III SA/Wr 745/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędzia NSA Anna Moskała, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2019 r. J. J. (dalej, strona, zobowiązany, skarżący) zwrócił się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w wysokości 5.658,10 zł, który uzasadnił trudną sytuacją finansową. Wskazał, że wszystkie możliwe środki przeznacza na leczenie żony, która choruje na mukowiscydozę i wymaga stałego, specjalistycznego leczenia oraz opieki drugiej osoby. Niski dochód pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb, dlatego koszty leczenia częściowo finansowane są przez rodzinę. Wskazał, że w okolicy pojawił się konkurencyjny sklep, przez co obroty skarżącego uzyskiwane z prowadzonej działalności gospodarczej znacznie zmalały. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 8 kwietnia 2020 r. (nr 601/2020) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 28 ust. 3, ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300, zwana dalej u.s.u.s.) oraz nie wystąpiły przesłanki wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1,2,3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr.141 poz. 1365, dalej: Rozporządzenie). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bielsku - Białej (dalej: ZUS, organ) decyzją z dnia 1 września 2020 r. (nr UP-559/2020) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opierając się na materiale dowodowym, w tym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, wyrokach Sądu Rejonowego w Świdnicy, kartach informacyjnych leczenia żony skarżącego, zawiadomieniach Komornika Sądowego, zeznaniach podatkowych oraz dokumentacji podatkowej, recept z apteki wyjaśnił, że prowadząc działalność gospodarczą skarżący zobowiązany był odprowadzać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na własne ubezpieczenia. ZUS ustalił, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2019 r. wykazał dochód w kwocie 1.225,85 zł, nie pobiera świadczeń i zasiłków z pomocy społecznej. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która osiąga miesięczny dochód netto w kwocie 717,75 zł, córką M. która nie osiąga dochodów. Syn M. prowadzi działalność gospodarczą we Wrocławiu. Skarżący ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu czynszu w kwocie 771,82 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie 250 zł, koszty związane z leczeniem w kwotach od 500 do 1.500 zł oraz inne w kwocie 350 zł. Skarżący posiada zobowiązania pieniężne w bankach w łącznej kwocie 82.531,21 zł w miesięcznej racie 2.721,30 zł oraz względem spółdzielni mieszkaniowej w kwocie 11.431,72 zł. Nie posiada środków transportu. Posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m² mieszczącego się w N., garażu o powierzchni [...] m². Posiada składniki mienia ruchomego o łącznej wartości 2.200 zł. Ponadto z ustaleń organu wynika, że skarżący figuruje jako właściciel lub współwłaściciel 1/8 części gruntu o powierzchni [...] ha położonego w miejscowości N. oddanego w użytkowanie wieczyste, nieruchomości gruntowej o powierzchni[...] ha położonej w miejscowości N., nieruchomości gruntowej (inne tereny zabudowane) o pow. [...] ha położonej w N., na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość o powierzchni [...] m² w M., nieruchomości rolnej bez zabudowań o powierzchni [...] ha położonej w P., nieruchomości gruntowej niezabudowanej o powierzchni [...] ha, położnej w N., lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość o powierzchni [...] m² w M., lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość o powierzchni [...] m² mieszczącego się w M.. Biorąc pod uwagę powyższe ZUS uznał, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek w rozumieniu przepisów u.s.u.s. Wobec nie stwierdzenia przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia organ rozpatrzył wniosek skarżącego w oparciu o podstawę prawną dającą możliwość umorzenia zadłużenie z tytułu składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności - art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem należności z tytułu składek mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności wyłącznie w uzasadnionych przypadkach z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej. Szczegółowe warunki umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3b powołanej ustawy, określił Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr.141 poz. 1365, dalej: Rozporządzenie). Organ przytoczył treść przesłanek w ww. przepisach. Wyjaśnił, że umorzenie jest zasadne w stosunku do tych dłużników, których stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie pozwala na egzystencję, ponieważ powoduje ciężkie, negatywne skutki dla jego rodziny. Oznacza to stan, w którym spłacanie zadłużenia z tytułu składek na własne ubezpieczenie pozbawia rodzinę dłużnika niezbędnych środków utrzymania i nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że zadłużenie nie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych lecz było związane z nieopłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Organ podkreślił, że pomimo, iż umorzył skarżącemu składki od stycznia 2011 r. do października 2017 r. to skarżący nadal świadomie nie opłaca należnych składek licząc na kolejne umorzenie zaległości. Organ podkreślił przy tym, że nie neguje wystąpienia problemów zdrowotnych u żony skarżącego. Wskazał, że sytuacja finansowa jest trudna jednak ma jedynie wpływ na brak możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Organ podkreślił, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, a korzystanie z takiej formy wsparcia stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dochody osoby zobowiązanej nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo organ wskazał że skarżący posiada kilka nieruchomości, które nabył w czasie wystąpienia – jak wskazywał – kłopotów finansowych. Brak środków na opłacanie składek – o których skarżący pisze w uzasadnieniu – pozostaje w sprzeczności z faktem nabywania nieruchomości Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Na wezwanie Sądu w piśmie procesowym z dnia 4 marca 2021 r. skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia przez błędną wykładnię i odmowę umorzenia należności w sytuacji gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jak również okoliczności, że skarżący sprawuje opiekę nad chorą żoną i nie ma możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności; 2) niewłaściwe, wybiórcze zebranie materiału dowodowego przez organ rentowy a następnie niewłaściwą jego ocenę, w tym dotyczącą sytuacji materialnej skarżącego a przede wszystkim błędną ocenę braku konieczności sprawowania opieki nad chorą na mukowiscydozę żoną, co pozbawiło skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, co skutkowało odmową umorzenia należności W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. skarżący dodatkowo powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł w jego sprawie w takich samych okolicznościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub zaskarżonego postanowienia. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit."c"). Należy też dodać, że w myśl art. 134 "p.p.s.a." sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy wskazać, że podobna sprawa skarżącego była przedmiotem oceny przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 212/21, który zapadł w związku z wyrokiem NSA z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1493/20 i stanowisko zaprezentowane w obu wyrokach Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przyjmując jako własne. Podstawą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne są przepisy art. 28 ust. 1 – 3 albo art. 28 ust. 1 i 3a u.s.u.s. Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do umorzeń między innymi składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, przewidującego wyjątek od tej zasady. Wyjątek polega na tym, że pomimo braku całkowitej nieściągalności składek możliwe jest ich umorzenie w uzasadnionych przypadkach, przy czym taka możliwość dotyczy tylko składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Według art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność jest pojęciem zdefiniowanym prawnie i zachodzi tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po dokonaniu ustaleń faktycznych dotyczących podstawy umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. ze względu na ich całkowitą nieściągalność, stwierdzi, że takie podstawy nie zachodzą, ponieważ nie występuje żadna z przesłanek wyczerpująco wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., to wówczas – jeżeli wnioskodawcą jest, tak jak w rozpoznawanej sprawie, ubezpieczony będący równocześnie płatnikiem składek – może i powinien zbadać, czy pomimo braku całkowitej nieściągalności składek, istnieje przesłanka do ich umorzenia na podstawie art. 28 ust. 1 i 3a u.s.u.s. ze względu na okoliczności pozwalające na ustalenie występowania uzasadnionego przypadku. W ustawie nie określono bliżej uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenie w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Analiza wskazanych przepisów pozwala stwierdzić, że wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował bliżej w ustawie uzasadnionych przypadków dających podstawę do umorzenia składek na podstawie art. 28 ust 3a u.s.u.s., jednak skorzystał z konstrukcji upoważnienia ustawowego zobowiązującego właściwego ministra do określenia w rozporządzeniu, w ramach szczegółowych zasad umarzania składek, także przesłanek uzasadniających umorzenie. Oznacza to w gruncie rzeczy delegację ustawową do zdefiniowania uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Treść § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. wskazuje, że taki uzasadniony przypadek dający podstawę do umarzania składek zachodzi wówczas, kiedy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. We wskazanym przepisie przykładowo wymieniono takie sytuacje, o których mowa wyżej, w tym przypadek, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz przypadek przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Użycie sformułowania w "szczególności" wskazuje, że nie jest to zamknięty katalog sytuacji, które można uznać za spełniające przesłankę umorzenia składek opisaną w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. in principio, a przechodząc na grunt ogólnego sformułowania z art. 28 ust. 3a ustawy - przesłankę uzasadnionego przypadku. Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że jedynie pozytywna dla wnioskodawcy decyzja administracyjna ZUS o umorzeniu należności z tytułu składek ma zawsze charakter uznaniowy. Natomiast decyzja o odmowie umorzenia może mieć niekiedy – w zależności od ustaleń faktycznych w sprawie – charakter decyzji związanej, a w innych przypadkach może mieć charakter uznaniowy, kiedy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zarówno sytuacji kiedy podstawą umorzenia jest art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. (całkowita nieściągalność składek), jak i art. 28 ust. 1 i 3a ustawy (uzasadniony przypadek przy braku nieściągalności). Oznacza to, że nawet ustalenie, że zachodzą przesłanki umorzenia opisane we wskazanych przepisach, nie zobowiązuje Zakładu do umorzenia zaległości. Organ ma wówczas możliwość wyboru rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego dla wnioskodawcy. Różny charakter decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek wynika z tego, że uprawnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do uznaniowości w podejmowaniu decyzji o umorzeniu składek lub odmowie umorzenia realizuje się dopiero po prawidłowym ustaleniu, że zachodzą przesłanki do umorzenia przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 albo w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Jeżeli ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że nie są spełnione omawiane przesłanki umorzenia składek, to wówczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i wyboru konsekwencji prawnych. Może wówczas tylko odmówić umorzenia. Decyzja wydana w takiej sytuacji faktycznej i prawnej ma charakter decyzji związanej. Natomiast wykazanie istnienia którejkolwiek z wymienionych przesłanek, choć pozwala Zakładowi na zastosowanie tej ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. Dopiero i jedynie po ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust. 2 – 3a u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podejmując decyzję o umorzeniu albo o odmowie umorzenia składek, działa w ramach uznania administracyjnego. NSA podkreślił, że możliwość wyboru rozstrzygnięcia nie oznacza, że decyzja Zakładu może być dowolna. Organ rozstrzygnięcie powinien uzasadnić, wskazując w szczególności jakie okoliczności skłoniły go do odmowy umorzenia składek, mimo ustalenia, że przesłanki konieczne dla umorzenia, określone w przepisach ustawy, zostały spełnione. Jednak organ nie odniósł się w prawidłowy sposób do ewentualnego wystąpienia bądź nie wystąpienia przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że organ z jednej strony stwierdził, że sytuacja materialna zobowiązanego jest "niełatwa", wydatki wydają się realne i nie pozwalają na jednorazowe uregulowanie należności z tytułu składek bez ryzyka pozbawienia zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Mogłoby to wskazywać, że według organu wykazana została okoliczność, której dotyczy przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Za takim rozumieniem ustaleń organu przemawiałoby również to, że w dalszej części uzasadnienia decyzji organ omawia również i te okoliczności, które są istotne dla usprawiedliwienia skorzystania z prawa do odmowy umorzenia składek w ramach uznania administracyjnego, a nie dla oceny czy zachodzą okoliczności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z drugiej jednak strony, organ wskazał na majątek zobowiązanego oraz na to, że brak środków na opłacanie składek pozostaje w sprzeczności z nabywaniem w przeszłości nieruchomości i ze spłacaniem innych wierzycieli a także na możliwość skorzystania z układu ratalnego skonstruowanego w sposób odpowiadający sytuacji finansowej skarżącego. To z kolei mogłoby wskazywać, że według organu nie zachodzą okoliczności określone w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Takie ustalenie przy równoczesnym ustaleniu, że brak jest okoliczności określonych w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (skarżący to również kwestionuje) oraz innych okoliczności, które mogą być podstawą do stwierdzenia uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i przy braku całkowitej nieściągalności składek (art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.) czyniłoby całkowicie zbędnym rozważanie przez organ tych okoliczności, które są istotne dla usprawiedliwienia skorzystania z prawa do odmowy umorzenia składek w ramach uznania administracyjnego. Takie okoliczności zostały szeroko omówione, choć bez jasnego wskazania, że przyczyną tego jest usprawiedliwienie skorzystania z prawa do odmowy umorzenia składek w ramach uznania administracyjnego. Do tych okoliczności należy, według uzasadnienia decyzji organu, np. powstanie zadłużenia przy braku nadzwyczajnych zdarzeń losowych, konieczność liczenia się z obowiązkiem opłacania składek niezależnie od tego, czy działalność gospodarcza jest podstawowym źródłem utrzymania, czy tylko przynosi dodatkowe dochody, potrzeba gromadzenia dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej jako priorytet dla przedsiębiorcy, wcześniejsze skorzystanie przez skarżącego z umorzenia składek oraz niewyciągnięcie z tej sytuacji żadnych wniosków i dalsze uporczywe i świadome nieopłacanie należnych składek z liczeniem na kolejne umorzenie zaległości, niemożność przerzucania na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych a w konsekwencji na ogół obywateli skutków finansowych działalności osoby zobowiązanej, powinność układania interesów i podejmowania decyzji finansowych w taki sposób, by możliwe było wywiązywanie się z należności publicznoprawnych, wywiązywanie się przez innych zobowiązanych będących w trudnej sytuacji z zobowiązań publicznoprawnych w sposób należyty i terminowy, wskazanie, że brak środków finansowych nie przesądza o możliwości umorzenia składek, gdyż brak ten oraz istnienie zaległości nie zmienia sytuacji majątkowo-rodzinnej skarżącego a jedynie wpływa na brak możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji, wskazanie na zasadę sprawiedliwości społecznej i równości obywateli. W razie ustalenia, że nie zachodzą konieczne przesłanki umorzenia składek określone w art. 28 ust. 1 – 3 a u.s.u.s. nie jest prawidłowe alternatywne przedstawianie okoliczności mogących uzasadnić odmowę umorzenia składek w ramach uznania administracyjnego organu. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że tak skonstruowana podstawa odmowy umorzenia nie może być zaaprobowana, ponieważ jednym z zasadniczych elementów motywacji skorzystania z prawa do odmowy umorzenia składek w ramach uznania administracyjnego jest skonfrontowanie okoliczności powodujących, że według ustaleń faktycznych istnieją konieczne przesłanki umorzenia – z okolicznościami, które uzasadniają w ocenie organu podjęcie decyzji negatywnej dla strony. Istotnym elementem rozumowania organu, uzasadniającego odmowną decyzję podjętą w ramach uznania administracyjnego, jest uwzględnienie okoliczności, że przesłanki umorzenia zostały wykazane. Inaczej należałoby uznać, że wykazywanie przesłanek jest nieistotne, bo i tak organ może odmówić umorzenia, nie biorąc w ogóle pod uwagę wykazania przesłanek. Takie stwierdzenie jest jednak nieuprawnione, ponieważ przeciwny wniosek wynika z konstrukcji przepisów u.s.u.s. Należy podkreślić, że bezsprzecznie – na co wskazuje analiza akt administracyjnych ZUS w toku prowadzonego postępowania nie przeprowadził dokładnych ustaleń odnoszących się do przyczyn odmowy umorzenia zaległości z tytułu niepłacenia składek przez skarżącego. W szczególności ZUS powinien jednoznacznie ustalić, czy przyczyną odmowy umorzenia składek jest brak koniecznych przesłanek umorzenia, a ściślej czy również i tej określonej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., bowiem brak przesłanki opisanej w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy nie jest kwestionowany, czy też zostało stwierdzone istnienie jednej z koniecznych przesłanek umorzenia, a podjęcie negatywnej dla skarżącego decyzji nastąpiło w ramach uznania administracyjnego. W obydwu przypadkach ZUS powinien ocenić czy ustalenia faktyczne dokonane zostały z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego i czy były prawidłowe, a w razie przyjęcia, że negatywna dla skarżącego decyzja została wydana w ramach uznania administracyjnego, ZUS powinien ocenić czy przedstawione przesłanki takiej decyzji wyjaśniają w dostateczny sposób skorzystanie przez organ z możliwości odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Z tych względów – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.