w ogóle zastosowania w tej akurat sprawie. SKO we W rozpatrzyło wszak już wcześniej zażalenie skarżących, w zwykłym trybie nadzoru instancyjnego. Samo procedowało więc wcześniej w sprawie jako organ wyższego stopnia, w stosunku do organu gminy, na którego postępowanie żalili się zainteresowani. W takiej sytuacji, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zmierzał niejako do bezprawnego uruchomienia "trzeciej" już instancji, w toku badania tej samej kwestii w ramach postępowania administracyjnego. Tymczasem wcześniejsze postanowienie SKO z dnia [...] r. (Nr [...]) posiadało już walor rozstrzygnięcia ostatecznego. Jego legalność podlegała już zatem wyłącznie kontroli sądowej, której orzeczenie to zostało zresztą poddane. Godne wzmianki jest wreszcie i to, że gdyby Kolegium we W uwzględniło wniosek stron i ponownie rozpatrzyło sprawę, wcześniej już załatwioną własnym, ostatecznym postanowieniem, ewidentnie naruszyłoby zakaz przewidziany w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który to przepis znajduje zastosowanie także do postanowień, z mocy jednoznacznego odesłania wynikającego z art. 126 k.p.a. Dotychczasowy wywód prowadzi do ostatecznej konkluzji, że zaskarżone postanowienie, stwierdzające – na podstawie art. 134 k.p.a. – niedopuszczalność wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., jest zgodne z prawem. W szczególności uwzględnia ono zasady określone we wszystkich wcześniej już przywołanych przepisach k.p.a. Z tych powodów skargę należało oddalić, kierując się dyspozycją wynikającą z art. 151 p.p.s.a. (punkt I wyroku). Orzeczenie zawarte w punkcie II znajduje swoje uzasadnienie w przepisach § 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Za adekwatną do nakładu pracy pełnomocnika skarżących Sąd przyjął przy tym kwotę 100 % stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tegoż rozporządzenia.