III SA/Wr 732/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. – na podstawie art. 134 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Nr [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz o odmowie przyznania skarżącej, na rok 2009, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że przedmiotowa decyzja została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres pełnomoc-nika strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wskazana decyzja nie została doręczona adresatowi w myśl art. 42 k.p.a., z powodu jego nieobecności. Nie doszło także do doręczenia zastępczego w myśl art. 43 k.p.a. (odbiór przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu). Z uwagi na to, zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1, § 2-4 k.p.a., pismo zostało odesłane w dniu 28 marca 2014 r. do nadawcy – Biura Powiatowego ARiMR w L., z adnotacją o braku jego podjęcia po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę. Jak wyni-ka z adnotacji na zwróconym przez pocztę dokumencie, przesyłka zawierająca wspomniana decyzję była awizowana przez pocztę po raz pierwszy w dniu 13 marca 2014 r., a powtórnie – 21 marca 2014 r. Adresat nie podjął pisma do dnia 28 marca 2014 r. W związku z tym organ pierwszej instancji przyjął, iż nastąpiła tzw. fikcja prawna doręczenia, uznając, że pismo zostało doręczone w rozumieniu art. 44 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie niemożności dostarczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawia-domienie o pozostawieniu pisma – wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia – umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w miejscu widocznym przy wejściu na posesję adresata. W przypad-ku nie podjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, a po upływie ostatniego dnia – doręczenie uważa się za dokonane. Oznacza to, że termin do dokonania czynności prawnej (np. – jak w rozpoznawanej sprawie – termin do wniesienia odwołania od decyzji, biegnie od dnia uznania pisma za doręczone. W związku z tym, decyzja organu pierwszej instancji została uznana za doręczoną w dniu 27 marca 2014 r. Organ przywołał następnie treść art. 129 § 1 i 2 k.p.a., wedle którego odwo-łanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, któ-ry wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zachowanie tego ustawowego terminu jest warunkiem skuteczności czynności prawnej, jaką jest wniesienie odwołania. Wobec tego ostateczny termin do wniesienia odwołania upłynął z końcem dnia 10 kwietnia 2014 r. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył w dniu 5 maja 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. Dyrektor DOR ARiMR we W. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Natomiast postanowieniem z tej samej daty organ wyższego stopnia – działając na podstawie art. 134 k.p.a. – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że decyzja Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych), została uznana za doręczoną w dniu 27 marca 2014 r., natomiast odwołanie zostało złożone w dniu 5 maja 2014 r., czyli 25 dni po upływie ostatecznego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął z końcem dnia 10 kwietnia 2014 r. W skardze, działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. polegające: • na niezasadnym stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który zasługiwał na uwzględnienie; • wydaniu zaskarżonego postanowienia, mimo że poprzez wydanie odrębnego postanowienia organ administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przez co wyłączona zostaje możliwość wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tej materii należało zbadać, czy w stanie faktycznym sprawy obowiązujące regulacje prawne prawidłowo zostały zastosowane. W szczególności, jak stanowi art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organu odwoławczego, w zakresie terminu wniesienia odwołania skarżącego od decyzji nie budzą wątpliwości. Decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona pełnomocni-kowi skarżącego – zgodnie ze szczególnym reżimem unormowanym w art. 44 k.p.a. Zastosowanie tego wyjątkowego trybu doręczenia wymaga szczególnej staranności ze strony organu w zakresie oceny dochowania warunków wskazanych przez ustawodawcę w art. 44 k.p.a. Według § 1 art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 art. 44 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 k.p.a.). Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu doręczenia, ze względu na brak możliwości doręczenia decyzji adresatowi w trybie art. 42 k.p.a., bądź pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi bądź dozorcy (wedle art. 43 k.p.a.), przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w urzędzie pocztowym w dniu 13 marca 2014 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od daty pozostawienia w urzędzie pocztowym awizowano ją powtórnie w dniu 21 marca 2014 r. W dniu 28 marca 2014 r. przesyłkę zwrócono nadawcy. Wobec tego uznać przyjdzie, iż zostały spełnione wymogi prawidłowego doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. (czemu skarżąca nie zaprzecza). Termin do wniesienia odwołania upływał zatem 10 kwietnia 2014 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało natomiast złożone dopiero w dniu 5 maja 2014 r. Po myśli zaś art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W przedstawionym świetle kontrolowane postanowienie stwierdzające, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu jest zgodne z przepisami prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, Lex Nr 27060; z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, Nr 5, poz. 32; z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, Lex Nr 29004 i z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex Nr 29079). Odnosząc się zaś do podniesionej w skardze kwestii niezasadnego stwier-dzenia przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który w jego ocenie zasługiwał na uwzględnienie, wypada zaznaczyć, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, powoduje, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie to rozstrzygnięcie. Tak więc kontrola sądowo administracyjna w rozpoznawanym przypadku ogranicza się tylko do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, natomiast nie bada się okoliczności braku zawinienia strony w dochowaniu terminu, gdyż temu służy odrębna regulacja procesowa, dotycząca przywrócenia terminu, o czym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nastepne k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, LEX Nr 26997). Organ kończy postępowanie odwoławcze na podstawie art. 134 k.p.a. wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia dowołania również w przypadku gdy wniosek strony o przywrócenie tego terminu został załatwiony odmownie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu organ wydał mianowicie postanowienie, w którym odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a wniesioną na to orzeczenie skargę, WSA we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r. (III SA/Wr [...]). Uwzględniając dotychczasowe wywody Sąd był zobligowany oddalić skargę, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a.