III SA/Wr 733/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia należności a tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, po wyroku oddalającym skargę na wskazaną w sentencji decyzję, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że jego renta wynosi netto 853,90 zł, mieszka wspólnie z żoną, która – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – jest na jego utrzymaniu. Posiada dom o powierzchni 240 m2, poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dodał, że jest schorowany i na leczenie wydaje około 500 zł. Powyższy wniosek należało ocenić jako uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim o braku jakichkolwiek wolnych środków świadczy wysokość dochodów w budżecie domowym. Jedynym dochodem rodziny jest bowiem renta wnioskodawcy, z której utrzymują się oboje małżonkowie. Z pewnością natomiast z tych środków, które ledwo starczają na utrzymanie, nie są w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności. Jednakże, co do zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskodawca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, był i pozostaje zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Oceniając zatem przedmiotowy wniosek za zasadny, prawo pomocy należało przyznać przez ustanowienie adwokata z urzędu, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., natomiast postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.