III SA/Wr 726/08

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S.o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu w decyzji w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4, 5 % zawartości alkoholu oraz piwa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nią dochód (ze stosunku pracy i z prowadzonej działalności gospodarczej) wynosi 2.759, 67 zł. Dodała, że w ubiegłym roku przeszła zabieg przeciwjaskrowy, który poprzedzony był kosztownym przygotowaniem i który wymagał później rehabilitacji (przebywania na zwolnieniu lekarskim) co spowodowała, że firma nie była należycie zarządzana i zaczęła źle prosperować, a na co dodatkowo negatywny wpływ miał kryzys finansowy. Poinformowała, że posiada działkę budowlaną i lokal użytkowy. Podniosła także, że spłaca zobowiązania będące następstwem okradzenia jej sklepu w roku 2001. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone skarżącej w dniu 6 lutego 2009 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawczynię spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie przedłożyła zaświadczenia o wysokości swojego dochodu; nie wskazała czy posiada rachunki bankowe i czy ma zdolność kredytową; nie wyjaśniła czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie przedłożyła dokumentacji finansowej obrazującej wysokość przychodu i kosztów jakie ponosi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej; nie określiła wartości wszystkich posiadanych cennych ruchomości; nie wykazała, że posiada zadłużenie; nie wyjaśniła również czy czerpie korzyści z posiadanej nieruchomości (działki budowlanej) i dlaczego jej nie zbywa skoro znajduje się - według swoich twierdzeń - w trudnej sytuacji finansowej; nadto - nie sprecyzowała i nie udokumentowała wysokości swoich miesięcznych niezbędnych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z treści wniosku wynika, że skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, a jej dochody mają charakter stały i wynoszą prawie 3.000 zł, wydatków zaś nie określiła i nie udokumentowała. Niczym nieuzasadnione jest przekonanie skarżącej, iż preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoją bieżącą działalnością gospodarczą, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa, bowiem byłoby to naruszenie zasady równości podmiotów gospodarczych i byłoby to niedopuszczalne przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych zachowań oraz ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Istotne znaczenie przy ocenie wniosku miał również fakt, iż na obecnym etapie skarżąca nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów sądowych poza wpisem od skargi wynoszącym 100 zł.