III SA/Wr 74/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej D. na zarządzenie zastępcze Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Pismem z 9 stycznia 2018 r., Gmina Miejska D. wniosła skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody D. z [...] grudnia 2017 r., wydane na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. poz. 744 ze zm.), w przedmiocie nadania nazwy ulicy zlokalizowanej w D., w gminie Miasto D., z L. K. na K. K. B. W dniu 6 marca 2018 r., do Sądu wpłynęło pismo skarżącej zawierające wniosek o wstrzymanie wykonania powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia zastępczego, przed jego weryfikacją co do zgodności z prawem przez Sąd, stwarza istotne i realne ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym skutków prawnych, co wynika wprost z pism kierowanych przez organ do Burmistrza D. Podniesiono, że - zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych -prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze Wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez Sąd skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi. Dowodzono, że skoro w sprawie Gmina skorzystała z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to należało przypuszczać, że skarżone zarządzenie zastępcze w przedmiocie nadania nazwy ulicy nie jest prawomocne, a tym samym nie podlega wykonaniu. Jednak "z kierowanych przez organ do Burmistrza D. wniosków i pism wynika zgoła zupełnie coś odmiennego". Zdaniem skarżącej oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest ze wszech miar zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Uchwała w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy stanowi akt prawa miejscowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2017 r., II OSK 1039/15 i z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2904/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy jest aktem prawa miejscowego, to taki charakter ma również zarządzenie zastępcze wojewody, wydawane na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o zakazie propagowania komunizmu /.../. Istota zarządzenia zastępczego polega bowiem na tym, że zastępuje ono - w przypadku bezczynności organu gminy - stosowny akt, jaki organ ten powinien podjąć. Jest to zatem akt nadzoru nad samorządem terytorialnym, a jednocześnie powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego. Zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa D. z [...] grudnia 2017 r. pod poz. 5301 i weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Wskazane okoliczności powodują, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyłącza bowiem możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Niezależnie od przyjętego przez Sąd stanowiska, nawet gdyby przyjąć, że uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy nie jest aktem prawa miejscowego, to także nie byłoby możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Stosownie bowiem do art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.), rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W myśl zaś art. 98a ust. 3 tej ustawy, w/w przepis stosuje się odpowiednio do zarządzeń zastępczych. Z kolei na podstawie art. 6 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki, przepis art. 98 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się odpowiednio. Wykonalność zarządzenia zastępczego łączy się z jego prawomocnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. W przypadku zatem skorzystania przez stronę (w sprawie Gminę Miejską D.) z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaskarżone zarządzenie zastępcze, jako nieprawomocne, nie podlega wykonaniu. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.