III SA/Wr 74/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-12
Skład orzekający: Maciej Guziński, Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zasadnie przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2006 w pomniejszonej wysokości, w oparciu o różnicę między obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem faktycznie zatwierdzonym, ze względu na stwierdzenie braku dobrej kultury rolnej na części działek w określonym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji zasadnie przyznały płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Stwierdzono, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia działek rolnych różniła się od powierzchni faktycznie uprawniającej do płatności, co wynikało z braku dobrej kultury rolnej na części działek w określonym terminie. Organy prawidłowo zastosowały sankcje w postaci pomniejszenia płatności, opierając się na wynikach kontroli i przepisach prawa wspólnotowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006. W wyniku kontroli terenowej stwierdzono nieprawidłowości w postaci zawyżenia powierzchni zadeklarowanej oraz brak użytkowania części działek rolnych na określony dzień. Organy administracji przyznały płatności w pomniejszonej wysokości, co zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2008 sprawy ze skargi M S na decyzję D O R A R i M R we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok [...] w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (AR i MR) we W z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K z dnia [...] r. (Nr....) o przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006 w pomniejszonej wysokości, w łącznej kwocie ....zł wynikającej z pomniejszenia należnej kwoty o kwotę ....zł. Powyższe rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu .... r. M S (zwany dalej skarżącym) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 deklarując w tabeli Nr VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych na których zdeklarowano działki rolne) i tabeli Nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) działki rolne o łącznej powierzchni [....] ha. W dniu [....] r. skarżący wycofał części działek z wniosku o następujących numerach ewidencyjnych [...] położonych w województwie dolnośląskim, powiecie kłodzkim, gminie M o łącznej powierzchni [...] ha.
Nadto w dniu [...] w gospodarstwie skarżącego miała miejsce inspekcja terenowa w celu potwierdzenia zgodności powierzchni zadeklarowanej i sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych zadeklarowanych we wniosku skarżącego ze stanem faktycznym. Osobą obecną przy kontroli na miejscu był [...] skarżącego. W wyniku kontroli stwierdzono liczne nieprawidłowości, w tym na działkach wykreślnych przez skarżącego z wniosku, polegające na zawyżeniu powierzchni zadeklarowanej, w stosunku do powierzchni stwierdzonej.
Podstawą prawną do dokonania kontroli było zobowiązanie, jakie podpisuje strona na ostatniej stronie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, wprowadzonego załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 523) oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) w związku z art. 21 i 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (DZ.U. L 347 z dnia 12 grudnia 2001 r.)
W wyniku tej kontroli na miejscu, stwierdzone zostały liczne nieprawidłowości na zadeklarowanych gruntach rolnych, polegających na obciążeniu części działek rolnych zgłoszonych we wniosku skarżącego kodem błędu [...] określającym nieużytkowanie danych gruntów na dzień [...] r. Działkami tymi okazały się działki ewidencyjne o numerach:
- [...] na której położona była działka rolna [...] , na której stwierdzono kod błędu [...] na obszarze [...] ha, przy czym obszar działki ewidencyjnej uprawnionej do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosi [...] ha;
- [...] na której położona była działka rolna [...] , na której stwierdzono kod błędu [...] na obszarze [...] ha, przy czym obszar działki ewidencyjnej uprawnionej do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosi [...] ha;
- [...] na której położona była działka rolna [....] , na której stwierdzono kod błędu [...] na obszarze [...] ha, przy czym obszar działki ewidencyjnej uprawnionej do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosi [...] ha;
- [...] na której położona była działka rolna, na której stwierdzono kod błędu [...] na obszarze [...] ha, przy czym obszar działki ewidencyjnej uprawnionej do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosi [...] ha.
Tego samego dnia do Biura Powiatowego ARiMR w K wpłynęło pismo sporządzone przez firmę "...." przeprowadzającą kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego z którego wynika, że skarżący został poinformowany o dacie planowanej kontroli, co też sam potwierdził w dniu kontroli (....r.) odwołując ją i prosząc o prolongatę wyznaczonego terminu z uwagi na pilny wyjazd do P. Z powyższego sporządzono notatkę potwierdzającą okoliczność poinformowania skarżącego o terminie planowanej kontroli oraz o sankcjach grożących mu w przypadku wykrycia nieprawidłowości na wykreślonych z wniosku obszarowego działkach rolnych.
Następnie w dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym AR i MR w K wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 deklarując w tabeli Nr VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zdeklarowano działki rolne) i tabeli Nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych ) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Na wniosku figurowały działki ewidencyjne o numerach [...] na których stwierdzono - w wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu – błąd [...], oznaczający brak użytkowania spornych gruntów na dzień [...] r. i skutkujący trwałym wykluczeniem deklarowania danych gruntów do jednolitej płatności obszarowej.
W związku z nieprawidłowości jakie wystąpiły we wniosku, pismem z dnia [...] r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie. W odpowiedzi na niniejsze wezwanie skarżący złożył jedynie korektę wniosku w stosunku do jednej z działek.
W dniu [...] r. wezwano (pismo Nr....) pełnomocnika skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie ustalenia faktycznej powierzchni użytkowanej rolniczo działek ewidencyjnych o numerach [...] a na których to w [...] r. stwierdzono błąd [...] .
Do dnia wydania decyzji z dnia [...] r. Nr [...] przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów w pomniejszonej wysokości – skarżący nie udzielił wyjaśnień w sprawie i nie sprecyzował powierzchni działek rolnych objętych kodem [...] . Ponadto choć w dniu [...] r. skierowano do pełnomocnika skarżącego informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości zgłoszenia dodatkowych żądań w sprawie – skarżący nie wniósł do dnia wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r. żadnych dodatkowych informacji czy też żądań.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, iż w związku ze stwierdzonym kodem błędu [...] r. dla działek ewidencyjnych o numerach [...] dokonane zostały stosowne odliczenia w powierzchniach deklarowanych do przyznania płatności. I tak dla jednolitej płatności obszarowej - JPO – gdzie powierzchnia co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku [...] oraz powierzchnia deklarowana, kwalifikująca się do uzyskania płatności wynosiła [...] ha, zaś powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła [...] ha. Natomiast uzupełniającej płatności obszarowej - UPO – gdzie powierzchnia co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku [...] oraz powierzchnia deklarowana, kwalifikująca się do uzyskania płatności wynosiła [...] ha, zaś powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła [...] ha.
Pismem z dnia [...] r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego AR i MR w K z dnia [...] r. żądając jej uchylenia oraz zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego (art. 7, 10, 77, 79 w zw. z art. 32 i 107 kpa) poprzez nie przeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nie przeprowadzenie przesłuchania w charakterze świadka ojca skarżącego - na okoliczność zawiadomienia skarżącego o zamiarze i terminie kontroli w gospodarstwie. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w ustaleniach organu I instancji brak bowiem potwierdzenia, iż ojciec skarżącego faktycznie poinformował syna o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.
W dniu [...] r. organ II instancji – po rozpoznaniu odwołania skarżącego – wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że decyzja wydana przez organ I instancji jest decyzją prawidłową i zgodną z ustaleniami kontroli na miejscu, która odbyła się w dniu [...] roku. Jako podstawę przyznania skarżącemu Jednolitej Płatności Obszarowej w pomniejszonej wysokości – organ II instancji wskazał - art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr [...] z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców. Wskazany artykuł stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica pomiędzy zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) Ne 796/2004 przekracza 3% lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszona w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.
Zatem – co podkreślił organ II instancji - kwota przyznana skarżącemu z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł wynika z różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną wynoszącą [...] ha, a powierzchnią stwierdzoną i uprawnioną do dopłat wynoszącą [...] ha, wynoszącą [...] ha - stanowiącą [...] %, przy stawce z tytułu jednolitej płatności obszarowej za rok 2006 wynoszącej [...] zł.
Przyznanie zaś skarżącemu płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w pomniejszonej wielkości nastąpiło – co również wskazał organ II instancji –na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Powyższy artykuł stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na postawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeżeli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.
Zatem – co podkreślił organ II instancji - kwota przyznana skarżącemu z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł wynika z różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną wynoszącą [...] ha, a powierzchnią stwierdzoną i uprawnioną do dopłat wynoszącą [...] ha - stanowiącą [...] %, przy stawce z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej za rok 2006 wynoszącej [...] zł.
Od niniejszej decyzji skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skargę, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając jej naruszenie przepisu art. 138 § 1 w zw. z art. 7, 77§ 1 i art. 80 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji gdy sprawa nie została szczegółowo i wszechstronnie wyjaśniona, a niepełny materiał dowodowy nie zezwalał na stanowcze ustalenia faktyczne w sprawie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał w szczególności, że brak jest dowodów potwierdzających fakt nie użytkowania działek rolnych na dzień [...] r., bowiem ujawnienie tego faktu nastąpiło w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] r. Ponadto stwierdził, że w decyzji o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006 należało ustalić przebieg postępowania za rok 2004.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (AR i MR).
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie przyjął różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku pomocowym, a obszarem zatwierdzonym, a w konsekwencji przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006 r. w pomniejszonej wysokości, w oparciu o wniosek z dnia [...] r. Skarżący nie kwestionuje samego wyliczenia kwoty przyznanej płatności.
Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną decyzji, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, stanowiła: ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 53, poz. 217), określonych do płatności określonych w przepisach art.143 b i 143 c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1, z póz. zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy beneficjentem płatności jest:
1. posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne (art. 2 ust. 1 ustawy),
2. grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska(art. 2 ust. 1ustawy), oraz
3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha (art. 2 ust. 2 ustawy).
Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do ust. 3 cytowanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw.
Ustawa o płatnościach bezpośrednich wymaga więc min. aby grunty rolne utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej. Tą kwestię reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r (Dz. U. Nr 65 poz. 600 ze zm.) w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, która na posiadanych gruntach rolnych prowadzi produkcje rolną poprzez: 1) uprawę roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; 2) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca- w przypadku łąk; 3) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; 4) wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca - w przypadku pastwisk.
Potwierdzają to przepisy wspólnotowe. Zgodnie z art. 143 b ust 4 rozporządzenia Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr v53/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/04, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21. 10. 2003 r., str. 1 ze zm.), obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Ustęp 5 tego przepis mówi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.
Wskazuje także na ten wymógł art. 137 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.u.2004 r.), z którego wynika, że we wniosku o jednolitą płatność podaje się areały kwalifikujące się na mocy postanowień zawartych w art. I43b ust.5 w/w rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.
W tym miejscu należy także wspomnieć o art. 1 b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Wioską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem" Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864); obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich" objęty systemem Jednolitej Płatności Obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] roku.
Z powyższej regulacji, jak zasadnie wywiódł organ odwoławczy, wynika, że płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują do działek rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej w określonym terminie, o czym stanowi art. 1 b ust. 4 cytowanego Traktatu oraz art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, w powiązaniu z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Nietrafny jest więc wynikający ze skargi zarzut, przyjęcia przez organy, że sposób użytkowania działek rolnych na [...] r. ma znaczenie przy ich kwalifikacji do płatności bezpośrednich w rozpatrywanej sprawie.
Zgodnie z art. 22 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., każdego roku, rolnik składa wniosek o płatności bezpośrednie podlegające zintegrowanemu systemowi, wyszczególniając, stosownie do sytuacji: wszystkie działki rolne gospodarstwa; liczbę i kwotę uprawnień do płatności; wszelkie inne informacje przewidziane na mocy niniejszego rozporządzenia lub przez odnośne Państwo Członkowskie. Stosownie do art. 23 powyższego rozporządzenia Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
Z powyższych regulacji wynika, że wysokość płatności uzależniona jest m.in. od zadeklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych a także, że podane przez rolnika wielkości podlegają weryfikacji. Zawyżenie zgłoszonej powierzchni gruntów zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym.
Zgodnie z art. 138 ust. 1 omawianego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 stosuje się redukcje i wyłączenia w związku z zawyżeniem obszaru kwalifikującego się do płatności; przy czym, obszar ten został zdefiniowany w ust. 3 tego artykułu, gdzie w zakresie ustalenia obszaru kwalifikującego się do płatności ma zastosowanie art. 143 b ust 5 i 6 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz art. 137 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004.
Z powyższych regulacji wynika, że konsekwencją wystąpienia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności bezpośrednich do gruntów (pełnej i uzupełniającej płatności obszarowej) a powierzchnią stwierdzoną, jest zmniejszenie należnej płatności lub odmowa jej przyznania.
W ocenie Sądu organy administracyjne zasadnie uznały, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia obszaru działek we wniosku pomocowym różniła się od powierzchni ustalonej, uprawniającej do płatności i w konsekwencji prawidłowo przyznały pomoc w formie płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych w zmniejszonej wysokości.
Ustalenia te organy oparły na wynikach kontroli złożonego wniosku, zarówno formalnej (badając zgodność danych wskazanych we wniosku pomocowych z wnioskami złożonymi przez skarżącego w latach poprzednich, jak i kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu 26 sierpnia 2004 r. oraz dokumentacji fotograficznej, w odniesieniu do stanu użytkowania gruntów na dzień[...] .,
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo niepełnego materiału dowodowego. Tymi dowodami jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz dokumentacji fotograficzna.
Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 17 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i, kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz. Urz. WE Nr L 327 z 12.12.2001 r., str. 11 ze zm.), w związku z art. 80 ust. 1 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomoc, bezpośredniej w okresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia do. rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) kontrola na miejscu jest niezapowiedziana jednakże, pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum.
Omawiany przepis dotyczący przeprowadzenia kontroli na miejscu stanowi szczególną regulację, która ma pierwszeństwo przed normami ogólnymi postępowania administracyjnego, bowiem przepisy aktów prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie (ustawa, rozporządzenie), nie odsyłają wprost do stosowania przepisów k.p.a. Z tego względu w stosunku do kontroli na miejscu. przeprowadzonej w oparciu o powyższy przepis, nie można postawić, jak to uczyniono w skardze, zarzutu naruszenia procedury administracyjnej w zakresie zbierania materiału dowodowego, udziału strony w postępowaniu dowodowym, uznania okoliczności za udowodnioną (art. 77 § 1, art. 79 i 80 k.p.a.).
We wniosku z dnia [....] r. o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2006 r. skarżący zadeklarował działki rolne, które podał także we wniosku w [...] . r., a następnie w dniu [...] r. wycofał. Idzie o działki o numerach ewidencyjnych [....] .
To wycofanie przedmiotowych działek nastąpiło po powiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Skarżący podejmując działanie w zakresie wycofania przedmiotowych działek miał pełną świadomość, iż w jego gospodarstwie będzie przeprowadzona kontrola na miejscu. Okoliczność powyższa znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym przez organy w związku z rozpatrywaniem sprawy bezpośrednich płatności za rok [...] r., co zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. (Sygn. Akt III[...]) oddalającym skargę skarżącego, na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [....]. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r.
Tymczasem zgodnie z art. 14 ust. 1 (obowiązującym wówczas) Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i, kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rad (EWG) Nr 3508/92 (Dz. Urz. WE Nr L 327 z 12.12.2001 r., str. 11 ze zm.), w związku z art. 80 ust. 1 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomoc, bezpośredniej w okresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie. Jednakże w przypadku, gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętych nieprawidłowościami.
Późniejsze przepisy zastępujące powyższe rozporządzenie zawierają takie same rozwiązania. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), obniżki i wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu nie mają zastosowania, gdy rolnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Natomiast zgodnie z art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
Nietrafny jest więc zarzut skargi o braku dowodów potwierdzających fakt nie użytkowania części działek rolnych na dzień [...]r., zwłaszcza w oparciu o wyniki przeprowadzonej później kontroli. Potwierdziło to zakończone postępowanie w przedmiocie bezpośrednich płatności za rok [...].
Zauważyć należy, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, iż w sprawie nie ma bezpośrednio znaczenia sporny momentu wycofania wskazanych wyżej gruntów rolnych, istotna jest okoliczność co do stanu ich użytkowania stwierdzona w czasie kontroli na miejscu, a następnie zadeklarowanych w [...] r. do bezpośredniej płatności, tj. nie utrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej.
Z protokołu sporządzonego z przeprowadzonej kontroli i materiału fotograficznego wyraźnie wynika, iż w roku [...] działki rolne oznaczone literami [...] położone odpowiednio na działkach ewidencyjnych, o numerach [...] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r. Bezsporne jest również że powyższe grunty rolne zostały zadeklarowane przez skarżącego w roku 2006 do dopłat bezpośrednich. W związku z czym, część gruntów rolnych, na których stwierdzono brak dobrej kultury rolnej na [...] r. musiała być wykluczona. Należy zauważyć, że skarżący nie kwestionował protokołu kontroli, który dokumentował stan gruntów rolnych na dzień przeprowadzonej kontroli w miejscu.
W świetle przedstawionych okoliczności za prawidłowe należy uznać stanowisko organów przyjmujące, że skarżący winien otrzymać płatność w pomniejszonej wysokości, w związku z wykluczeniem części gruntów rolnych z tej formy płatności.
Ustalona przez organy kwota bezpośrednich płatności w pomniejszonej wysokości została wyliczona w sposób prawidłowy. Wskazać należy, że skarżący nie kwestionuje wykazanej różnych pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią działek a powierzchnią działek uprawniającą do pomocy, ani też wyliczonych w konsekwencji tej różnicy kwot przyznanej bezpośredniej pomocy, zarówno jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.
Stwierdzając trafność dokonanej przez organy oceny zebranego w sposób niewadliwy materiału dowodowego, Sąd podzielił również stanowisko organów, co do odmowy przyznania skarżącego płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 i na podstawie art. art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło