III SA/Wr 733/20

WyrokWSA we Wrocławiu2021-11-04

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Kamila Paszowska-Wojnar, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV oraz braku doręczenia upomnienia, opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela i fikcji doręczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia organów, uznając zarzuty zobowiązanego za zasadne. Stwierdzono, że wierzyciel nie wykazał skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co podważało rejestrację odbiornika i istnienie obowiązku abonamentowego. Ponadto, upomnienie nie zostało skutecznie doręczone, gdyż wysłano je na nieprawidłowy adres, mimo że organom znane było właściwe miejsce zamieszkania zobowiązanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej abonamentu RTV. Skarżący zarzucił nieistnienie obowiązku, brak rejestracji odbiornika pod wskazanym adresem, sprzedaż nieruchomości przez siostrę w 2007 r., brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz nieskuteczne doręczenie upomnienia. Organy egzekucyjne oparły swoje rozstrzygnięcia na stanowisku wierzyciela oraz fikcji doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz poprzedzające je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i wierzyciela. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA, Asesor WSA Kamila Paszowska-Wojnar, (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. przy udziale "A" S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2020 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.P.-P. z dnia [...] lipca 2020 r. Nr [...], postanowienie "A" S.A. z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...] oraz postanowienie "A" S.A. z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M. K. (skarżący, strona, odwołujący się, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS, Dyrektor IAS, organ II instancji) z dnia 22 września 2020 r. numer 0201- IEE1.711.255.2020.8.RO utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole (organ I instancji, NUS, organ egzekucyjny) z dnia 6 lipca 2020 r. nr 0226-SEE.711.496.2020.MK, uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 1 kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 18, 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 i art. 37 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427, dalej jako: u.p.e.a.) Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. NUS wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie wystawionego przez P. SA - Dyrektora C. - tytułu wykonawczego, obejmującego zaległości z tytułu abonamentu RTV za poszczególne miesiące od stycznia 2014 r. do września 2018 r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego z dnia 4 października 2019 r. doręczono stronie w dniu 18 października 2019 roku. Pismem z dnia 10 października 2019 r. skarżący zarzucił niezgodność podstawy egzekwowania z rzeczywistością i wniósł przesłanie dokumentu uwierzytelniającego zgłoszenie przez niego odbiornika RTV. Następnie strona sprecyzowała, że składa zarzut nieistnienia obowiązku i braku uprzedniego doręczenia upomnienia w myśl art. 33 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zwrócił się w tej kwestii do wierzyciela celem zajęcia stanowiska, wnosząc jednocześnie o przedłożenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających rejestrację odbiornika RTV. W dniu 3 marca 2020 r. Dyrektor C. S.A. jako wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty skarżącej w całości za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie i ostatecznym postanowieniem z dnia 18 maja 2020 r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 3 marca 2020 r. NUS postanowieniem z dnia 6 lipca 2020 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie powołanego tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał się na wiążące stanowisko oraz argumentację wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Pismem z dnia 20 lipca 2020 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, podtrzymując treść powołanych wcześniej zarzutów, podkreślając, że nigdy nie dokonał rejestracji odbiornika RTV, zwłaszcza pod adresem ul.[...] [...] w O. i nie ma wiedzy o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel wysłał upomnienie tylko raz i to na adres, pod którym skarżący nie mieszka i nie mieszkał, natomiast nie wysłano upomnienia na właściwy adres zamieszkania, tj. W., ul. [...] [...], który to adres został przez skarżącego zgłoszony do Urzędu Skarbowego. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia 22 września 2020 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie NUS. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ ten stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb postępowania przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. Podkreślił, że stanowisko wierzyciela dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) wiążą Dyrektora Izby. Stanowisko wierzyciela jest też wiążące dla organu zażaleniowego. Zatem DIAS nie ma prawnych możliwości dokonania własnych ustaleń w sprawie wniesionych zarzutów i opiera się na stanowisku wierzyciela. Organ podkreślił, że, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, Poczta Polska nadała skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny nr [...], stanowiący dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujący dowód zarejestrowania odbiorników RTV w formie imiennej książeczki RTV. Zawiadomienie o nadaniu numeru wysłano na adres zgodny z rejestracją odbiornika. Ponadto wskazano, że skarżący nie wykazał, iż w okresie objętym tytułem wykonawczym nie ciążył na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, w szczególności, że dokonał prawnie skutecznego wyrejestrowania odbiornika. Kolejno organ odniósł się do zarzutu strony skarżącego odnośnie niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Organ wyjaśnił, że niedopuszczalność egzekucji musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadające konkretne przymioty. Następnie odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., organ wskazał, że wierzyciel, wypełniając obowiązek ustawowy, poinformował zobowiązanego o zaległościach. Mianowicie, w dniu 24 października 2018 r. wysłano przesyłkę, zawierającą upomnienie numer [...] na adres strony zgodny z bazą PESEL i upomnienie zostało zwrócone wierzycielowi jako niepodjęte w terminie. W związku z powyższym przesyłka została uznana za doręczoną zgodnie z art. 44 k.p.a. w trybie tzw. fikcji doręczenia. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS oraz poprzedzającego je postanowienia NUS oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania. Strona złożyła również wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi: zaświadczenia Urzędu Miejskiego Wrocławia z dnia 26 października 2020 r. o historii zameldowania skarżącego na pobyt stały i czasowy oraz aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 29 marca 2007 r. Strona zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu postanowienia, wskutek czego doszło do wydania rozstrzygnięcia bez zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz bez oceny całokształtu materiału dowodowego, a to m.in. z uwagi na: niedokonanie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy skarżący złożył wniosek o zarejestrowanie odbiornika RTV przy ul. [...] [...] w O., czy została mu wydana imienna książeczka opłaty abonamentowej, a w konsekwencji czy powstał po stronie skarżącego obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy skarżący kiedykolwiek dokonał zapłaty za odbiornik objęty imienną książeczkę opłaty abonamentowej; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy zawiadomienie o nadaniu numeru indywidualnego zostało wysłane do skarżącego i jemu doręczone; niewyjaśnienie przyczyn kierowania przez wierzyciela korespondencji związanej z rejestracją odbiornika RTV na nieprawidłowy adres skarżący (nie będący ani adresem zamieszkania ani zameldowania skarżącego); - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia krzywdzącego dla skarżącego; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów skarżącego za nieuzasadnione; - art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo niedoręczenia skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie skarżącego do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, podczas gdy skarżący nie dokonał rejestracji odbiornika przy ul. [...] [...] w O. i tym samym zobowiązanie do uiszczania opłaty abonamentowej nie powstało; - § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez niewykazanie faktu powiadomienia skarżącego o nadaniu indywidualnego numeru indywidualnego identyfikacyjnego. W uzasadnieniu skargi podtrzymano i rozwinięto dotychczasową argumentację, podkreślając, że skarżący nie składał wniosku o rejestrację odbiornika radiowo-telewizyjnego pod adresem: ul. [...] [...] w O. i o fakcie wystawienia na niego książeczki imiennej dowiedział się dopiero w trakcie postępowania egzekucyjnego, a także, że nie mieszkał on pod tym adresem, a zatem nie mógł użytkować odbiornika, nie dokonał też żadnej wpłaty opłaty abonamentowej. Przedstawiono historię zameldowania skarżącego. Zaakcentowano, że nieruchomość przy ul. [...] [...] w O. należała do siostry skarżącego i została przez nią sprzedana w 2007 r., co wynika z treści aktu notarialnego umowy sprzedaży. Zdaniem strony przedłożony przez wierzyciela wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wskazuje co najwyżej na czas w jakim został utworzony, ale w żadnym razie nie potwierdza, że został on wysłany skarżącemu. Z kolei upomnienie nie zostało w ocenie skarżącego doręczone skutecznie, ponieważ zostało wysłane na adres tymczasowego zameldowania (W., ul. [...] [...]/[...]), pod którym skarżący ani nie zamieszkiwał, ani czasowo nie przebywał. W czasie, w którym do skarżącego zostało wysłane to upomnienie, skarżący przebywał za granicą , a pod adresem jego stałego zameldowania przebywał brat skarżącego, który był upoważniony do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. Sąd uwzględnił wnioski dowodowe strony i dopuścił dowody z dokumentów załączonych do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Sąd rozpoznający skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., od dnia 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W świetle powołanych wyżej regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. W niniejszej sprawie, ostatecznym postanowieniem wierzyciel odmówił uznania wniesionych zarzutów za uzasadnione. Podkreślić zatem należy, że stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia (w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku). Sąd natomiast, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji powinien dokonać kompleksowej oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem. Odnosząc się w pierwszej kolejności do stanowiska strony skarżącej w zakresie zgłaszanego zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej RTV za wskazane okresy objęte spornym tytułem wykonawczym, konieczne jest odwołanie się do (kolejno zmieniających się) przepisów w zakresie warunków powstania i ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. Nr 54, poz. 307), dodaną do niej, z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze. zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, stwierdzić należy, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku TK z 16 marca 2010 r w sprawie o sygn. akt K 24/08, zgodnie z którym, po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Przyjąć również należy, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z wskazanych ustaw (aktualnie jest to ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), bez jego późniejszego wyrejestrowania, przesądza o istnieniu ustawowego obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13, CBOSA). Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r. Jeżeli zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to - w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy - operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. W niniejszej sprawie skarżący kwestionował fakt rejestracji odbiornika RTV, wskazując, że nie zamieszkiwał pod adresem: O. ul. [...] [...], a nieruchomość położona pod tym adresem należała do siostry skarżącego i została przez nią sprzedana w 2007 r., co wynika z treści przedłożonego aktu notarialnego umowy sprzedaży (Sąd dopuścił dowód z tego dokumentu). Ponadto skarżący wskazywał, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, które – jak wynika z akt sprawy - zostało wysłane skarżącemu w dniu 5 grudnia 2008 r. na adres: ul. [...] [...] w O. Zdaniem strony przedłożony przez wierzyciela sam wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wskazuje co najwyżej na czas w jakim został utworzony, ale w żadnym razie nie potwierdza, że został on wysłany skarżącemu. Sąd podziela argumentację skarżącego odnośnie braku doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że użyte w § 5 rozporządzenia wyrażenie "powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" oznacza, że zawiadomienie to można przesłać nawet w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczegółowej formy "powiadamiania", zastrzegając jedynie, że powiadomienie to winno zawierać zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Jednakże w ocenie Sądu w niniejszej sprawie P. S.A. nie zachowała wymogów ustawowych w omawianym zakresie, gdyż zawiadomienie to zostało wysłane na nieprawidłowy adres. Skarżący wykazał, że od 2007 r. nie zamieszkiwał w nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w O., skoro została ona wówczas sprzedana przez jego siostrę. Natomiast omawiane zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, jak już wcześniej wskazano, zostało wysłane skarżącemu w dniu 5 grudnia 2008, kiedy to z pewnością tam nie zamieszkiwał. W ocenie Sądu słusznie podnosi skarżący, że sam wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wskazuje co najwyżej na czas w jakim został utworzony w systemie Poczty Polskiej , ale w żadnym razie nie potwierdza, że został on wysłany skarżącemu. Zdaniem Sądu samo utworzenie takiego dokumentu przez wierzyciela, bez jego zakomunikowania stronie, nie może stanowić dowodu rejestracji odbiornika. Wskazuje na to w sposób jasny i czytelny sama nazwa takiego dokumentu. Trudno uznać, aby wygenerowanie dokumentu nazwanego "zawiadomieniem o nadaniu numeru indywidualnego numeru identyfikacyjnego" miało wywoływać skutki podnoszone przez wierzyciela i organ egzekucyjny, skoro skarżący de facto o takim nadaniu nie został w ogóle zawiadomiony. Trzeba podkreślić, że w przepisach rozporządzenia nie ma mowy o tym, aby to czynność nadania numeru identyfikacyjnego miała stanowić potwierdzenie faktu rejestracji odbiornika. Przepisy tego rozporządzenia wprost stanowią, że taką czynnością jest zawiadomienie o nadaniu powyższego numeru. Skoro zatem nie doszło do dokonania takiej czynności, brak jest podstaw do uznania, że wygenerowany przez wierzyciela wydruk miałby w istocie stanowić jakiekolwiek zawiadomienie. Nie jest to zatem dokument, który mógłby stanowić dowód, że odbiornik RTV został zarejestrowany. Skoro zatem skarżący kwestionował fakt rejestracji odbiornika pod powyższym adresem, a wierzyciel nie przedstawił właściwego dowodu zarejestrowania odbiornika, zgodnego z treścią § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, to nie można uznać, że strona skarżąca miałaby być abonentem i że miałaby być zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) błędnie został przez organ uznany za niezasadny. W ramach oceny stanowiska strony co do podniesionego zarzutu niedoręczenia jej upomnienia, należy stwierdzić, że wierzyciel nie wypełnił ustawowego obowiązku w tym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przesyłka zawierająca upomnienie wierzyciela została wysłana do skarżącego w dniu 24 października 2018 r. na adres: W., ul. [...] [...]/[...]. Przesyłka ta została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. Przesyłka była przechowywana w placówce pocztowej przez okres czternastu dni od daty pierwszego awizowania i następnie została uznana za doręczoną na podstawie art. 44 k.p.a. w drodze tzw. fikcji doręczenia. Sąd uznał jednak ocenę organu w tym zakresie za nieprawidłową. Organom skarbowym znane było miejsce zamieszkania skarżącego, ponieważ skarżący – jak wskazywał – składał zgłoszenia aktualizacyjne. Skarżący już w zażaleniu od postanowienia organu I instancji podnosił, że adresem jego zamieszkania jest: W., ul. [...] [...], który to adres został przez niego zgłoszony do Urzędu Skarbowego. Organ błędnie przyjął zatem prawidłowość doręczenia upomnienia na adres, który nie był miejscem zamieszkania skarżącego, a jedynie miejscem jego zameldowania na pobyt czasowy. Zatem również i zarzut skarżącego dotyczący braku doręczenia mu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) został przez organ nieprawidłowo oceniony. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zobowiązane są uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło