III SA/Wr 723/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-06
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Annetta Chołuj, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje prawo do otrzymania płatności bezpośrednich w sytuacji, gdy grunty rolne, które zadeklarował we wniosku, oddał w dzierżawę osobie trzeciej, a umowa dzierżawy przewiduje, że płatności będą przysługiwać jemu?Ratio decidendi
Rolnikowi przysługują płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeżeli jest ich faktycznym posiadaczem w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, i faktycznie je użytkuje. Samo prawo własności lub postanowienia umowy dzierżawy, zgodnie z którymi płatności miałyby przysługiwać wydzierżawiającemu, nie są wystarczające, jeśli faktyczne władztwo i użytkowanie gruntów sprawuje dzierżawca.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2016. W trakcie postępowania ustalono, że część zadeklarowanych gruntów rolnych została oddana przez skarżącego w dzierżawę S. S. na podstawie umowy z 2006 r. i aneksu z 2016 r. Mimo że strony umowy ustaliły, że płatności będą przysługiwać skarżącemu, organy uznały, że nie był on faktycznym posiadaczem gruntów w dniu 31 maja 2016 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności w pełnej wysokości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Maciej Guziński, , Protokolant specjalista Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 I. oddala skargę w całości; II. przyznaje r.pr M. K. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy),w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przedmiotem skargi J. M. (dalej: skarżący, strona skarżąca, wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR, Dyrektor Agencji, organ odwoławczy) z dnia [...] sierpnia 2017 r., o nr podanym w sentencji wyroku, odmawiająca przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
Decyzja została podjęta przy następujących okolicznościach sprawy.
Skarżący w dniu [...] kwietnia 2016 r. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z wnioskiem o przyznanie płatności na 2016 r. Wnioskodawca zadeklarował szesnaście działek ewidencyjnych. Strona wskazała do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej, piętnaście działek rolnych o łącznej powierzchni 19,39 ha.
W toku prowadzonego postępowania, do organu I instancji wpłynęły dokumenty w postaci aneksu do umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2006 r., zawartej pomiędzy J. M. a S. S. oraz pismo J. M. określone przez niego jako korekta do umowy dzierżawy i do jej aneksu. Na podstawy tych dokumentów Kierownik BP ARiMR ustalił, że wnioskodawca oddał w użytkowanie osobie trzeciej S. S., grunty zadeklarowane do płatności na 2016 r., a położone na działkach ewidencyjnych nr [...].
Z uwagi na powzięte wątpliwości co do statusu ww. działek, organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia stwierdzonych nieścisłości związanych z użytkowaniem gruntów położonych na działkach nr [...] w obrębie K.
W odpowiedzi na wezwanie organu, wnioskodawca przedłożył następujące dokumenty:
1. pismo sporządzone przez J. M. z dnia [...] marca 2017 r., którego autor wskazał, że aneks do umowy dzierżawy oraz korekta umowy zostały unieważnione;
2. pisemne oświadczenie J. M. skierowane do S. S. o unieważnieniu aneksu do umowy z dnia [...] grudnia 2006 r., zawartego w dniu [...] listopada 2016 r. i korekty do umowy i aneksu do umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2016 r.;
3. umowę dzierżawy z dnia [...] grudnia 2006 r. zawartą pomiędzy J. M. a S. S. na okres 10 lat, której przedmiotem były grunt na działkach nr [...];
4. oświadczenie S. S., który wskazał, że użytkuje ww. grunty o łącznej pow. 7,30 ha oraz, że J. M. uprawniony jest do pobierania wszelkich dopłat z Agencji za 2016 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G., odmówił wnioskodawcy przyznania płatności redystrybucyjnej na 2016 r. oraz przyznał:
1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 965,68 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4796,08 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia,
2. płatności za zazielenienie w wysokości 3.866,95 zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, poza przedstawieniem sposobu wyliczenia płatności oraz przywołania podstaw prawnych przyznania, organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku wykluczył z płatności grunty położone na działkach rolnych Ł(ł1), (ł2), M9M1, (M2), N(N1), O(O1) (o2), będące przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez J. M. Kierownik BP ARiMR ustalił, że wnioskodawca nie był posiadaczem ww. działek na dzień [...] maja 2016 r. Ponadto w przypadku JOP organ ustalił, że powierzchnia zadeklarowana kwalifikowana wynosiła 19,39 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła natomiast 12,47 ha. Zatem procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do pomocy finansowej, a jej powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 55,49 %. W konsekwencji organ I instancji zastosował art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, w wyniku czego należna kwota JPO wyniosła 965,68 zł. W przedmiocie płatności za zazielenienie powierzchnia stanowiąca podstawę do przyznania płatności wyniosła 12,47 ha. Natomiast w przypadku płatności redystrybucyjnej z uwagi na to, że powierzchnia zatwierdzona dla JPO wyniosła 2,09 ha organ powołując się na treść art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się strona, wywodząc odwołanie. Skarżący wskazał m. in., że oddał on w dzierżawę całość gruntów rolnych tj. 7,30 ha, ale na jego polach było także 3,30 ha łąk, w tym 1 ha ogrodu. Dodatkowo podniósł, że otrzymał dopłaty za 2015 r. Swoje uprawnienie do dopłat w 2016 r. skarżący wywodził z przysługującego mu do tych gruntów prawa własności.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz na podstawie art. 14 ust. 1 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor OR ARiMR we W. podzielił ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne poczynione przez organ I instancji. Organ odwoławczy przywołał przede wszystkim treść art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na grunty będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił przy tym, że przez posiadanie w rozumieniu ww. przepisu należy rozumieć faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, organ odwoławczy uznał, że J. M. w 2016 r. nie był faktycznym posiadaczem gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], w obrębie B. Tym samym stronie nie przysługują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do ww. działek. Organ II instancji wskazał, że wnioskodawca oraz S. S. w dniu [...] grudnia 2006 r. zawarli "umowę dzierżawy", na mocy której wnioskodawca oddał wyżej wymienionemu sporne grunty w użytkowanie. Strony tej umowy ułożyły treść łączącego ich stosunku prawnego również w ten sposób, że S. S. zobowiązał się do niewystępowania do ARiMR o dopłaty, będąc jednocześnie zobowiązanym do użytkowania tych gruntów. Ponadto strony uzgodniły, że J. M. uprawniony będzie do pobierania wszelkich dopłat z Agencji za 2016 r. W ocenie organu II instancji, o ile jej treść mieści się w granicy swobody umów, to jej realizacja pozostaje w sprzeczności z istotą dopłat bezpośrednich, a przede wszystkim przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, gdzie jednym z niezbędnych warunków umożliwiających ich uzyskanie jest faktyczne posiadanie gruntów rolnych. Organ II instancji wskazał również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest ona osobą uprawnioną do otrzymania płatności. Skarżący nie podołał jednak temu obowiązkowi. Jednocześnie prawo własności działki rolnej, nie stanowi przesłanki do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Istotą płatności do gruntów rolnych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty zgodnie z normami. Z powyższych względów, w ocenie organu II instancji, z uwagi na zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej, należało przyznać stronie JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówić przyznania płatności redystrybucyjnej. Organ II instancji przytoczył również metodologię ustalenia kwoty płatności JPO oraz kwoty płatności za zazielenienie, która pokrywała się z ustaleniami organu I instancji. W tych okolicznościach Dyrektor OR ARiMR we W. uznał, że decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy w całości.
Od powyższego rozstrzygnięcia organu II instancji, skarżący J. M. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu swojej skargi strona zarzuciła, że organy nieprawidłowo nie uwzględniły do płatności działek o nr [...] i [...]. Skarżący wyjaśnił, że grunty te od [...] grudnia 2006 r. znajdowały się we władaniu S. S. Strony unieważniły jednak zawarte umowy z dniem [...] grudnia 2016 r. Podniósł jednocześnie, że w okresie 2016 r. dzierżawca wyraził zgodę na pobranie przez wydzierżawiającego dopłat od Agencji. Skarżący wyjaśnił również, że jest osobą schorowaną i nie może osobiście użytkować tych gruntów.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 r. w pomniejszonej wysokości odpowiada prawu. Organ rozstrzygający sprawę w II instancji nie dopuścił się w szczególności naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), jak również nie naruszył przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Uwzględniając sposób sformułowania w skardze zarzutów względem zaskarżonej decyzji, wymaga zwrócenia uwagi, że istotę w rozstrzygnięciu tej sprawy stanowiło ustalenie, czy w dniu [...] maja 2016 r. skarżący J. M. był, czy też nie był posiadaczem objętej wnioskiem o przyznanie płatności nieruchomości rolnej.
Już w tym miejscu należy zaakcentować, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia zgodnej z prawem decyzji, przy należytym zastosowaniu reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego. Przyjęte przez nie podstawy przyznania stronie płatności w pomniejszonej wysokości zostały przyjęte i zastosowane prawidłowo, w oparciu o niewadliwie przywołane uregulowania obowiązujące w tym zakresie.
Kwestia przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 ze zm., dalej: rozporządzenie 1307/2013). Natomiast na poziomie krajowym problematyka ta ujęta jest w ustawie z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm. – zwanej dalej ustawą o płatnościach).
Płatności bezpośrednie przyznawane są rolnikowi, jeżeli spełnione są warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach – w tym w rozporządzeniu 1307/2013 – w przepisach tej ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie (por. art. 6 ustawy o płatnościach). Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, na co wskazuje już art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Jednolita płatność obszarowa – która oznacza jednolitą płatność obszarową, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013 (art. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach) – a także płatność za zazielenienie – która oznacza z kolei płatność, o której mowa w tytule III rozdziale 3 rozporządzenia 1307/2013 (art. 2 pkt 7 ustawy o płatnościach) zwane także łącznie z innymi płatnościami "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, zwanych dalej: "kwalifikującymi się hektarami", 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (por. art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach). Wraz z jednolitą płatnością obszarową rolnik może ubiegać się po przyznanie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), o której mowa w tytule III rozdział 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Wskazać również należy, że przesłanki przyznania płatności do gruntów rolnych powiązane są z gospodarczym wykorzystaniem, w szczególności utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami określającymi warunki przyznania poszczególnych płatności rolnych, zgodzić się trzeba z twierdzeniami organu odwoławczego, że istotą płatności do gruntów rolnych jest dofinansowanie produkcji rolnej.
Z uregulowań tych wynika zatem kluczowa dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, a mianowicie to, że warunkiem przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest posiadanie przez wnioskodawcę, w sposób trwały, gruntów rolnych na określony w ustawie dzień (31 maja roku, w którym złożono wniosek) oraz utrzymywanie tych działek zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy.
Pod pojęciem "posiadania" należy rozumieć stan faktyczny, polegający w istocie na rzeczywistym i faktycznym użytkowaniu gruntów rolnych. Płatność jest więc udzielana producentowi rolnemu do tych działek rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą. Dlatego istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie oznaczone grunty rolne użytkuje. Chodzi o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada formalny tytuł prawny do zadeklarowanych do płatności gruntów, albo też na gruntach rolnych dokonuje zabiegów incydentalnych. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie jest wystarczająca do przyznania płatności, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Nie można tym samym otrzymać płatności za grunty rolne, których w roku objętym płatnością się nie posiada i nie prowadzi na nich działalności (upraw).
Posiadanie jest stanem faktycznym, nie zaś stanem prawnym. Wskazuje na to systemowa definicja "posiadania" wyrażona w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.). Według tego przepisu, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Powołany przepis akcentuje zatem fizyczne władztwo nad rzeczą jako podstawowy element posiadania (corpus possessionis). Jednakże posiadanie może być zarówno prawne, to jest zgodne z prawem (niewadliwe), jak i bezprawne, to jest nieodpowiadające prawu (wadliwe). Zagadnienie to było kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż wniosek o przyznanie omawianych tu płatności dotyczy takich nieruchomości rolnych, których posiadanie budzi wątpliwości co do osoby posiadacza w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach. Wynika to z systemowej wykładni przepisów wskazanej ustawy oraz z tego, że organy administracji właściwe do rozstrzygania sprawy o przyznanie płatności nie mają kognicji do rozstrzygania sporów posesoryjnych, które należą do właściwości sądów powszechnych.
W sprawie tej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy ustaliły, że część działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o płatności na rok 2016 Skarżący oddał w dzierżawę S. S. w pierwszej kolejności na podstawie umowy zawartej w dniu [...] grudnia 2006 r. na dziesięć lat, a następnie na podstawie aneksu do tej umowy z dnia [...] listopada 2016 r. Organy podkreśliły, że z treści paragrafu pierwszego aneksu wynikało, że przedmiotem dzierżawy są nieruchomości rolne, położone w miejscowości B. Organ ustalił, że działki rolne których dotyczył aneks były również przedmiotem rozpoznawanego przez organy rolne wniosku o płatności, złożonego przez skarżącego. Organy podkreśliły, że z treści oświadczenia S. S. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że użytkuje on sporne działki ewidencyjne (nr. [...]), a skarżący jest uprawniony do pobierania dopłat rolnych. Powyższe skutkowało uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanki przyznania mu płatności w żądanej wysokości. Okoliczność ta została zdaniem Sądu ustalona prawidłowo na podstawie zebranych dowodów. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżący w 2016 r, nie władał spornymi gruntami natomiast płatność przysługuje rolnikowi, który faktycznie grunty rolne w sposób trwały i nieprzerwany użytkuje. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenia S. S. z [...] marca 2017 r., z którego bezpośrednio wynika, że użytkuje sporne grunty rolne. Dodatkowo, w trakcie rozprawy skarżący oświadczył, że sporne działki są użytkowane przez matkę i braci S. S., wyjaśnił że umowę dzierżawy podpisał bowiem opuścił gospodarstwo rolne położone w B., gdyż ponownie się ożenił i wyprowadził z tej miejscowości, wskazał, że do tej pory wiąże go umowa dzierżawy z rodziną S. S.
Natomiast okoliczność, że w umowie dzierżawy strony zgodnie ustaliły, że płatności będą przysługiwały skarżącemu nie ma bowiem znaczenia w świetle przywołanych przepisów prawa. Natomiast wyjaśnienia skarżącego, że unieważnił ona aneks z listopada 2016 r. (pismo z [...] marca 2017 r.) również nie mają znaczenie w tej sprawie, gdyż sporne płatności dotyczą roku 2016, Nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności twierdzeń skarżącego w sprawie rozwiązania umowy dzierżawy są dalsze jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] czerwca 2017 r., w którym wskazuje, że o ile Agencja nie udzieli mu porad prawnych to zrezygnuje z dzierżawy gruntów oraz w trakcie rozprawy z [...] czerwca 2018 r., gdzie stwierdził, że do tej pory wiąże go umowa dzierżawy z rodziną S. Sprzeczne oświadczenia skarżącego odnośnie trwania dzierżawy działek gruntów rolnych o numerach [...] czynią je zdaniem Sądu niewiarygodnymi.
Sąd stwierdza, że dowody i okoliczności ustalone w trakcie postępowania administracyjnego przez organy rolne, w połączeniu z analizą wyjaśnień skarżącego udzielonych w trakcie rozprawy wskazują, że zasadne było ustalenie, że skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki przyznania płatności w żądanej wysokości, gdyż nie posiadał części gruntów rolnych zgłoszonych do płatności na określony w ustawie dzień, czyli 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy o płatnościach). W konsekwencji nie spełnił również warunku ich utrzymywania zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy.
Sąd wskazuje, że nie było rolą organów orzekających o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż nie należy to do ich kognicji, rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych (posesoryjnych). Jeśli zaś chodzi o przebieg i zakres postępowania dowodowego w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to kwestia ta uregulowana jest w art. 3 ustawy o płatnościach nieco odmiennie od regulacji k.p.a. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących spornych płatności organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 3 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym bardziej całkowicie bezpodstawne są w tym świetle, wobec poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych twierdzenia skarżącego o posiadaniu przez niego działek zgłoszonych do płatności rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2016 r. (tj. działek gruntów o numerach [...] obręb B. woj. L., powiat z., gmina Z.), w konsekwencji [...] maja 2016 r.
Zdaniem Sądu przytoczone wyżej regulacje modyfikujące sposób działania organu jakim jest agencja płatnicza, to na beneficjenta został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jego twierdzeń oraz uprawnienia do otrzymania płatności. Natomiast na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest on bowiem zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 810/11). Wprawdzie jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 października 2016 r. w sprawie II GSK 575/15, nie oznacza to, że organ nie ma prawnego obowiązku podjęcia działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdy zachodzą wątpliwości co do zasadności zgłoszonego wniosku i przyznania dochodzonych płatności, jednakowoż, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie przesłanek do takiego działania nie było, a organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny, dokonując jego analizy m.in. w oparciu o treść dokumentów dostarczanych przez skarżącego.
W ocenie Sądu, również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., w którym to organ odwoławczy prawidłowo wskazał podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Podstawę skutecznego zarzutu nie może zaś stanowić przekonanie skarżącego o zasadności jego twierdzeń. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest rezultatem wnikliwego i dokładnego omówienia stwierdzonych okoliczności i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Podsumowując zatem dotychczasowe rozważania należało stwierdzić, że wobec prawidłowych ustaleń organu odwoławczego w kwestii niespełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania płatności w żądanej wysokości, nie było podstaw do kwestionowania tego rozstrzygnięcia.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z przytoczonych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło