III SA/Wr 744/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-08-18
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie administracyjne, prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiocie przyczyn wznowienia i rozstrzygnął o istocie sprawy, czy też naruszył zasady postępowania nadzwyczajnego poprzez brak analizy przesłanek wznowienia?Ratio decidendi
Organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ I instancji nie zbadał przesłanek wznowienia postępowania, co stanowi naruszenie zasad postępowania nadzwyczajnego. Skarga na decyzję organu II instancji, która uchyliła wadliwą decyzję organu I instancji, podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie wznowienia postępowania. Wcześniej Starosta J. wznowił postępowanie w sprawie wymierzenia A. D. opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji wymierzającej opłatę, a organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak analizy przesłanek wznowienia przez organ I instancji. Skarżący domagali się uchylenia lub umorzenia decyzji organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. D. i S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006 r. Nr [...] Starosta J. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r. NR [...] w przedmiocie wymierzenia A. D. opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej prawem geologicznym i górniczym koncesji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Starosty J. Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Starostwa Powiatowego w J. G. odmówił uchylenia decyzji Starosty J. z dnia [...] znak [...] dotyczącej wymierzenia skarżącemu, zam. w J. S., ul. L. , opłaty eksploatacyjnej w wysokości [...] zł., za wydobywanie kopaliny - kruszywa naturalnego, bez wymaganej koncesji, z terenu działek nr [...] i [...] obręb geodezyjny J. S.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż prowadzona przez skarżącego działalność na działkach nr [...] i [...] w J. S. w okresie od [...]. do [...] r. polegała na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji i stanowi naruszenie art. 15 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Organ podniósł, że prace prowadzone przez skarżącego nie służyły funkcjonalnie realizacji wydanej decyzji budowlanej ani też nie były z nią powiązane. Ponadto organ I instancji wskazał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r., a nadto podniósł, że w toku postępowania zlecono biegłym sporządzenie opinii, którzy stwierdzili odpowiednio, że powierzchnia gruntu naruszonego eksploatacją wyniosła 4 460 m2, obniżenie terenu wskutek eksploatacji wyniosło od 0,4 m do 6,1 m, kubatura stwierdzonych ubytków mas ziemnych na skutek eksploatacji wyniosła 6.693m3, zaś ubytek mas ziemnych na skutek eksploatacji wyniósł [...] Ponadto biegli wskazali, że kopalinę w wyrobisku stanowi pospółka piaskowo - żwirowa pochodzenia wodnolodowcowego.
W dniu [...] r. wydane zostało pozwolenie dla S. D. na budowę w obrębie działek nr [...] i [...] w J. S. trzech brodzików o powierzchni do 20 m2 i głębokości do 1 m, budowę trzech wiat o powierzchni 16,32 m2 i budowę miejsc do grillowania. Organ wskazał, że ww. obiekty usytuowano nie w naturalnie ukształtowanej przestrzeni, czyli sprzed roku 2001 r. (co wynika z mapy załączonej do operatu pomiarowo-obliczeniowego ubytku mas ziemnych na terenie działek nr [...] i [...] obręb geodezyjny J. S., kiedy to rozpoczęto wydobywanie kopaliny), lecz usytuowano w sytuacji morfologicznej powstałej wskutek prowadzonej między okresem 2001-2004 r., nielegalnej eksploatacji kopaliny. Organ wskazał, że w dniu [...] r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem m.in. zastępcy dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Starostwa Powiatowego w J. G., przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. G. i A.D., podczas której ustalono, co następuje:
- rozpoczęcie robót budowlanych zgłoszono w dniu [...].,
- w przedłożonym przez A. D. podczas rozprawy dzienniku budowy brak było zapisów o prowadzeniu robót budowlanych na przedmiotowym terenie. Pierwszy wpis w dzienniku budowy pochodzi z dnia [...] r. W dniu tym stwierdzono rozpoczęcie robót ziemnych, które nie zostały poprzedzone wykonaniem pomiarów geodezyjnych terenu. Organ podniósł, że brak zapisów o prowadzeniu robót budowlanych na tym terenie w okresie od dnia [...] r. do dnia [...]. świadczy o tym, że pomimo zgłoszenia rozpoczęcia robót budowlanych nie były one wtedy wykonywane. W szczególności zaś prace budowlane nie były wykonywane w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. tj. do dnia wykonania pomiarów geodezyjnych na potrzeby sporządzenia operatu pomiarowo-obliczeniowego, na podstawie których obliczono ubytki mas ziemnych z przedmiotowego terenu. W ocenie organu I instancji dowodzi to, że prace ziemne prowadzone na przedmiotowym terenie przed dniem [...] r. nie należy traktować jako prace budowlane lecz jako prowadzenie wydobycia kopaliny bez wymaganej prawem koncesji. Organ podkreślił, że obliczone ubytki mas ziemnych stanowią wyłącznie efekt wydobycia kopaliny bez wymaganej prawem koncesji i nie są wynikiem realizacji bądź zamiaru realizacji inwestycji budowlanej na przedmiotowym terenie. W decyzji wskazano, że bez znaczenia pozostaje fakt czy kopalina została wykorzystana przez A. D. na własne potrzeby, czy też przekazana innym odbiorcom. Ustawa Prawo geologiczne i górnicze nie dopuszcza bowiem – jak podkreślił organ- możliwości wykorzystania kopaliny na własne potrzeby. Bez znaczenia pozostaje również sprawa czy kopalina została przekazana innym odbiorcom odpłatnie czy też nie. Ustawa Prawo geologiczne i górnicze nie różnicuje sposobu postępowania w zależności od sposobu przekazania kopaliny dla odbiorcy. Odnosząc się natomiast do uwag złożonych w toku postępowania organ wskazał, że strony wniosły szereg zastrzeżeń, a w szczególności:
- wniosek o uzupełnienie akt sprawy o informację dotyczącą analizy jakościowej i ilościowej wybranej ziemi w kontekście konieczności uzyskania stosownej koncesji;
- zastrzeżenia co do dołączenia przez organ I instancji w poczet materiału dowodowego informacji o żądaniu PINB w J. G. wykonania inwentaryzacji geodezyjnej oraz co do dołączenia w poczet materiału dowodowego projektu i decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto wnieśli uwagę, że tut. organ winien ustalić w toku postępowania czy na przedmiotowym terenie znajduje się złoże kopaliny - kruszywa naturalnego. Ponadto wskazali, że w granicach określonych pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym uzyskanie koncesji na przemieszczanie mas ziemi lub na ich wydobycie nie było wymagane.
Odnosząc się do tychże zastrzeżeń organ stwierdził, że sprawa analizy jakościowej i ilościowej wybranej kopaliny została wyjaśniona w decyzji S. J. z dnia [...] Nr [...], inwentaryzacja geodezyjna, żądana przez PINB w J. G., nie została zaliczona w poczet materiału dowodowego, decyzja o pozwoleniu na budowę została dołączona do akt na żądanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. wyrażone w decyzji z dnia [...] r., Nr [...] Informację co do występowania złóż kopalin na przedmiotowym terenie tut. organ – co zostało podkreślone- posiada z urzędu i nie ma potrzeby zasięgania w tej sprawie opinii innych organów. Organ stwierdził także, że wykazał w toku postępowania, że wydobycie kopaliny na przedmiotowym terenie miało miejsce przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a więc uzyskanie stosownej koncesji na ww. działalność było koniecznością.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie A. D. i S. D., zastępowani przez V. W. wnieśli odwołanie od organu II instancji, zarzucając organowi I instancji błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji, naruszenie przepisu art. 6 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze polegające na przyjęciu, że wydobywanie naturalnie nagromadzonych minerałów i skał na gruncie odwołujących przyniosło im korzyść gospodarczą i w konsekwencji przyjęcie, że naturalnie nagromadzony na działkach nr [...] i [...] materiał jest złożem kopaliny, naruszenie art. 8 ustawy Prawo geologiczne i górnicze przez jego niezastosowanie, naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy polegające na błędnym przyjęciu, że działalność odwołujących wymagała uprzedniego uzyskania koncesji, naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 Prawo geologiczne i górnicze przez jego pominięcie, naruszenie przepisu art. 85 a przez jego zastosowanie mimo braku podstaw faktycznych i prawnych, naruszenie art. 140 i 143 kodeksu cywilnego polegające na nierozgraniczeniu przestrzeni własności gruntowej od przestrzeni stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ I instancji nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu II instancji, który to decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł przede wszystkim, iż przedmiotowa sprawa prowadzona jest w trybie wznowienia postępowania, trybu nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] r. W zakresie tym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Starosty J. Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa wznowił postępowanie w sprawie. Zważywszy zatem na powyższe – jak podkreślił organ II instancji - wznowienie postępowania, jak precyzuje przepis art. 149 § 2 k.p.a., stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Oznacza to – jak podkreślił organ II instancji - że w toku postępowania organ prowadzący postępowanie winien rozważyć dwa aspekty sprawy - czy zachodzi okoliczność wznowienia postępowania, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Przepis art. 151 § 1 k.p.a. stwierdza bowiem, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Skarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie – jak wskazał organ II instancji - zostało wprawdzie oparte o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., aczkolwiek organ nie wskazał, jaka przesłanka wznowienia postępowania zaszła w przedmiotowej sprawie. Tymczasem brak pełnego odniesienia się do kwestii przesłanki wznowienia postępowania narusza zasady postępowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania.
Skarga na przedmiotowe postanowienie została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez A. D. i S. D.. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez jego umorzenie bądź poprzez jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący zażądali stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja jest nieważna w stosunku do S. D.. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
- naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne poprzez przyjęcie, że rozporządzenie rumoszem skalnym nagromadzonym na działce [...] i [...] /1 wymagało uprzedniego uzyskania koncesji;
- naruszenie art. 65 kpa poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydobywania kopaliny – kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji, z terenu działek nr [...] i [...] /1 obręb geodezyjny J. S. z urzędu wobec S. D., a wydanie tego postanowienia tylko wobec A. D. i w konsekwencji wszczęcie tego postępowania i wydanie decyzji w dniu [...] r. obejmującą swoim skutkiem także S. D. pomimo braku do tego podstaw faktycznych i prawnych
- art. 105 i 107 kpa. poprzez odpowiednie jego niezastosowanie oraz nieunieważnienie decyzji z dnia [...] W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na postanowienia samorządowych kolegiów odwoławczych.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienie uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Podkreślenia również wymaga okoliczność, że przedmiotem zaskarżenia ostatecznie była decyzja kasacyjna organu II instancji, wobec czego rzeczą Sądu było ustalenie, czy decyzja ta została wydana z zachowaniem reguł określonych w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 kpa), to ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.
Wznowienie postępowania administracyjnego – jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej – składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co – w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 k.p.a. a także, czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie (w sposób niebudzący wątpliwości) od osoby nie mającej (nie mogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z przywołanych unormowań wynika wprost, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Odnosząc poczynione uwagi do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd nie ma zastrzeżeń co do przeprowadzonego przez organ administracyjny I instancji pierwszego etapu (wstępnego) postępowania wznowieniowego obejmującego "ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał, z zachowaniem normy art. 9 k.p.a. - przesłankę wznowienia". Etap ten rozpoczęty został na wniosek stron, zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i "skończył się wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 k.p.a.).
Jednakże Sąd dostrzegł istotne nieprawidłowości w zakresie przeprowadzenia drugiego – właściwego - etapu postępowania wznowieniowego. Etap ten, ma bowiem na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i kończy się wydaniem albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 k.p.a." (E. Mzyk, tamże, s. 44). Jego celem jest "ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej" (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 288). Ponieważ jednak granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., stąd też organ administracji publicznej musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach. Zadaniem organu administracyjnego jest więc zbadanie, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła (celowe podkreślenie Sądu). Dopiero zaś po ustaleniu podstaw wznowienia, organ administracyjny winien dokonać rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w której postępowanie zostało wznowione. Następuje więc otwarcie postępowania, w wyniku którego ma być podjęta decyzja w sprawie dalszego obowiązywania dotychczasowej decyzji ostatecznej (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 247). Granice tego postępowania wyznaczone są zakresem treści tej ostatniej decyzji. Inaczej mówiąc, organ administracyjny musi rozstrzygnąć na nowo w sprawie, która była wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Jest to więc postępowanie w sprawie tożsamej pod względem przedmiotowym, podmiotowym i co do podstawy prawnej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 652). Organ musi zatem przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, w którym wyeliminuje wszystkie wady postępowania wcześniejszego, np. usunie fałszywe dowody i zastąpi je dowodami zgodnymi z prawem. Organ na tym etapie nie jest zatem związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego, dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania, niemniej winien się odnieść do tego materiału dowodowego i na nowo go ocenić. Oznacza to jednocześnie, że dowody, co do wiarygodności których nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń, mogą być w tym postępowaniu wykorzystane. Należy przy tym pamiętać, że usunięcie poszczególnych wad wcześniejszego postępowania może wywierać bezpośredni wpływ na treść nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Tymczasem – co też słusznie podniósł organ II instancji – organ administracyjny I instancji, po pierwsze nie zbadał w ogóle czy w niniejszej sprawie rzeczywiście wystąpiła jakakolwiek przesłanka wznowienia postępowania, a po drugie nie wskazał nawet (chociażby sygnalizacyjnie) o jaką konkretnie przesłankę wznowienia postępowania mogłoby chodzić. Organ administracyjny – nieprawidłowo pomijając bowiem w/w czynności - bezpośrednio przeszedł do kolejnej fazy właściwego etapu postępowania wznowieniowego przeprowadzając postępowanie wyjaśniające mające na celu rozstrzygnięcie istoty sprawy. Wobec powyższego, uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo przyjął, iż skoro brak pełnego odniesienia się do przesłanki wznowienia postępowania po pierwsze narusza zasady postępowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, a po wtóre nie mieści się w jego kompetencji do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), to jako takie musiało skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem mu sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 § 2 kpa.
W konsekwencji powyższego skarga – na kasacyjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. eliminującą z obrotu prawnego wadliwą decyzję organu I instancji w trybie art. 138 § 2 kpa – jako niezasadna winna ulec oddaleniu.
Z powyższych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło