III SA/Wr 723/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-09
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jeśli kierowca nie posiadał wymaganej karty opłaty drogowej, mimo że przedsiębiorca wyposażył go w ten dokument, a naruszenie nastąpiło z powodu niedopatrzenia kierowcy lub innych okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy celne nie dokonały pełnej oceny sprawy w kontekście przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Wskazano, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, dlaczego okoliczności takie jak pobyt przedsiębiorcy w sanatorium, powierzenie zarządzania firmie innej osobie, wyposażenie kierowcy w kartę opłaty, czy choroba syna kierowcy, nie mogą być uznane za zdarzenia, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć lub na które nie miał wpływu. Brak takiej analizy stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. i zasady przekonywania z art. 11 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej karty opłaty drogowej. Kierowca podczas kontroli nie okazał karty, tłumacząc się roztargnieniem i trudną sytuacją osobistą. Przedsiębiorca twierdził, że wyposażył kierowcę w dokument, a sam w tym czasie przebywał na rehabilitacji. Organy celne nałożyły karę, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy na zasadzie ryzyka i odrzucając argumenty o braku wpływu na naruszenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. Orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Maciej Guziński, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w B P na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) zł kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżoną decyzją D I C we W utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w W (decyzję z dnia [...] r. nr[...] ) o nałożeniu na L K (zwanego dalej skarżącym) kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] r. funkcjonariusze celni przeprowadzili na drodze krajowej, kontrolę dokumentów zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Jego właścicielem był L K , prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "[...] " z siedzibą w K G . Pojazdem kierował C S, który podczas kontroli nie posiadał karty opłaty drogowej. Zeznał, że zapomniał ją ze sobą zabrać z biura, a to ze względu na stres spowodowany choroba syna, który znalazł się w tym dniu w szpitalu.
Następnie organ zrelacjonował przebieg postępowania podając, że decyzją N U C w W z [...] r. sygn. [...] wymierzono skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej we W , decyzją z [...] r. sygn.[...] , utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Wspomniana decyzja została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W , który - wyrokiem z [...] r. sygn. [...] - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał w szczególności na obowiązującą od [...] r. nowelizację ustawy o transporcie drogowym (zwaną dalej także w skrócie "ustawą"), wprowadzoną ustawą z 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 99, poz. 661), którą wprowadzono przepisy (art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7) każące odmiennie niż dotąd patrzeć na odpowiedzialność za naruszenie wymagań przewidzianych wspomnianą ustawą o transporcie drogowym. Zmieniło to o tyle dotychczasową praktykę w stosowaniu przepisów dot. kar pieniężnych w transporcie, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewozy nie ma już charakteru obiektywnego, niezależnego od winy. WSA stwierdził, że skoro przedmiotowa sprawa była rozstrzygana już po zmianie przepisów (tj. po [...] r.) organy winny dokonać oceny sprawy przez pryzmat tych nowych rozwiązań, pomimo że samo zdarzenie podlegające penalizacji miało miejsce przed tą zmianą ([...] r.). W tym stanie rzeczy do rozpoznania pozostało odwołanie strony. Po jego rozpatrzeniu, D I C we W , decyzją z [...] r. sygn. [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w W z [...] r. sygn. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołał się na analogiczne przyczyny, które zdaniem WSA były podstawą uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej we W .
Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Celnego w W przesłuchał (przy udziale skarżącego) kierowcę pojazdu, który potwierdził uprzednio złożone zeznania, a nadto dodał, że w trakcie jej trwania kontaktował się z firmą by w krótkim czasie dowiozła wspomnianą kartę opłaty drogowej, ale funkcjonariusze celni nie wyrazili zgody. Skarżący natomiast przedłożył pisemną informację o przebytej rehabilitacji leczniczej, potwierdzającą. że w okresie od 3 do 26 stycznia 2007 r. przebywał na rehabilitacji w sanatorium, a tym samym nie miał wpływu na działalność swej firmy.
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w W ponownie wymierzył skarżącemu karę pieniężną. Rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie Dyrektor Izby Celnej we W przytoczył przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (j.t. Dz.U.z 2007 r. Nr 125, poz. 874) - w treści obowiązującej w dniu kontroli – stanowiący, że podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium R P są zobowiązane do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. Przepis art. 42 ust. 7 tej ustawy dał ministrowi właściwemu do spraw transportu prawo do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawek powyższej opłaty oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania, a także wzorów dokumentu potwierdzającego wniesienie tej opłaty. Z delegacji tej skorzystał Minister Infrastruktury, wydając 8 sierpnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 151 poz. 1089). Stosownie do jego § 3 ust. 1, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Przepis § 3 ust. 2 stanowi zaś, że karta składa się dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób do kontroli karty opłaty. Dowodem uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie (§ 3 ust 3 rozporządzenia). Stosownie do § 3 ust. 4 pkt l winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.
Bezspornym jest, zdaniem organu, że w rozpatrywanej sprawie winieta nie została umieszczona w sposób trwały. Co więcej - karty tej w ogóle nie było w pojeździe, skutkiem czego organ I instancji wymierzył karę pieniężną w kwocie [...] zł. Dalej organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowym lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Pojęcie: "wyposażenie" w kontekście tego przepisu, jak wskazał WSA we W w wyroku z [...] r. sygn. III[...] , oznacza wystawienie i wręczenie dokumentu (tu: kierowcy pojazdu). Jednakże przy interpretacji przepisu art. 87 ust.3 oraz art. 92 ust.1 nie można pominąć tezy wyroku NSA z [...] r. sygn. II GSK [...] , że wykonanie obowiązku, o którym mowa, nie zwalania przedsiębiorcy od odpowiedzialności, jeżeli kierowca posiadałby takie dokumenty a nie okazał ich chwili kontroli. W tym stanie rzeczy organ skonstatował, że nawet gdyby kierowca faktycznie zapomniał zabrać wręczonej mu karty opłaty drogowej, odpowiedzialność za jego działania ponosi przedsiębiorca. Bez znaczenia pozostaje fakt, że w momencie kontroli pojazdu skarżący przebywał w sanatorium. Winien był tak zorganizować pracę firmy, aby odbywała się bez naruszania przepisów prawa pracy przez osoby, którymi w trakcie tej działalności się posługuje. Tym samym Dyrektor uznał braku możliwości zastosowania w omawianej sprawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zastosowania nie znajduje także przepis art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć (...). Pod pojęciem "nie mógł przewidzieć" należy przy tym rozumieć – w ocenie organu odwoławczego - brak możliwości przewidzenia wystąpienia zdarzeń lub okoliczności skutkujących naruszeniem obowiązujących przepisów. Takimi zdarzeniami i okolicznościami nie do przewidzenia są takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Taka sytuacja w ocenie Dyrektora Izby Celnej we W w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
Skarżący w skardze na to rozstrzygnięcie domagał się uchylenia wydanych decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) błędną interpretację art. 92a ust 4 ustawy o transporcie drogowym tj. przyjęcie wbrew dyspozycji art. 92a ust. 4 odpowiedzialności na zasadzie ryzyka a nie na zasadzie winy i ukaranie przedsiębiorcy w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji kiedy przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia przepisów ustaw transporcie drogowym;
b) błędną i arbitralną ocenę materiału dowodowego mającą istotny wpływ na wynik postępowania oraz nie uwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. sygn. akt. III S.A./Wr[...] .
Zdaniem skarżącego bezspornym pozostaje, iż kierowca nie posiadał w pojeździe w chwili kontroli (ok. godz.[...] ) karty opłaty, pomimo uiszczenia jej przez firmę [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami w dniu [...] r. w godzinach porannych. Kierowca przyjmując polecenie przewozu na tej trasie był wyposażony w wymagane dokumenty (co potwierdzają dowody - karta opłaty - dobowa ważna w dniu kontroli tj. w dniu [...] r., w aktach sprawy oraz faktura VAT ). Również postępowanie karne skarbowe toczące się przeciwko kierowcy zakończone wnioskiem o ukaranie dotyczyło w świetle złożonych przez niego wyjaśnień nieposiadania w pojeździe w chwili kontroli dokumentów drogowych. Firma "[...] " dopełniła bowiem wszelkich formalności tj. uiściła opłatę drogową oraz przekazała ją kierowcy. Brak karty opłaty w chwili kontroli wynikał z niedopatrzenia i roztargnienia kierowcy. Natomiast nie można przypisać winy w tym zakresie przedsiębiorcy, który nie ma wpływu na to, co kierowca uczynił z przekazanym mu dokumentem jak np. czy kierowca zgubi, zapomni, czy też dokument zostanie mu skradziony. W toku kontroli, jaki i późniejszych postępowań, w tym karnoskarbowego, kierowca potwierdza fakt, iż został wyposażony w kartę opłaty drogowej oraz stosowną nalepkę przed rozpoczęciem przejazdu, jak wynika z dowodów (protokół przesłuchania świadka [...] protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z dnia[...] . wniosek o ukaranie C S z dnia [...] r., wyrok Sądu w Ś za nieposiadanie w pojeździe wymaganych dokumentów). Nadto kierowca podał, że karty zapomniał po raz pierwszy i było to wynikiem jego sytuacji życiowej, tj. w tym dniu przed wyjazdem uzyskał informację na temat złego stanu zdrowia swojego syna.
Jak dalej argumentowała strona skarżąca - przekazanie stosownego dokumentu kierowcy w siedzibie przedsiębiorcy należy uznać za wyposażenie kierowcy w dany dokument. Również organ stwierdza, że kierowca został wyposażony w wymagane dokumenty. Także zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia ][...] r. nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest fakt, że wyjaśnienia strony znajdują potwierdzenie w oświadczeniu kierowcy złożonych do protokołu w dniu kontroli. Zdaniem składu orzekającego WSA rozważenia wymagało, czy jeżeli kierowca weźmie na siebie odpowiedzialność za naruszenia, to czy w przypadku innych dowodów można w ogóle prowadzić postępowanie przeciwko przedsiębiorcy. Natomiast organ celny w decyzji z dnia [...] r. całkowicie pomija te elementy. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd przedstawiony we wcześniejszej skardze w zakresie charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy, stwierdzając, iż w świetle obowiązujących przepisów nie może już być mowy o konstruowaniu odpowiedzialności wykonujących przewozy, niejako za sam skutek (a więc na zasadzie ryzyka). Miernikiem przy określaniu odpowiedzialności przedsiębiorcy powinno być dołożenie należytej staranności przez przedsiębiorcę przy wykonywaniu wymogów ustawowych. Staranność jest zaś miernikiem subiektywnego zawinienia. Zbyt daleko idącym jest tym samym zarzut Dyrektora Izby Celnej, sprowadzający się de facto do stwierdzenia, iż przedsiębiorca mimo wszystko ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka w sytuacji, gdy jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Ocena zatem winna być dokonywana z punktu widzenia staranności, jakiej można wymagać od potencjalnego zobowiązanego, w celu niedopuszczenia do naruszeń, które podlegałby penalizacji. Postulat organu celnego, iż każda czynność, w tym wykonywana przez profesjonalistów, w tym wypadku zawodowego kierowcę powinna być w najdrobniejszym szczególe kontrolowana przez innego pracownika wykracza dalece ponad przyjmowane normy zachowania należytej staranności. W dniu kontroli przedsiębiorca przebywał sanatorium. Przed wyjazdem dołożył wszelkiej staranności, aby praca w firmie przebiegała w sposób rzetelny i staranny. Wykonywanie czynności organizacyjnych i administracyjnych powierzył J P , który wyposażył kierowcę we wszystkie wymagane dokumenty, natomiast sam przewóz wykonywany przez doświadczonego kierowcę zawodowego. Tym samym przedsiębiorca dołożył wszelkiej należytej staranności w zaistniałych okolicznościach i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, dodatkowo twierdząc, że skoro kierowca nie zabrał karty z siedziby firmy, to należy wnosić, że wcześniej nie została mu jednak wręczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wzważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Rozpoznając wniesioną skargę należało mieć w pierwszym rzędzie na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek uchylenia uprzednio wydanej w drugiej instancji decyzji, mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W z dnia [...] r. sygn. akt. III S.A./Wr[...] . Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W motywach powołanego wyżej prawomocnego wyroku, Sąd uznał między innymi, że organy celne winny uwzględnić w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), nowelizujące dotychczasowe uregulowania ustawy o transporcie drogowym oraz dokonać oceny sprawy także przez pryzmat nowych rozwiązań przyjętych w art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 ustawy. Zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. organ miał obowiązek wzięcia pod uwagę wskazanych wyżej przepisów obowiązujących w dacie orzekania, czego wówczas nie uczynił. Jak wskazał Sąd - nie można również wykluczyć potrzeby dokonania w tym zakresie dodatkowych ustaleń, które w tej konkretnej sprawie potwierdzałyby (lub wykluczały) istnienie okoliczności, o których mowa w obu przepisach. Brak dokonania takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza zaś art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. To z kolei uniemożliwia sądową ocenę prawidłowości ustalenia wszystkich elementów stanu faktycznego, koniecznych do podjęcia przez organ odwoławczy niewadliwego rozstrzygnięcia. Nadto Sąd wyraził ocenę, że strona skarżąca, w toku całego postępowania wyjaśniającego (także w odwołaniu i w skardze do WSA) konsekwentnie twierdziła, że nie ponosi winy w stwierdzonych naruszeniach przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu nie bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy, w świetle nowej regulacji prawnej, jest fakt, że wyjaśnienia strony znajdują potwierdzenie w oświadczeniu kierowcy złożonych do protokołu w dniu kontroli, który podpisał bez zastrzeżeń. Rozważenia wymaga bowiem, czy jeżeli kierowca weźmie na siebie odpowiedzialność za naruszenia np. brak karty opłaty drogowej, to czy przy braku innych dowodów można w ogóle prowadzić postępowanie przeciwko przedsiębiorcy.
Badając legalność ponownie wydanych decyzji, trzeba wskazać, że jakkolwiek organy celne prowadziły postępowanie na podstawie znowelizowanych przepisów, wykonując w tej mierze wiążące zalecenia Sądu, jednakże zgodzić się należy z zarzutami skargi, że dokonana przez nie ocena rozpatrywanego przypadku, na tle zastosowanych norm prawnych art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie jest jednak pełna, nie odpowiadając normom postępowania oraz nie dopełniając wymogu sformułowanego w motywach wyroku o powinności dokonania rozważań, czy jeżeli kierowca weźmie na siebie odpowiedzialność za naruszenia np. brak karty opłaty drogowej, to czy przy braku innych dowodów można w ogóle prowadzić postępowanie przeciwko przedsiębiorcy, ponieważ nie bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy, w świetle nowej regulacji prawnej, w ocenie Sądu jest fakt, że wyjaśnienia strony znajdują potwierdzenie w oświadczeniu kierowcy C S złożonych do protokołu w dniu kontroli, który podpisał bez zastrzeżeń.
W tej części trzeba przyznać, że wskazania Sądu nie zostały wykonane. Takich rozważań organ bowiem nie poczynił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia
Zgodnie z przywołanym art.92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym -postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Z kolei po myśli art. 93 ust.7 przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Jeśli organ przyjął, w uzasadnieniu decyzji, że pod pojęciem "nie mógł przewidzieć" (użytym w treści art. 93 ust.7 ustawy) należy rozumieć "brak możliwości przewidzenia wystąpienia zdarzeń lub okoliczności w postaci takich zjawisk, które występują rzadko, niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej" - to winien był wyjaśnić dlaczego, z jakich to względów, okoliczności faktyczne sprawy, tj. pobyt skarżącego w sanatorium, powierzenie wykonywania czynności zarządczych w firmie innej osobie, wyposażenie kierowcy w kartę opłaty drogowej, nagły przypadek ciężkiej choroby syna kierowcy i umieszczenie go w dniu zdarzenia w szpitalu - nie mogą być poczytane za okoliczności mające ten charakter. Organ pominął ocenę działania skarżącego jako przedsiębiorcy w kontekście ewentualnego dołożenia przez niego aktów staranności. Samo zaś tylko wskazanie, że zdaniem organu dany przypadek nie kwalifikuje się do zastosowania cytowanych regulacji prawnych, bez wyjaśnienia przesłanek jakimi organ się kierował, nie jest wystarczające i - jak słusznie zarzucono w skardze - nosi znamiona arbitralności, gdyż nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i nie realizuje zasady przekonywania zapisanej w art. 11 k.p.a., według której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Przy tym godzi się zauważyć, że wypowiedzi zawarte w motywach decyzji nie wskazują by organy kwestionowały opisane okoliczności faktyczne, a fakt wręczenia kierowcy karty opłaty drogowej został podany w wątpliwość przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę, ale na zasadzie przypuszczenia, czy też domniemania, a nie wywiedziony na podstawie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, do czego obligują normy art. 7, art. 77 § 1, także 107 § 3 k.p.a. po myśli którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Prowadząc ponowne postępowanie organy winny wyeliminować wskazane nieprawidłowości.
W konsekwencji trzeba przyjąć, że doszło do naruszenia norm postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (pkt I wyroku). O kosztach (pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło