III SA/Wr 730/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca złożył wniosek o odstępstwo od warunków zezwolenia z powodu niezależnych od niego okoliczności uniemożliwiających wykonanie przewozu, a postępowanie w sprawie tego wniosku jest w toku?Ratio decidendi
Kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć, zwłaszcza gdy złożył wniosek o odstępstwo od warunków zezwolenia z powodu niezależnych od niego przeszkód uniemożliwiających wykonanie przewozu, a postępowanie w sprawie tego wniosku jest w toku. W takich okolicznościach powinien mieć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K. C. za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem ustalonej trasy przejazdu, co stwierdzono podczas kontroli drogowej. Skarżący argumentował, że zmiana trasy była spowodowana remontem drogi, co stanowiło okoliczność niezależną od niego, a on sam złożył wniosek o odstępstwo od warunków zezwolenia. Organy administracji uznały, że kara jest zasadna, ponieważ skarżący nie posiadał ostatecznej decyzji o odstępstwie od warunków zezwolenia w momencie kontroli.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), art. 4 pkt 7 i 22, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 18b, art. 20, art. 20a ust. 1 i 2, art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.; zwana dalej w skrócie "ustawą" lub "u.t.d.") oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o nałożeniu na K. C. (dalej jako - strona, skarżący) kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł - Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że karę administracyjną nałożono za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Jak ustalono, w dniu [...] kwietnia 2017 r. o godzinie 08:45 w miejscowości S. na ul. K.j ([...]) podjęto kontrolę drogową autobusu marki Mercedes-Benz o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował osobiście skarżący. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorcy działającego pod firmą "A". W momencie kontroli pojazd oznaczony był tablicą kierunkową z przodu: S.-S. W kontrolowanym autobusie, jako pasażer, jechał nieumundurowany inspektor Inspekcji Transportu Drogowego wykonujący przejazd na całej trasie kontrolowanego pojazdu. Zeznał on, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że kierowca wykonujący przewóz jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy, będącym załącznikiem do zezwolenia (tj. drogą alternatywną dla drogi wojewódzkiej nr [...] przez miejscowości S. i P.). Kierowca do kontroli drogowej okazał dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej S.- S. wraz z rozkładem jazdy do tego zezwolenia oraz potwierdzenie przyjęcia wniosku o odstępstwo od warunków określonych w wymienionym zezwoleniu, wraz z załącznikami, wydane przez Biuro Obsługi Klienta Starostwa S. w dniu [...].03.2017 r. Jednakże kierowca nie okazał do kontroli decyzji o odstąpieniu od warunków określonych w zezwoleniu. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji opisanej wyżej decyzji administracyjnej.
W odwołaniu, pełnomocnik skarżącego między innymi zarzucił, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, jeżeli okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów trwają dłużej niż 14 dni, to organ właściwy w sprawach zezwoleń, wydaje na wniosek strony decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Skarżący dochował odpowiedniej staranności i złożył [...].03.2017 r. stosowny wniosek. Na tej podstawie skarżący uznał za nieprawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, że realizował w dniu kontroli przewozy regularne osób z pominięciem przystanków wyszczególnionych w rozkładzie jazdy nie posiadając decyzji o odstępstwie od warunków udzielonego zezwolenia. Te okoliczności mają wskazywać na zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 7 u.t.d., przez przewóz regularny rozumie się publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 915 ze zm.).Według art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Następnie organ przytoczył brzmienie art. 18, dotyczące zezwolenia na przewozy. Podał, że w myśl art. 20 w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów; przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Według art. 20a ust. 1 u.t.d., warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. W przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Stosownie do treści lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3.000 zł.
W ocenie organu drugiej instancji w ustalonym stanie faktycznym zaszły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że w dniu kontroli drogowej przewoźnik jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy, będącym załącznikiem do wymienionego zezwolenia. Powyższe potwierdza protokół kontroli drogowej, a także protokół przesłuchania w charakterze świadka Inspektora Transportu Drogowego, który był pasażerem kontrolowanego pojazdu. Z opisu stwierdzonego naruszenia wynika, że kierowca wykonujący przewóz jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy zawartym w załączniku do właściwego zezwolenia, tj. drogą alternatywną dla drogi wojewódzkiej nr [...] przez miejscowości S. i P. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na trasie S. – S. Przepis art. 20a ustawy o transporcie drogowym pozwala na odstąpienie od przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Określone w art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu, bez konieczności dokonywania zmian w odniesieniu do zezwolenia, dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy niezależne od przewoźnika okoliczności trwają nie dłużej niż 14 dni. Natomiast jeśli przeszkody te trwają dłużej, przewoźnik powinien wystąpić do właściwego organu o wydanie decyzji w sprawie odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu.
Organ odwoławczy nie stwierdził możliwości zastosowania wskazanego przepisu w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, albowiem w jego przekonaniu sam fakt starania się o odstępstwo od warunków określonych w posiadanym zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych nie jest równoznaczny z uzyskaniem takiego zezwolenia. W piśmie z dnia 4 maja 2017 r. Starostwo Powiatowe w S. podkreśliło, że złożony przez stronę dnia 14.03.2017 r. wniosek o odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu nie był jednoznaczny i pismem z dnia 20 marca 2017 roku przedsiębiorca został poproszony o doprecyzowanie swojego wniosku w terminie siedmiu dni. Argumentowano, że strona w wyznaczonym terminie nie wypowiedziała się i nie uzupełniła złożonego wniosku w związku z tym sprawa nie została rozpatrzona. Organy administracji publicznej nie mogą domniemywać intencji strony. To na stronie ciąży obowiązek artykułowania swoich intencji w sposób czytelny i umożliwiający właściwym organom administracji publicznej nadanie pismu prawidłowego toku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona nie przestrzegała ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków.
Organ zgodził się przy tym z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, do naruszenia bowiem przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługi przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji.
W skardze na to ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie strona zarzuciła naruszenie :
I. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, poprzez błędne uznanie przez organ, że w okoliczności sprawy skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia, oraz, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć;
b) art. 20a § 1 u. t. d. poprzez bezpodstawne uznanie, w oparciu o powyższy przepis, że nie wystąpiły okoliczności niezależne od przedsiębiorcy, uniemożliwiające mu wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, ze względu na remont dotychczasowej trasy przejazdu.
c) art. 20a § 2 u. t. d. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący wykonywał przewóz osób z naruszeniem 14 dniowego terminu określonego w tym przepisie.
II. Prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez błędną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegającą na ustaleniu przez organ, że złożenie przez skarżącego wniosku o odstępstwo w terminie wynikającym z art. 20a ust. 2 u.t.d. nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika w zakresie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
Wobec powyższego w skardze sformułowano żądanie uchylenia w całości decyzji obu instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowo- administracyjnego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na poparcie skargi argumentowano, że w sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 92c ustawy o transporcie drogowym, który wprowadza przesłanki wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego i które odpowiadają stanowi faktycznemu przedmiotowej sprawy. Odstępstwo od warunków zezwolenia, o którym mowa w art. 20a ust. 1 u.t.d. dopuszczalne jest wyłącznie w razie zaistnienia okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i które uniemożliwiają wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Ustawodawca posłużył się pojęciem "okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów" i wymienił trzy przykłady takich okoliczności, a mianowicie: awarię sieci, roboty drogowe i blokady drogowe. Ponadto znamienne jest, że jedynie okoliczności długotrwałe, tj. trwające dłużej niż dwa tygodnie, stanowią przesłankę do orzeczenia o odstępstwie od warunków określonych w zezwoleniu. Zdaniem autora skargi, w świetle art. 92c ustawy o transporcie drogowym, w okolicznościach niniejszej sprawy, udowodnione zostało, że z uwagi na remont drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku N. – S., skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że organ nie kwestionował faktu, iż w dacie kontroli nie było możliwe korzystanie z przystanku ujętego w rozkładzie jazdy, bowiem przystanek ten był zamknięty dla ruchu pojazdów, a przecież skarżący na podstawie wiążących go umów z samorządem województwa musiał realizować przewozy. Istotne jest to, że ze względu na 14- dniowy termin, o którym mowa w cytowanym przepisie, skarżący, zachowując ten termin, wystąpił do właściwego organy o wydanie decyzji o odstępstwie od warunków określonych zezwoleniu. Dochował zatem należytej staranności, działając zgodnie z art. 20a ustawy o transporcie drogowym, ponieważ w reakcji na zauważoną zmianę organizacji ruchu i zawieszenie przystanków, złożył w dniu 15 marca 2017r. wniosek o odstępstwo. Powyższy wniosek, w dniu 9 kwietnia 2017 r., zgodnie z art. 22 ustawy o transporcie drogowym, i przed doręczeniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, został uzupełniony o schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną. Wniosek został także opłacony. Całość, zgodnie z przyjętą praktyką w Starostwie Powiatowym w S., została przesłana pocztą elektroniczną. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem zawartym na str. 7 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, że strona w wyznaczonym terminie nie wypowiedziała się i nie uzupełniła złożonego wniosku. Jak wynika bowiem z ugruntowanego orzecznictwa, w przypadku gdy strona usunie brak formalny po terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania zastosowanie tego przepisu nie jest dozwolone.
Zdaniem skarżącego bez znaczenia są zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji, iż w dacie kontroli skarżący nie posiadał decyzji o odstępstwie, ponieważ z zachowaniem 14 dni od czasu powstania przeszkody w realizacji kursów zgodnie z rozkładem jazdy, przewoźnik złożył wniosek o wydanie decyzji w sprawie odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu.
Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że w stosunku do skarżącego powinien mieć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzje zapadłe w sprawie zostały wydane z istotnym naruszeniem norm prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako "p.p.s.a.").
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie w zakresie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym - dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. 2016 r, poz.1907 ze zm.; dalej też: "ustawa" lub "u.t.d."). Zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy, wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a ustawy). W myśl art. 18b ust. 1 ustawy, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), zgodnie z warunkami przewozu osób, określonymi w zezwoleniu (pkt 7). Stosownie zaś do treści art. 18b ust. 2 ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się min. naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 (pkt 5). Warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art.18 ustawy, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych (art. 20a ust. 1).
Konsekwencją niezastosowania się do obowiązków wynikających z przytoczonych przepisów jest przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna. Przepis ten stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, natomiast wykaz tych naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy, który z kolei pod lp. 2.2.3 sankcjonuje karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Organy orzekające w sprawie przyjęły, że skarżący naruszył przepisy prawa wykonując przewóz trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy będącym załącznikiem do zezwolenia i nie dysponował jednocześnie decyzją o odstąpieniu od warunków tego zezwolenia.
Okolicznością bezsporną w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że droga wojewódzka nr [...] na odcinku ujętym w zezwoleniu wydanym na rzecz skarżącego została wyłączona z ruchu drogowego na okres przekraczający 14 dni z powodu długotrwałych prac drogowych (remontu drogi). Była to więc niezależna od przedsiębiorcy okoliczność, uniemożliwiająca wykonywanie mu przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jak z kolei stanowi przepis art. 20a ust. 2 tej ustawy, w przypadku, gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu.
W świetle zacytowanego unormowania art. 20a ust. 2 obowiązkiem przewoźnika jest złożenie wniosku o wydanie takiej decyzji – to jest o odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu w związku z niemożliwością wykonywania przewozów zgodnie z obowiązującym i określonym w zezwoleniu przebiegiem linii komunikacyjnej. I w tej mierze trzeba podkreślić, że skarżący w dniu [...] marca 2017r. złożył niezwłocznie po zapoznaniu się z informacją o wyłączeniu drogi z użytkowania taki wniosek do właściwego organu, co odzwierciedlają akta administracyjne sprawy. Został więc spełniony wymóg ciążący bezwzględnie na przewoźniku określony w art. 20a ust. 2 u.t.d. Organ nie kwestionuje, że wniosek został złożony. Inną zaś kwestią jest brak załatwienia takiego wniosku poprzez wydanie decyzji o odstąpieniu od warunków zezwolenia w sytuacji zwłaszcza, gdy toczy się w odrębnym postępowaniu spór na tym tle. Godzi się podkreślić, że z samego brzmienia art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wynika, że w razie złożenia stosownego wniosku obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w tej sprawie (użyto bowiem zwrotu imperatywnego "wydaje decyzję"). Z rozmaitych względów może jednak nie dojść w krótkim czasie (i w terminie określonym w art. 35 k.p.a.) do wydania decyzji w takiej sprawie. Z akt wynika, że skarżący podjął w odrębnym postępowaniu administracyjnym środki prawne i zaskarżył czynność Starosty S. o pozostawieniu jego wniosku z dnia (data wpływu) 15 marca 2017 r. bez rozpatrzenia. W piśmie bowiem Starostwa Powiatowego w S., skierowanym do organu pierwszej instancji, z 4 maja 2017 r., podano, że: "Obecnie toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., postępowanie z zaskarżenia tutejszego Starosty" przez skarżącego " z dnia [...] kwietnia br. w przedmiotowej sprawie, tj. zawieszenia postępowania i nie wydania przedsiębiorcy decyzji o odstępstwie od posiadanego zezwolenia nr [...]".
W tej sytuacji zatem przyjmowanie, że wniosek skarżącego był obarczony wadami i działanie skarżącego w tej materii cechował brak należytej staranności - na gruncie ustawowej powinności przewoźnika, o jakiej mowa w ustępie 1 art. 20a - byłoby co najmniej przedwczesne. Nadto, jakkolwiek (jak stwierdził organ drugiej instancji) sam fakt starania się o odstępstwo od warunków określonych w posiadanym zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych nie jest równoznaczny z uzyskaniem takiego zezwolenia, to wszakże nie można pomijać faktu – niezależnego przecież od przewoźnika - istniejącej obiektywnie przeszkody w wykonywaniu przewozu na dotychczasowych warunkach. Taką przeszkodą uniemożliwiającą realizację dotychczas posiadanego zezwolenia jest długotrwałe wyłączenie z użytkowania części przebiegu linii komunikacyjnej ujętej w zezwoleniu. Nie można zatem stwierdzać (vide str. 7 i 9 decyzji), że brak jest przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy, gdyż do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego. Wbrew przekonaniu organu, obiektywnie rzecz ujmując, skarżący został pozbawiony możliwości przestrzegania ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków wskutek wielomiesięcznego remontu drogi, a przy tym złożył wniosek zgodnie z art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, którego skuteczność jest oceniana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Organ nieprawidłowo zatem nie zastosował przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Notabene, organ nawet nie analizował dokładnie stanu faktycznego w zakresie przystanków na trasie obsługiwanej (zgodnie z zezwoleniem) przez skarżącego ani nie odniósł się do tego, czy skarżący przemieszczał się pojazdem zgodnie ze zorganizowanym przez zarządcę drogi objazdem.
Z przytoczonych powodów uzasadnione jest wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego na tle art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W ocenie Sądu, w świetle przytoczonych okoliczności, należało uznać w stanie faktycznym sprawy, że skarżący nie miał wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia.
Z tych wszystkich względów, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu materialnemu, co uzasadnia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. ich uchylenie, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.
W toku ponownego postępowania organ uwzględni ocenę prawną Sądu wyrażoną w kontekście spełnienia przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło