III SA/Wr 734/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie skarżący A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał na swoją trudną sytuację finansową wywołaną długotrwałą chorobą i leczeniem oraz na potrącenia z jego zasiłku chorobowego dokonywane przez urząd skarbowy. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną w domu jednorodzinnym w zabudowie szeregowej, o powierzchni 146 m² i wartości około 250.000 – 300.000 zł. Ich dochodem jest zasiłek chorobowy skarżącego w kwocie około 1.300 zł oraz wynagrodzenie jego żony za pracę w kwocie 2.500 zł. Spłacają kredyt w kwocie 10.000 zł. Na wezwanie wnioskodawca przesłał dokumenty, z których wynika, że w roku 2016 z żoną uzyskał dochód w łącznej kwocie 51.864,82 zł, natomiast w roku 2017 – w kwocie 22.732.94 zł. Skarżący oczekuje na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie jego emerytury pomostowej. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wy-snuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania sądowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całko-witym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego i jego żony, tj. wiek i stan zdrowia skarżącego, oraz ich sytuacja materialna polegająca na ponoszeniu koniecznych kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego podwyższonych z uwagi na wydatki na leczenie wnioskodawcy, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych i zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Dla oceny wniosku skarżącego istotne znaczenie miał wyraźny spadek dochodów tego gospodarstwa domowego w roku 2017 w porównaniu z rokiem 2016, wynikający z problemów zdrowotnych wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.