III SA/Wr 72/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant: Ewa Bogulak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. 2 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] - utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, iż w dniu [...] Agencja Celna A, działająca jako pełnomocnik J. W., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego JDA SAD nr [...] koparko-ładowarkę marki Caterpillar Baggerlader 428c, wyprodukowaną w 1998 roku, Nr [...], wprowadzoną uprzednio do składu celnego w dniu [...] na podstawie JDA SAD nr [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. kserokopię faktury z dnia 24.10.2003 r. na kwotę [...], świadectwo EUR1 nr [...], ocenę techniczną i wycenę maszyny Nr [...] z dnia [...] oraz deklarację wartości celnej. Naczelnik Urzędu Celnego w L. przyjął wymienione zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym wart. 64 § 1 i 2 ustawy Kodeks celny, a następnie przystąpił do jego weryfikacji przewidzianej w art. 70 Kodeksu celnego, kwestionując wartość celną przedmiotowej maszyny, skutkiem czego wydał opisaną wyżej decyzję, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną przedmiotowej koparkoładowarki na podstawie (załączonej do poprzedniego zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą składu celnego) faktury pro forma z dnia 12.06.2002 r., opiewającej na kwotę [...]. Rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym strona powołała się na wiążący ją z firmą B kontrakt konsygnacyjny oraz fakt wynegocjowania obniżenia wartości przedmiotowej maszyny wobec braku kontrahentów w okresie 14 miesięcy od daty importu - Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu wskazał, że zarzuty odwołania nie mogą zostać uwzględnione. W szczególności organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z § 38.1. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. nr 18, poz. 214 i zm.) w składzie celnym publicznym może być prowadzona działalność polegająca na świadczeniu usług w zakresie konsygnacji towarów niekrajowych, składowanych w składzie celnym, określonych w umowie składu i komisu (kontrakt konsygnacyjny) zawartej przez prowadzącego skład celny z właścicielem towaru. Wymienione towary są przedmiotem sprzedaży dokonywanej przez prowadzącego skład celny w imieniu i na rachunek właściciela, na warunkach określonych w kontrakcie konsygnacyjnym (ust.2). Natomiast w myśl art. 64 § 2a Kodeksu celnego złożenie zgłoszenia celnego Sygn. akt III SA/Wr 72/04 3 podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz o autentyczności załączonych do niego dokumentów. Strona zgłaszając importowany towar do procedury składu celnego zadeklarowała w polu 24 JDA SAD nr [...] z dnia [...] kod transakcji 11 - co zgodnie z załącznikiem nr 7 C do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz. 1250 i zm.) - oznacza kupno/sprzedaż za zapłatą. Ponadto w polu 44 przedmiotowego zgłoszenia strona nie zamieściła informacji o numerze umowy konsygnacyjnej, a także nie dołączyła jej do zgłoszenia celnego. Biorąc pod uwagę fakt, że umowa ramowa, którą strona dołączyła do odwołania z dnia 13.11.2003 r., została podpisana w dniu 18.03.2002 r., niezrozumiałym jest, jak dalej wskazano w uzasadnieniu decyzji, że w dacie zgłoszenia celnego (06.08.2002r.) strona nie podała żadnej informacji o istnieniu tego dokumentu. W świetle powyższego - zdaniem organu odwoławczego - bezzasadny jest zarzut, iż Urząd Celny w L. znał ten dokument. Powołując się następnie na treść przepisu art. 85 § 1 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednak w przedmiotowej sprawie do obrotu na polskim obszarze celnym dopuszczony był towar wyprowadzany ze składu celnego. Podczas wprowadzania do składu strona załączyła fakturę pro forma z dnia 12.06.2002 r. opiewającą na kwotę [...], natomiast podczas dokonywania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 30.10.2003 r. o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu strona załączyła fakturę z dnia 24.10.2003 r. na kwotę [...]. Tymczasem -jak dalej argumentował organ drugiej instancji - art. 120 Kodeksu celnego ustanawia zasadę, że wartość celna towaru zgłaszanego do procedury dopuszczenia do obrotu, który to towar wcześniej był objęty procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W tej zaś materii organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że pozostawanie maszyny w składzie celnym przez okres 14 miesięcy jest szczególnie uzasadnionym wypadkiem, stanowiącym podstawę do uznania znacznego obniżenia jej wartości , wywodząc , iż czas składowania towarów objętych procedurą składu celnego jest nieograniczony, w wyjątkowych wypadkach organ celny może wyznaczyć termin, przed którego upływem korzystający ze składu celnego powinien nadać towarom inne przeznaczenie celne (art. 115 Kodeksu celnego). Zatem to od woli strony zależy czas składowania towaru. W przeświadczeniu Dyrektora Izby Celnej strona wykonując działalność gospodarczą na swój rachunek musi liczyć się z konsekwencjami podjęcia decyzji w terminie niekorzystnym dla dokonania Sygn. akt III SA/Wr 72/04 4 transakcji, jak również z możliwością, zmiany kursu walut w okresie składowania towaru, czy brakiem zainteresowania ze strony jego potencjalnych nabywców itp. Z uwagi na fakt, iż nie zaistniały szczególne okoliczności uniemożliwiające stronie swobodne dysponowanie towarem, a także nie wystąpiły zdarzenia, które spowodowałyby np. uszkodzenie maszyny lub zmieniły jej stan techniczny, organ odwoławczy stwierdził, że okres przechowywania koparko-ładowarki w składzie celnym nie stanowi sam w sobie przesłanki do obniżenia jej wartości w myśl art. 120 Kodeksu celnego. W konkluzji swych wywodów, Dyrektor Izby Celnej uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił wartość celną na podstawie faktury pro forma z dnia 12.06.2002 r. Przedłożona w postępowaniu przed organem I instancji ocena techniczna i wycena maszyny Nr [...] z dnia 29.10.2003 r. zdaniem organu odwoławczego nie jest przydatna w rozpatrywanej sprawie. Potwierdza bowiem ona stan techniczny przedmiotowej maszyny, który nie uległ zmianie od momentu wprowadzenia jej do składu celnego. W opinii określono również wartość rynkową maszyny na kwotę [...] netto, która z wskazanych powodów nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, a ponadto fakt uzyskania przez stronę ceny sprzedaży w wysokości [...] netto, czyni ten dowód niewiarygodnym. Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi skarżący zarzucił, że w momencie wprowadzenia spornej koparko-ładowarki Nr [...] do składu celnego szacunkowa - jak zaznaczono - wartość maszyny została określona fakturą pro forma na kwotę [...]. Wobec braku kontrahentów stopniowo obniżano cenę sprzedaży, by po upływie 15 miesięcy za kwotę [...] netto dokonać jej sprzedaży na rzecz P. Sz. Sprzedaż poprzedzono sporządzeniem opinii techniczno-ekonomicznej. Deklarowana wartość celna zdaniem skarżącego odpowiada cenom analogicznych maszyn w prasie fachowej, natomiast w wydanych w sprawie decyzjach skarżący dopatruje się przejawów wprowadzenia cen urzędowych na towary sprowadzane z zagranicy. W ocenie strony skarżącej dalsza polemika z organami celnymi wydaje się bezprzedmiotowa, zważywszy na brak merytorycznego uzasadnienia podjętych w sprawie rozstrzygnięć, uchybienie zasadom ekonomii i zdrowego rozsądku poprzez nieuwzględnienie upływu czasu oraz wzrostu cen EURO, także z uwagi na okoliczność polecenia podległym służbom celnym, cyt. "zakwestionowania wszystkich odpraw nie objętych przedawnieniem na obszarze działania Izby Celnej, pozwoli to bowiem powstrzymać szybką likwidację Urzędu w związku z wejściem Polski do Wspólnoty Europejskiej". W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, odpierając zaś zarzuty sformułowane przez stronę skarżącą - poza podtrzymaniem dotychczas prezentowanego stanowiska w motywach Sygn. akt III SA/Wr 72/04 5 zaskarżonej decyzji - Dyrektor Izby Celnej we W. dodatkowo podniósł, iż przedstawione przez skarżącego w toku postępowania oferty prasowe nie mogły mieć zastosowania dla ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi na podstawie art. 25-27 Kodeksu celnego, ponieważ nie stanowią o towarach identycznych lub podobnych w myśl tych przepisów, jak również art. 29, gdyż są to indywidualne ofert sprzedaży i nie stanowią średnich cen na rynku krajowym. Analiza natomiast tych ofert - jak argumentował Dyrektor Izby Celnej — pozwoliła określić kształtowanie się spadku cen w zależności od upływu czasu. Dokonując następnie w ramach analizy stosownych obliczeń, strona przeciwna wywiodła, iż spadek wartości maszyn z uwagi na rok produkcji wynosi około [...], co czyni mało wiarygodnym fakt obniżenia z tego powodu wartości spornej koparko-ładowarki aż o [...]. Nie kwestionując zatem, że wartość maszyn ulega spadkowi wraz z wiekiem -strona przeciwna zauważyła, że spadek ten mieści się w granicach od 3 do 6 procent, a nie jak w przedmiotowej sprawie - o 20 procent. Zdaniem strony przeciwnej konkluzja ta znajduje w pełni potwierdzenie w dotyczącej późniejszej transakcji sprzedaży spornej maszyny fakturze VAT, przedłożonej przez skarżącego, opiewającej na kwotę ( wbrew temu jak twierdzi się w skardze) [...] netto. Nadto - w ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. - argumentacja skargi odnosząca się do przedstawionych elementów kształtowania się cen w ofertach sprzedaży nie pozostaje w logicznym związku z przedmiotową sprawą, ponieważ decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma brzmienie przepisu art. 120 Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Po myśli art.l §1 i §2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3 § 1 ustawy z 30.09.2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu - w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy administracji ustaliły prawidłowo okoliczności stanu faktycznego istotne Sygn. akt III SA/Wr 72/04 6 dla podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia i zastosowały właściwie interpretowane przepisy prawne. Na tle nie budzącego wątpliwości i niespornego stanu faktycznego sprawy, abstrahując od przypadku wskazania w skardze innego niż wynika to z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu numeru koparko-ładowarki (w skardze wymieniono nr [...] , z akt sprawy wynika nr [...]) -co jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia - należy przede wszystkim zaznaczyć, iż skarżący w żadnej z faz postępowania przed organami administracji celnej ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie podważał pierwotnej wartości celnej sprowadzonego towaru ujawnionej w fakturze pro forma, załączonej do zgłoszenia celnego z dnia 6 sierpnia 2002 r. o objęcie tego towaru procedurą składu celnego. Przeciwnie, z twierdzeń strony skarżącej i zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wnosić należy, iż była to uzgodniona kwota należności przypadająca do zapłaty (należna). W momencie zatem wprowadzenia przedmiotowej koparkoładowarki do składu celnego wartość celna - nie kwestionowana - wynosiła niewątpliwie i zgodnie ze zgłoszeniem kwotę [...], wyrażając cenę należną stosownie do art. 23 § 1 i § 9 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (jedn. tekst Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.). Zgodnie z powołanym wyżej art. 23 § 1 wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Z kolei według § 9 cytowanego artykułu ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Jedynie w przypadkach określonych w art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartością celną może nie być wartość transakcyjna, lecz wartość ustalana według jednej z metod "zastępczych" określonych w art. 25-28 (art. 24 § 1 ). W niniejszej sprawie nie zaistniały wszakże przypadki pozwalające na odstępstwa od określenia wartości celnej według wartości transakcyjnej i w świetle zatem stanu faktycznego i prawnego sprawy wartość celną w dacie objęcia importowanej przez skarżącego maszyny procedurą składu celnego stanowiła wartość transakcyjna ustalona w oparciu o cenę należną, stosownie do art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego. Jakkolwiek ze wskazanych uregulowań Kodeksu celnego należy wywieść, iż wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeżeli została ostatecznie ustalona lub zapłacona po dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, co oznacza, że nie może być to wyłącznie cena w określonym dniu, to jest w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, jednakże w niniejszej sprawie -jak wynika z ustaleń poczynionych w toku postępowania Sygn. akt III SA/Wr 72/04 7 oraz twierdzeń strony skarżącej - cena przypadająca do zapłaty na rzecz kontrahenta zagranicznego (ujęta w fakturze z 24.10.2003 r.) w stosunku do ceny należnej wynikającej z faktury pro forma (z 12.06.2002 r.) uległa zmianie dopiero wskutek okoliczności zaistniałych już po wprowadzeniu przedmiotowej maszyny do składu celnego. Potwierdza to wyjaśnienie strony skarżącej z 30.10.2003 r. , skierowane do Urzędu celnego w L., a także pismo eksportera z 28.10.2003 r., w którym oświadczono że różnica między fakturami spowodowana jest długim okresem przechowywania maszyny. Wprawdzie według tego co wyżej zostało powiedziane - zasadniczo podstawą wartości celnej jest cena rzeczywista i ostateczna, obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar, to wskazany w zaskarżonej decyzji art. 120 Kodeksu celnego jest jednak przepisem o charakterze lex specialis stanowiąc wprost, że wartość celna towaru zgłaszanego do procedury dopuszczenia do obrotu, który to towar wcześniej był objęty procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości tego towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Z cytowanego przepisu wynika generalna zasada, że przy wyprowadzaniu towaru ze składu celnego celem zgłoszenia go do procedury dopuszczenia do obrotu wartość celna tego towaru winna odpowiadać jego wartości celnej jaka była przyjęta w dacie objęcia przedmiotowego towaru procedurą składu celnego. Odmienna sytuacja tzn. dopuszczenie spadku wartości celnej musi być uwarunkowana wyjątkowymi zdarzeniami. Ustawodawca nie sprecyzował w omawianej normie prawnej przypadków, które mogą uzasadniać obniżenie wartości celnej towaru. Należy wobec tego uznać, iż ocena charakteru określonego zdarzenia - jako mogącego uzasadniać odstępstwo od sformułowanej w art. 120 Kodeksu celnego reguły - powinna być rozważana w kategorii jego wyjątkowości, a nie postrzegana jako następstwo zwykłych okoliczności, dających się przewidzieć - występujących typowo przy prowadzeniu działalności gospodarczej, do których niewątpliwie należy oczekiwanie na nabywcę towaru. W tej materii ocena organów celnych, dokonana w uzasadnieniu podjętych w sprawie rozstrzygnięć jest prawidłowa, gdyż upływowi czasu w związku z problemami ze zbyciem przedmiotowej koparko-ładowarki, wahaniom kursów walut, zmianom wartości rynkowej, nie można przypisać charakteru szczególnego przypadku. Tym samym, na tle art. 120 Kodeksu celnego obniżenie ceny sprzedaży towaru objętego procedurą składu celnego - wobec braku kontrahentów - nie uzasadnia późniejszego obniżenia wartości celnej tego towaru przy zgłoszeniu go do procedury dopuszczenia do obrotu. Godzi się również podnieść, iż na stosowanie art. 120 Kodeksu celnego - co wynika z jego treści nie wiążącej z danym rodzajem umów odrębnych skutków - pozostaje bez wpływu fakt, czy towar wprowadzony uprzednio do składu celnego był przedmiotem kontraktu konsygnacyjnego. Sygn. akt III SA/Wr 72/04 8 Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż strona skarżąca nie podważała w toku postępowania wartości celnej rzeczonej maszyny z dnia zgłoszenia jej do objęcia procedurą składu celnego wywodząc zmiany w wartości na skutek późniejszych okoliczności faktycznych, a skoro wartość celna w dacie wprowadzenia do składu celnego została ustalona prawidłowo - jej obniżenie przy procedurze dopuszczenia następnie tegoż towaru do obrotu winno znaleźć umocowanie w treści art. 120 Kodeksu celnego. Jak trafnie przyjęły organy celne I i II instancji - w świetle obowiązującego stanu prawnego przesłanki do uznania prawidłowości zgłoszenia celnego z dnia 30.10.2003r. nie zachodzą. Także ocena dokonana w zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skarżącego formułowanych na kanwie opinii techniczno-ekonomicznej z 20.10.2003 r. jest słuszna, gdyż przede wszystkim - opinia ta przedstawia stan koparko-ładowarki jako dobry, w pełnej sprawności technicznej, a zatem w rzeczy samej niezmienny, nadto w ustaleniu wartości rynkowej na kwotę [...] netto nie sposób uznać jej za miarodajną zważywszy na lakoniczność wypowiedzi i brak poparcia ostatecznej wyceny analizą (chociaż w pkt 4 stwierdza się, że taką analizę cen zawartych w prasie, internecie i u dealerów przeprowadzono), wyjaśnieniem stanowiska, czy przytoczeniem pozyskanych informacji ze szczegółowym wskazaniem ich źródeł. Nie znalazły również potwierdzenia ogólnikowe zarzuty strony skarżącej w przedmiocie cen maszyn w prasie fachowej, do czego odniosła się obszernie strona przeciwna wykazując, iż spadek cen wartości maszyn nie przekraczał 6%. Wypada ponadto zauważyć, iż argumentacja skargi w tej części nie ma wpływu na rozumienie i stosowanie przepisu przywołanego art. 120 Kodeksu celnego. Pozostałe zaś zarzuty strony skarżącej - jako nie posiadające merytorycznego charakteru nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu poza stwierdzeniem, iż przekonanie skarżącego o działaniach organów celnych związanych z metodami ich funkcjonowania nie zostały dowiedzione i na tle obowiązujących regulacji prawnych, o których była mowa wyżej - nie mają żadnego uzasadnienia oraz związku z istotą sprawy. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu.