III SA/Wr 71/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-29
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana kategorii drogi wojewódzkiej na gminną następuje z mocy prawa w momencie oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, co skutkuje brakiem obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez gminę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem z chwilą oddania go do użytkowania zostaje z mocy prawa pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. W związku z tym, gmina staje się zarządcą tej drogi i nie potrzebuje zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od poprzedniego zarządcy. Organy administracji błędnie zastosowały art. 36 i art. 40 ustawy o drogach publicznych, nakładając obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego.Stan faktyczny
Gmina Miejska L. ustawiła bariery w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, twierdząc, że droga ta stała się drogą gminną po oddaniu do użytkowania nowej obwodnicy. Organy administracji nałożyły na gminę obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, uznając zajęcie za bezprawne. Gmina zaskarżyła decyzje, argumentując zmianę kategorii drogi na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Sprawa trafiła do WSA, następnie do NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwości uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, (sprawozdawca), Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] marca 2014 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie:[...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzja z [...] kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane z upoważnienia Zarządu Województwa D., Kierownika Oddziału Uzgodnień Drogowych w D. Służbie Dróg i Kolei (dalej: Organ I instancji) w W. z dnia [...] marca 2014 r., którym nakazano stronie skarżącej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...] strona prawa i strona lewa w mieście L., Al. [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że orzeczony decyzją organu pierwszej instancji obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego polegał na rozbiórce barier w chodnikach i w pasie zieleni pomiędzy jezdnią a chodnikiem oraz odbudowę nawierzchni naruszonych chodników w istniejącej technologii.
W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, Gmina Miejska L. wyjaśniła, że ustawienie barier wygrodzeniowych przy al. [...] w pobliżu z ul. B. w L. nastąpiło w związku z powtarzającymi się niebezpiecznymi sytuacjami z udziałem pieszych i w celu zapobieżenia kolejnym wypadkom z ich udziałem, o czym poinformowano DSDiK pismem z [...] lutego 2013r. Gmina wyjaśniła, że w grudniu 2011r.oddano do użytkowania południowa obwodnicę miasta L. (droga klasy G) , która na odcinku od drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) do drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...] ) przejęła zgodnie z oczekiwaniami, większość ruchu z miejskiego z odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] ( w tym al. [...] ).Na potwierdzenie tych tez Gmina przedstawiła dane pochodzące z analizy ruchu drogowego na jednym z kierunków Alei [...]. Powołując się na przepis art.10 ust.5 ustawy o drogach publicznych, Gmina wskazała, że z uwagi na powyższe okoliczności Aleja [...] utraciła status drogi wojewódzkiej i zaliczona została z mocy prawa do kategorii dróg gminnych, wobec czego Prezydent miasta stał się właściwym zarządcą tej drogi.
Dalej w uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z definicją pojęcia pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jest nim wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zakaz ten nie ma jednakże charakteru bezwzględnego, albowiem ustawa dopuszcza przypadki i zasady zastosowania odstępstw. Odstępstwa te mają jednak zawsze zastosowanie jednostkowe, indywidualne, o czym stanowi art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. Istotnym jest, że zajęcie pasa drogowego bez uprzedniego uzyskania zezwolenia zarządcy drogi jest sankcjonowane wymierzeniem przez zarządcę drogi, w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężnej ( art.40 ust. 4 – 6 ) lub nałożeniem obowiązku restytucji pasa drogowego w trybie art.36 ustawy który stanowi, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
W rozpoznawanym przypadku, decyzją organu pierwszej instancji, orzeczono o zajęciu pasa ruchu drogowego drogi wojewódzkiej bez zezwolenia zarządcy drogi, co zdaniem tego organu pociągało obowiązkiem przywrócenia go do stanu poprzedniego.
W ocenie Kolegium przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia kategorii przedmiotowej drogi publicznej na której dokonano umieszczenia barier w chodnikach i w pasie zieleni, w związku z faktem oddania do użytkowania tzw. południowej obwodnicy L.. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest zatem niezbędne dla oceny czy Gmina Miejska L. była uprawniona do dokonania instalacji barierek w pasie ruchu drogowego, w ramach sprawowanego zarządu drogą gminną, czy te działania Gminy zostały podjęte na terenie obcym, tj. w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, w odniesieniu do której wyłącznie uprawnionym do tego rodzaju czynności jest Zarząd Województwa D. jako zarządca drogi.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Regulacja ta stanowi lex specjalis w stosunku do ogólnych zasad i trybu zaliczania, jak i jednoczesnego pozbawiania i zaliczania dróg do określonej kategorii dróg publicznych, ustalonych przepisami tej ustawy. Jak wynika z treści art. 10 ust. 5 ustawy, pozbawienie odcinka drogi określonej kategorii i jednoczesne zaliczenie go do kategorii drogi gminnej następuje w tym przypadku z mocy prawa, z chwilą oddania do użytkowania zastępującego go, nowo wybudowanego odcinka drogi. Regulacja ta, dla osiągnięcia przewidzianego nią skutku, nie wymaga wydania jakiegokolwiek aktu lub dokonania innej czynności przez właściwych zarządców dróg.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z 15 października 2009 r. Starosta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Gminie Miejskiej L. na budowę dla inwestycji pod nazwą "Budowa obwodnicy południowej miasta L.". Inwestycja ta obejmowała m. in. Budowę drogi gminnej oraz dróg dojazdowych i ich odwodnienia. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "inwestycja ta została zrealizowana w roku 2011 siłami własnymi Gminy Miejskiej L. jako droga gminna, tj. bez stosownych porozumień z Województwem D. czy też bez jakiegokolwiek dofinansowania ze strony Samorządu Województwa D.
W ocenie organu odwoławczego przewidziany w art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych skutek w postaci pozbawienia drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości L. – Aleja [...] tej kategorii i zaliczenia jej do kategorii dróg gminnych w związku z oddaniem do użytkowania tzw. południowej obwodnicy L. nie nastąpił. Zwrócono uwagę, że tzw. południowa obwodnica L. została wybudowana i zrealizowana przez Gminę jako droga publiczna kategorii gminnej. Realizacja tej inwestycji drogowej odbyła się bez inicjatywy i udziału ze strony zarządcy dróg wojewódzkich. Z tego wynika, że zarządca drogi wojewódzkiej nr [...] nie wyrażał woli, ani nie miał zamiaru zastąpienia tej drogi odcinkiem tzw. obwodnicy południowej L., jak również nie był zainteresowany pozbawieniem tego odcinka drogi wojewódzkiej tej kategorii i uzyskaniem przez nią statusu drogi gminnej. Zrealizowanie wymienionej inwestycji drogowej nie prowadziłoby do sytuacji dublowania się odcinków dróg tej samej kategorii, gdyż zarządca drogi wojewódzkiej nie pełnił roli inwestora czy podmiotu zainteresowanego realizacją tzw. obwodnicy południowej, której celem było przejęcie ruchu drogowego z Alei [...]. W ocenie organu II instancji, regulacja art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w zamiarze ustawodawcy, miała mieć zastosowanie w sytuacji, w których zarządca dróg określonej kategorii miałby zarządzać dwoma drogami tej samej kategorii i mającymi spełniać tę samą funkcję dla lokalnego ruchu drogowego. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca, albowiem tzw. obwodnica południowa L. została zrealizowana przez zarządcę dróg gminnych.
Za błędne uznało również Kolegium założenie, że oddanie do użytkowania południowej obwodnicy spowodowało, iż Aleja [...] straciła status drogi wojewódzkiej nr [...] i uzyskała status drogi gminnej. Skutkowałoby to utratą przez zarządcę dróg wojewódzkich zarządu tą drogą bez jakiejkolwiek rekompensaty w postaci uzyskania zarządu nad inną drogą w miejscowości L.. Zarówno bowiem południowa obwodnica jak i Aleja [...] stanowiłyby drogi kategorii gminnej.
Konsekwencją powyższego jest to, że oddanie do użytku obwodnicy południowej nie pozbawiło statusu drogi wojewódzkiej w jej dotychczasowym przebiegu, a to oznacza, że strona skarżąca zajmując pas drogowy drogi wojewódzkiej działała samowolnie, albowiem nie uzyskała wymaganego prawem zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Sam fakt umieszczenia w jej przebiegu barier w dniach 11 kwietnia i 23 kwietnia 2013r.przez pracowników Urzędu Miejskiego strony skarżącej nie jest w sprawie kwestionowany, stan zajęcia pasa drogowego utrzymuje się nadal co powoduje, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i zasadnym jest nakaz restytucji tego pasa drogowego w sposób określony w decyzji organy pierwszoinstancyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na tę decyzję domagając się jej uchylenia i uchylenia również decyzji organu I instancji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że droga przy Alei [...] nie zmieniła swojej kategorii i nie stała się drogą gminną, naruszenie art. 36 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ I instancji w osobie Kierownika Oddziału Uzgodnień Drogowych w D. Służbie Dróg i Kolei był kompetentny do podjęcia rozstrzygnięcia, a także że Zarząd Województwa D., w którego imieniu działał ten był zarządcą drogi i jako taki mógł orzec o przywróceniu stanu poprzedniego drogi, art. 7 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, iż Prezydent Miasta L. nie miał kompetencji w celu ochrony bezpieczeństwa pieszych i zapobieżenia wypadkom na odcinku drogi przy Alei [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uzyskanie przez gminę możliwości skierowania uciążliwego ruchu tranzytowego inną trasą i pozostawienie drogi lokalnej do użytku miejscowego poruszone zostało w wyroku TK z 6 września 2005 r. (sygn. K 46/04). Okoliczność przejęcia przez obwodnicę południową ruchu znacznej ilości pojazdów, w tym tranzytu, została wykazana prowadzonymi przez 3 lata badaniami natężenia ruchu na nowej drodze. Podniesiono, że nastąpiło to mimo braku zmiany dotychczasowych oznakowań dróg.
Odnosząc się do zastosowanej przez SKO wykładni art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych strona skarżąca przywołała postanowienia NSA z 26 kwietnia i 27 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OW 21/12 i I OW 149/11) i wskazała, że przepis ten rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od zasad ogólnych przewidzianych ustawą i niezależny od woli podmiotów zainteresowanych i nie wymaga wydania odrębnego aktu normatywnego w tym przedmiocie. Uznała również, że sposób finansowania nowo budowanej drogi nie ma jakiekolwiek znaczenia dla przyszłej kategorii tej drogi. Za nieprawdziwe uznała również twierdzenia, że do budowy drogi doszło bez wiedzy dotychczasowego zarządcy drogi nr [...]. Załączyła do skargi porozumienie z [...] lutego 2002 r. wraz z aneksem i podniosła, że nie są prawdziwe twierdzenia, iż D. Zarząd Dróg Wojewódzkich nie wiedział i nie wyrażał zgody na tę inwestycję, bowiem już w 2002r współfinansował z Gminą wydatki na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej obwodnicy południowej miasta L. z planami zmiany przebiegu drogi nr [...] i wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrum miasta.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygnatura akt III SA/Wr 665/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] marca 2014r., określił, że wymienione w punkcie I decyzje nie podlegają wykonaniu; oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Wskazał, iż decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie kto jest zarządcą "starej" drogi wojewódzkiej nr [...] z momentem oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy południowej L..
Sąd I instancji, przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 września 2005 r., sygnatura K 46/04 podnosząc, iż art. 10 ust. 5 wyraża zasadę nabywania ex lege przez gminę własności dróg należących dotychczas do Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Każdorazowe bowiem zastąpienie odcinka drogi należącego do innego podmiotu niż gmina odcinkiem nowym wiąże się z zaliczeniem odcinka zastąpionego do kategorii dróg gminnych. Wskazał, iż tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 27 stycznia 2012 r. (sygn. I OW 149/11) i z 4 marca 2014 r. (sygn. I GW 28/13).
Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że południowa obwodnica L. została oddana do użytkowania i że u podstaw jej budowy legła intencja wyprowadzenia z centrum miasta L. ruchu tranzytowego. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż nie ma znaczenia dla oceny podjętego rozstrzygnięcia czy dotychczasowy zarządca biegnącej przez centrum miasta drogi wojewódzkiej wyrażał zgodę na tę inwestycję, czy partycypował w kosztach tej inwestycji oraz czy wydano stosowne akty prawne zmieniające kategorie zarówno nowej jak i starej drogi. Z mocy prawa, tj. art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych stary odcinek drogi wojewódzkiej staje się drogą kategorii gminnej i w tym zakresie nie jest potrzebna żadna decyzja (uchwała). Nie mają więc zastosowania ust. 1-3 tej normy prawnej, które regulują nadanie drodze określonej kategorii w "normalnym" trybie. W trybie określonym w ust. 1-3 art. 10 organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii, a pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Sąd I instancji wskazał, iż art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma charakter normy szczególnej, bowiem rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych ustawą i niezależny od woli zainteresowanych podmiotów. Zarządcą tej drogi staje się więc gmina, na którą przechodzą z tym momentem zarówno prawa, jak i obowiązki związane z tą drogą. W ocenie Sądu I instancji nie ma więc w sprawie zastosowania art. 40 ustawy o drogach publicznych. Sąd I instancji wskazał, iż konsekwencją tego jest wadliwość podjętego przez organy obu instancji rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych.
Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy to Gmina była z mocy prawa zarządcą spornego odcinka drogi, posadowienie przy Alei [...] barierek w chodnikach i w pasie zieleni nie wymagało uzyskania zezwolenia Zarządu Województwa D. Zarządcy Dróg Wojewódzkich D. Służby Dróg i Kolei, gdyż podmiot ten nie miał przymiotu zarządcy drogi wojewódzkiej nr [...] w odniesieniu do tego odcinka drogi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na powyższy wyrok złożyło skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skargą kasacyjną zarzucono: 1). w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a). art. 145 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a:- poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji braku należytego uzasadnienia wyroku co do podstaw i przyczyn uchylenia decyzji organów obu instancji - jedynie ogólnikowe wskazanie art. 145 § 1 p.p.s.a jako podstawy rozstrzygnięcia - oraz poprzez brak uzasadnienia wyroku w przedmiocie rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania zawartego w pkt III sentencji wyroku, - poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności wskazania dowodów i okoliczności na podstawie, których Sąd uznał, że tzw. południowa obwodnica L. stanowiła nowo wybudowany odcinek drogi w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych i zastąpiła odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] - al. [...] w miejscowości L., a w konsekwencji, wskazany odcinek drogi wojewódzkiej został pozbawiony dotychczasowej kategorii drogi publicznej i został zaliczony do kategorii drogi gminnej, z chwilą oddania do użytkowania tzw. południowej obwodnicy L., co uniemożliwia stronie wnoszącej skargę kasacyjną polemikę z dokonaną przez Sąd oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku; b). art. 200 w związku art. 205 § 1 p.p.s.a. i § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) poprzez błędne określenie, w pkt III sentencji zaskarżonego wyroku, wysokości zasądzonej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Skarżącej, kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2). w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych polegającą na przyjęciu, że pozbawienie odcinka drogi publicznej dotychczasowej kategorii i zaliczenie go do kategorii drogi gminnej następuje zawsze i bezwarunkowo w związku z zastąpieniem go nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania, bez względu na kategorię nowo wybudowanego odcinka drogi, i w konsekwencji, niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa w sytuacji, gdy z uwagi na cel i istotę tej regulacji nie mógł mieć on zastosowania oraz niewłaściwe zastosowanie art. 36 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez odmowę ich zastosowania w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy dawały podstawy do orzeczenia o przywróceniu stanu poprzedniego pasa drogowego w związku z zajęciem przez Skarżącą tego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Miejska wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, ewentualnie o odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność oraz o zasądzenie na rzecz Gminy kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2016r.,sygn.akt II GSK 747/15 na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. oraz art.203 pkt 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, zasadzając od Gminy na rzecz organu kwotę 340 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie albowiem jako zasadne ocenić należało zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, a tym samym skutecznie podważające zgodność z prawem zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, że uzasadnienie wyroku, stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego realizuje istotne, przypisane mu funkcje, w tym funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Odwołując się do treści art.141 § 4 p.p.s.a. Sąd II instancji podkreślił, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art.3 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale musi obejmować także ocenę tych ustaleń i wskazanie, w jakim stopniu zostały one przyjęte przez Sąd I instancji i z jakich powodów. Również wskazania co do dalszego postępowania w rozumieniu art.141 § 4 p.p.s.a. muszą spełniać ogólnie przyjęte wymagania metodologicznej poprawności, cechować się logiką oraz dostatecznym stopniem precyzji. Oznacza to, że wskazania, co dalszego postępowania muszą być konkretne i jednoznacznie sformułowane, to jest tak, aby w ponowionym postępowaniu umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a w konsekwencji, aby doprowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.
Odnosząc poczynione uwagi do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że treść uzasadnienia nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie odnośnie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji stwierdzając, że kontrolowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie są zgodne z prawem, jak również że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera w swej treści wskazań, co do dalszego postępowania, w sposób jaki został przedstawiony powyżej. Wskazując bowiem, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma "...ustalenie kto jest zarządcą "starej" drogi wojewódzkiej nr 335 z momentem oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy południowej L." należało odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, a w szczególności odnieść się do okoliczności faktycznych odnoszących się do zaistnienia przesłanki warunkującej zastosowanie art.10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, to jest czy odcinek drogi wojewódzkiej numer [...] (Al. [...] w L.) został zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi tzw. południową obwodnicą L.. Zdaniem Sądu II instancji trafnie wskazuje kasator, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się do stanu faktycznego przyjętego przez organ za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W omawianym zakresie nie jest wystarczające odwołanie się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 2005 roku wydanego w sprawie K 46/04, ani do treści wskazanych w uzasadnieniu orzeczeń NSA.
W tym stanie rzeczy, gdy Sąd I instancji wskazuje jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.145 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe jednoznaczne zidentyfikowanie przyczyn, które spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W szczególności Sąd I instancji nie wyjaśnił i nie wskazał, czy przyczyną uchylenia obu decyzji organu administracji publicznej było naruszenie przez organ prawa materialnego, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a., czy przyczyną było naruszenie przez organ przepisów postępowania, o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., czy też przyczyn uchylenia należy doszukiwać się w stwierdzeniu przez Sąd I instancji kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie Sądu I instancji dotknięte jest wadą polegającą na braku możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.
Ponadto w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku brak jest wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i wskazania jakie koszty złożyły się na zasądzoną kwotę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien sporządzić pisemne motywy wyroku zgodnie z wymogami art.141 § 4 p.p.s.a. i rozpoznać sprawę, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w całokształcie okoliczności sprawy. Ocena w tej sytuacji pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych znalazł podstawy dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszym postępowaniu Sąd jest natomiast związany stanowiskiem Naczelnego Sadu Administracyjnego.
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Sąd orzekając ponownie w sprawie podzielił stanowisko Sądu orzekającego w poprzednim składzie.
Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja z 30 kwietnia 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] marca 2014 r., którą nakazano stronie skarżącej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...] strona prawa i strona lewa w mieście L., Aleja [...], polegający na rozbiórce barier w chodnikach i w pasie zieleni pomiędzy jezdnią a chodnikiem oraz odbudowę nawierzchni naruszonych chodników w istniejącej technologii, zasianiem trawy. Podstawę normatywną wydanych decyzji stanowił art. 36 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Według organów zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] na opisanym odcinku miało miejsce bez uzyskania zgody zarządcy - Zarządu Województwa, co skutkowało orzeczeniem restytucji pasa drogowego, natomiast według strony skarżącej Prezydent Miasta, realizując także obowiązek z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, miał kompetencję w celu ochrony bezpieczeństwa pieszych i zapobieżenia wypadkom na odcinku drogi przy Al. [...] podjęcia decyzji ustawienia barier zabezpieczających jako zarządca drogi z mocy prawa, która to droga z kategorii drogi wojewódzkiej stała się drogą kategorii gminnej w związku z faktem oddania w grudniu 2011r.do użytkowania południowej obwodnicy miasta na podstawie art.10 ust.5 ustawy o drogach publicznych.
Istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest więc ustalenie kto jest zarządcą "starej" drogi wojewódzkiej nr [...] - Al. [...] z momentem oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy południowej L. w świetle art.10 ust.5 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] października 2009 r. Starosta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Gminie Miejskiej L. na budowę dla inwestycji pod nazwą "Budowa obwodnicy południowej miasta L.". Inwestycja ta obejmowała m. in. budowę drogi gminnej oraz dróg dojazdowych i ich odwodnienia. W grudniu 2011r.oddano do użytkowania południową obwodnicę miasta (droga klasy G), która na odcinku od drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) do drogi wojewódzkiej nr [...] ( ul. C. ) ma za zadanie przejąć ruch z miejskiego odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] (w tym Al. [...]). Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, a to porozumienia z [...].02.2002r. wynika, że w roku 2002 D. Zarząd Dróg Wojewódzkich współfinansował wraz z Gminą opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej obwodnicy południowej miasta L. z planami zmiany przebiegu drogi nr [...] i wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrum miasta, a z pisma Prezydenta do D. Służby Kolei z [...].02.2013r. o podjęciu decyzji o posadowieniu barier wygrodzeniowych w związku z powtarzającymi się niebezpiecznymi zdarzeniami z udziałem pieszych na przejściu przez Al. [...].
W ocenie organu odwoławczego przewidziany w art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych skutek w postaci pozbawienia drogi wojewódzkiej nr 335 w miejscowości L. – Aleja [...] tej kategorii i zaliczenia jej do kategorii dróg gminnych w związku z oddaniem do użytkowania tzw. południowej obwodnicy L. nie nastąpił. Południowa obwodnica L. została wybudowana i zrealizowana przez Gminę jako droga publiczna kategorii gminnej. Zarządca drogi wojewódzkiej nr [...] nie wyrażał woli, ani nie miał zamiaru zastąpienia tej drogi odcinkiem tzw. obwodnicy południowej L., jak również nie był zainteresowany pozbawieniem tego odcinka drogi wojewódzkiej tej kategorii i uzyskaniem przez nią statusu drogi gminnej. Zrealizowanie wymienionej inwestycji drogowej nie prowadziłoby do sytuacji dublowania się odcinków dróg tej samej kategorii, gdyż zarządca drogi wojewódzkiej nie pełnił roli inwestora czy podmiotu zainteresowanego realizacją tzw. obwodnicy południowej, której celem było przejęcie ruchu drogowego z Alei [...]. W ocenie organu II instancji, regulacja art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w zamiarze ustawodawcy, miała mieć zastosowanie w sytuacji, w których zarządca dróg
określonej kategorii miałby zarządzać dwoma drogami tej samej kategorii i mającymi spełniać tę samą funkcję dla lokalnego ruchu drogowego. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca, albowiem tzw. obwodnica południowa L. została zrealizowana przez zarządcę dróg gminnych. Za błędne uznało również Kolegium założenie, że oddanie do użytkowania południowej obwodnicy spowodowało, iż Aleja [...] straciła status drogi wojewódzkiej nr [...] i uzyskała status drogi gminnej. Skutkowałoby to utratą przez zarządcę dróg wojewódzkich zarządu tą drogą bez jakiejkolwiek rekompensaty w postaci uzyskania zarządu nad inną drogą w miejscowości L.. Zarówno bowiem południowa obwodnica jak i Aleja [...] stanowiłyby drogi kategorii gminnej. Zasadnym więc było zastosowanie nakazu restytucji pasa drogowego z powodu samowolnego zajęcia pasa drogowego.
Sąd w składzie orzekającym ponownie w sprawie nie podzielił stanowiska organów orzekających i uznał, że trafny jest zarzut skargi Gminy naruszenia w decyzji organów art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że droga przy Alei [...] nie zmieniła swojej kategorii i nie stała się drogą gminną, a tym samym błędnego zastosowania art.36 ustawy o drogach publicznych.
Podkreślić należy, że badając konstytucyjność art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych Trybunał Konstytucyjny, w powołanym w skardze przez stronę skarżącą wyroku z 6 września 2005 r. wskazał, że "zaskarżony art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych stanowi, że "odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej". Art. 10 ust. 5 wyraża zatem zasadę nabywania ex lege przez gminę własności dróg należących dotychczas do Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego (por. art. 2a ustawy o drogach publicznych). Każdorazowe bowiem zastąpienie odcinka drogi należącego do innego podmiotu niż gmina odcinkiem nowym wiąże się z zaliczeniem odcinka zastąpionego do kategorii dróg gminnych. Drogi gminne stanowią przedmiot własności gminy. Przekwalifikowanie następujące z mocy prawa oznacza po pierwsze powiększenie zasobu własności gminy (zwiększenie jej majątku), po drugie zaś – automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. Tak więc regulacja zawarta w art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma dwoisty wpływ na majątek gminy. Z jednej strony przewiduje dla gminy przysporzenie majątkowe, w postaci powiększenia jej własności o własność "starego" odcinka drogi. Z drugiej strony taka okoliczność powoduje konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie nowego przedmiotu własności. Właściciel nie ma przy tym wyboru zarówno co do możliwości samego nabycia własności, jak i co do tego, jakie koszty będzie ponosił na utrzymanie drogi, ponieważ w tym zakresie powinności zarządcy drogi są w poważnej mierze determinowane normatywnie."
Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 27 stycznia 2012 r. (sygn. I OW 149/11) i z 4 marca 2014 r. (sygn. I GW 28/13). Podniesiono, że "mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy więc stwierdzić, że po zaistnieniu wymienionych w tym przepisie okoliczności, tj.: wybudowaniu i oddaniu do użytku nowego odcinka drogi zastępującego odcinek poprzedni, zastąpiony odcinek drogi uzyskuje z mocy prawa, a konkretnie z mocy przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, status drogi publicznej o kategorii drogi gminnej. Jak wynika z treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1933), nadanie przepisowi art. 10 ust. 5 aktualnego brzmienia wiązało się z dążeniem, by zarządca drogi, który wybudował nowe odcinki dróg czy obwodnice, nie był zmuszony zarządzać dwoma równolegle przebiegającymi odcinkami dróg. Wprowadzona nowelizacja związana też była z faktem, że po wybudowaniu nowych odcinków dróg (zwłaszcza obwodnic miejscowości) szereg istniejących poprzednio odcinków dróg, wymagało pozbawienia ich dotychczasowej kategorii i zaliczenia do nowej kategorii drogi, a proces owego "pozbawiania" i "zaliczania" trwał niejednokrotnie zbyt długo. Niezależnie od tego potwierdzeniem sensu takiego rozwiązania, tj. powierzenia gminom z mocy ustawy zarządzania przebudowanymi odcinkami dróg, jest uzyskanie przez gminę możliwości skierowania uciążliwego ruchu tranzytowego inną trasą i pozostawienie drogi lokalnej do użytku miejscowego, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 września 2005 r., K 46/04. Przedstawione motywy wprowadzonych zmian ustawodawczych jednoznacznie dowodzą, że celem wspomnianej nowelizacji było wprowadzenie zasady, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi zostaje z mocy samego prawa, z chwilą oddania go do użytkowania, pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii gminnej."
