III SA/Wr 704/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. K. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku – wydaną po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanej o ponowne rozpatrzenie jej sprawy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r. (znak [...]), umarzającą – jako bezprzedmiotowe – postępowanie w sprawie dotyczącej umorzenia nieopłaconych składek za miesiąc [...] r. na ubezpieczenie społeczne, w części finansowanej przez ubezpieczonych (w kwocie [...] zł). Jako podstawę prawną takiego załatwienia wniosku skarżącej organ ubezpieczeniowy wskazał przepisy art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 i art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej – skrótowo – "u.s.u.s."). W skardze do tutejszego Sądu zainteresowana zażądała "stwierdzenia nieważności" odmownej decyzji Zakładu, poprzez jej "uchylenie". W uzasadnieniu skargi powołano się na: 1) wyrok tutejszego Sądu z dnia [...] r., wydany w sprawie [...], w którym uchylona została poprzednia, także odmowna decyzja tego samego organu; 2) zwolnienie lekarskie i kartę szpitalną (oba dokumenty z [...] r.), sugerując, że świadczą one o istnieniu nowych okoliczności w sprawie, które organ powinien wziąć pod uwagę; 3) szereg innych dokumentów (wskazanych w treści uzasadnienia skargi). Autorka skargi zarzuciła brak analizy organu wspomnianych dokumentów. Powołała się także na zaległości, jakie posiadają względem niej jej kontrahenci. Ponadto, w toku postępowania sądowoadministracyjnego oraz w związku z wnioskiem o udzielnie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu), która została zresztą przyznana, skarżąca dołączyła także kserokopie wielu dokumentów. W odpowiedzi, strona przeciwna podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, a naprowadzone w niej okoliczności pozostają w istocie bez związku z kierunkiem rozstrzygnięcia, podjętego w osnowie decyzji kontrolowanej przez Sąd w ramach postępowania w tej konkretnej sprawie. Instytucja ewentualnego umarzania zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uregulowana w art. 28-29 u.s.u.s. i w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) została ograniczona – z woli samego pracodawcy – co do zakresu jej zastosowania. Stosownie bowiem do art. 30 u.s.u.s., nie ma ona zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez samych ubezpieczonych, niebędących płatnikami tychże składek (chodzi o składki za pracowników). Sens takiego rozwiązania jest oczywisty, jeśli zważyć, że składki te obciążać mają (z założenia) wynagrodzenie pracownika, przyczyniając się w ten sposób do wzrostu jego przyszłych świadczeń emerytalnych (rentowych), w zakresie związanym z tzw. okresem składkowym. Merytoryczne orzekanie co do umorzenia zaległości strony skarżącej, w części dotyczącej tego typu składek nieodprowadzonych przez nią za miesiąc [...] r. było zatem niedopuszczalne, w świetle przywołanego ostatnio przepisu. Słusznie więc organ umorzył (ale tylko w tym zakresie!) swoje postępowanie wszczęte wnioskiem zainteresowanej, jako bezprzedmiotowe, kierując się dyspozycja art. 105 § 1 k.p.a. Wobec zgodności takiego orzeczenia z wymienionymi przepisami i kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a., Sąd był zobligowany do oddalenia skargi.