W ślad za stanowiskiem Sądu poprzednio orzekającego, zdaniem Sądu ponownie orzekającego należy powtórzyć, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że południowa obwodnica L. została oddana do użytkowania w grudniu 2011r. i że u podstaw jej budowy legła intencja wyprowadzenia z centrum miasta ruchu tranzytowego. Dla oceny podjętego rozstrzygnięcia nie ma natomiast znaczenia czy dotychczasowy zarządca biegnącej przez centrum miasta drogi wojewódzkiej wyrażał zgodę na tę inwestycję, czy partycypował w kosztach tej inwestycji oraz czy wydano stosowne akty prawne zmieniające kategorie zarówno nowej jak i starej drogi. Z mocy prawa, a to art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych stary odcinek drogi wojewódzkiej staje się drogą kategorii gminnej i w tym zakresie nie jest potrzebna żadna decyzja (uchwała). Nie mają więc zastosowania ust. 1-3 tej normy prawnej, które regulują nadanie drodze określonej kategorii w "normalnym" trybie. W trybie określonym w ust. 1-3 art. 10 organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii, a pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Z powyższego wynika, że art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma charakter normy szczególnej. Rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych ustawą i niezależny od woli zainteresowanych podmiotów. Zarządcą tej drogi staje się więc gmina, na którą przechodzą z tym momentem zarówno prawa, jak i obowiązki związane z tą drogą.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, z chwilą oddania południowej obwodnicy sporny odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] uzyskał status kategorii drogi gminnej i zarządcą drogi jest Gmina.
W sytuacji, gdy to Gmina była z mocy prawa zarządcą spornego odcinka drogi od 2011r., posadowienie w kwietniu 2013r. przy Alei [...] barierek w chodnikach i w pasie zieleni nie wymagało uzyskania zezwolenia Zarządu Województwa D. Zarządcy Dróg Wojewódzkich D. Służby Dróg i Kolei, gdyż podmiot ten nie miał przymiotu zarządcy drogi wojewódzkiej nr 335 w odniesieniu do tego odcinka drogi.
Konsekwencją tego jest wadliwość podjętego przez organy obu instancji rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych który stanowi, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę podnieść również należy że organy orzekające obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego polegającego na rozbiórce barier w chodnikach i w pasie zieleni pomiędzy jezdnią a chodnikiem oraz odbudowę nawierzchni naruszonych chodników w istniejącej technologii nie odniosły się i nie rozważyły kwestii zasadności zastosowania tej instytucji w świetle zarzutu strony skarżącej, że ustawienie barier wygrodzeniowych przy al. [...] w pobliżu z ul. [...] w L. nastąpiło w związku z powtarzającymi się niebezpiecznymi sytuacjami z udziałem pieszych i w celu zapobieżenia kolejnym wypadkom z ich udziałem, o czym informowano DSDiK pismem z [...] lutego 2013r., jak i w poprzednich latach.
Ponadto na rozprawie w dniu 15 marca 2017r.strona skarżąca, działając przez pełnomocnika, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania. Strona uzasadniała swe stanowisko, podobnie jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu, że jej argumenty dotyczące przejęcia ruchu między drogami, przejścia kategorii dróg, jak również faktu braku znaczenia finansowania budowy nowej drogi, uznały same strony postępowania, podejmując stosowne uchwały dotyczące pozbawienia kategorii drogi gminnej - obwodnicy południowej miasta oraz pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej nr [...] spornego odcinka drogi ( uchwały z dnia [...] września 2014r. Rady Miejskiej w L., uchwały Sejmiku Województwa D. z dnia [...] września 2014r. – przedłożone przy odpowiedzi na skargę kasacyjną).
Z tych względów, w myśl art. 145 § 1 pkt1 a i c w zw. z art.135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Orzekając ponownie w sprawie organ będzie zobowiązany uwzględnić zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną.
Rzeczą organu będzie także roważyć wpływ na dalsze postępowanie w sprawie podjętych przez organy samorządowe uchwał w zakresie zmiany kategorii spornych dróg.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 zł oraz koszty zastępstwa prawnego za udział profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej w postępowaniach przed Sadem I instancji na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło