III SA/Wr 747/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-06
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kolejki turystycznej, zbudowana samodzielnie (pojazd marki SAM), podlega obowiązkowi uzyskania dopuszczenia jednostkowego pojazdu w celu jej zarejestrowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyczepa kolejki turystycznej, nawet jeśli jest pojazdem marki SAM, nie jest pojazdem wolnobieżnym ani pojazdem kategorii M1 przeznaczonym do zawodów sportowych, ani pojazdem budowy, kamieniołomu, portu lub lotniska, a zatem nie podlega wyłączeniu z obowiązku uzyskania dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Brak takiego dopuszczenia stanowi podstawę do odmowy rejestracji pojazdu.Stan faktyczny
Skarżąca E.S. złożyła wniosek o zarejestrowanie samodzielnie zbudowanej przyczepy kolejki turystycznej (pojazd marki SAM). Organ pierwszej instancji odmówił rejestracji, wzywając do uzupełnienia wniosku o dopuszczenie jednostkowe pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przyczepa kolejki turystycznej podlega obowiązkowi uzyskania dopuszczenia jednostkowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że pojazdy wchodzące w skład kolejki turystycznej nie podlegają homologacji ani dopuszczeniu jednostkowemu, powołując się na opinie innych instytucji oraz specyfikę swojej działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej E. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2014 r. (znak: [...]) odmawiającą zarejestrowania pojazdu marki SAM, numer identyfikacyjny (VIN): [...].
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżąca złożyła wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. o rejestrację pojazdu marki SAM - przyczepę kolejki turystycznej, dołączając do niego zaświadczenie o przeprowadzonym okresowym badaniu technicznym i oświadczenie, że pojazd został zbudowany we własnym zakresie
i z własnych i zakupionych materiałów. Organ pierwszej instancji wezwał stronę o uzupełnienie wniosku o dopuszczenie jednostkowe pojazdu. W odpowiedzi wnioskodawczyni podtrzymała swój wniosek, domagając się rejestracji pojazdu w związku z brakiem obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu oraz dopuszczenia jednostkowego dla przyczepy przystosowanej do przewozu osób.
W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał obowiązujący w sprawie stan prawny wskazując, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej jako "ustawa") rejestracji dokonuje się na podstawie świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane. O wymagalności dopuszczenia jednostkowego pojazdu stanowi art. 70zn ustawy, zgodnie z którym spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu, potwierdza się dopuszczeniem jednostkowym pojazdu (ust. 1). W świetle ust. 2 tego artykułu dopuszczeniu jednostkowemu pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 3-6, podlega nowy pojazd:
przed wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na którego typ producent lub importer nie uzyskał świadectwa homologacji typu WE pojazdu albo świadectwa homologacji typu pojazdu;
na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu WE pojazdu albo świadectwo homologacji typu pojazdu, w którym przed rejestracją zostały wprowadzone zmiany w pojeździe, przedmiocie wyposażenia lub części, wpływające na zmianę warunków stanowiących podstawę do wydania świadectwa homologacji typu tego pojazdu. Zgodnie z art. 70zn ust. 3 ustawy nowy pojazd zaprojektowany i zbudowany do użytku przede wszystkim na placach budowy, w kamieniołomach, w obiektach portowych lub w portach lotniczych, pojazd wolnobieżny, pojazd kategorii M1 przeznaczony do zawodów sportowych nie podlega obowiązkowi uzyskania dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Producent takiego pojazdu może wystąpić o dopuszczenie fakultatywne poprzez uzyskanie dopuszczenia jednostkowego pojazdu, jeżeli pojazd spełnia odpowiednie warunki lub wymagania techniczne obowiązujące w procedurze dopuszczenia jednostkowego pojazdu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70zs ust. 1 pkt 1. Przepisu nie stosuje się do pojazdów, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy.
Z powyższego wynika zatem zdaniem organu, że co do zasady nowe pojazdy wymagają dopuszczenia jednostkowego. Wyłączenia w tym zakresie zawierają ust. 3 - 6 art. 70zn ustawy, przy czym ust. 4 - 6 z uwagi na rodzaj pojazdów w nich wymienionych nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżąca natomiast wskazuje na art. 70zn ust. 3 ustawy, jako dający podstawę do wyłączenia obowiązku przedłożenia dopuszczenia jednostkowego pojazdu wobec przyczepy kolejki turystycznej.
Kolegium nie zgodziło się jednak z taką interpretacją. W analizowanej regulacji wprost bowiem wymienia się te rodzaje pojazdów, których nie obejmuje obowiązek uzyskania dopuszczenia jednostkowego. Nie ma przy tym wątpliwości, że wniosek nie dotyczy pojazdu zaprojektowanego do użytku na placach budowy, w kamieniołomach, obiektach portowych lub portach lotniczych. Przyczepa kolejki turystycznej nie jest też pojazdem kategorii M1 niezależnie od jego przeznaczenia, skoro zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy pojazdem takim jest pojazd samochodowy, przeznaczony do przewozu osób, mający co najmniej cztery koła i nie więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy. Przyczepa kolejki turystycznej nie może również podlegać wyłączeniu z obowiązku uzyskania dopuszczenia jednostkowego jako pojazd wolnobieżny, ponieważ przyczepa takim pojazdem nie jest. Rozstrzyga o tym w sposób niewątpliwy sam ustawodawca, definiując obydwa pojęcia. I tak zgodnie z art. 2 pkt 34 ustawy pojazd wolnobieżny jest to pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego. Pojazdem silnikowym jest natomiast zgodnie z art. 2 pkt 32 ustawy pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego. Pojazd, której dotyczy wniosek, nie jest wyposażona w silnik, odpowiada zatem definicji przyczepy zawartej w art. 2 pkt 50 ustawy, zgodnie z którym jest to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Natomiast kolejkę turystyczną ustawodawca określa w art. 2 pkt. 49a ustawy jako zespół pojazdów, składający się z ciągnika rolniczego, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, albo pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy (przyczep) dostosowanej do przewozu osób, wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności w zakresie świadczenia usług turystycznych.
W świetle powyższego organ wywiódł, że niezależnie od tego, czy pojazd, stanowiący napęd kolejki turystycznej (ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny) będzie podlegał wyłączeniu z obowiązku uzyskania dopuszczenia jednostkowego, o którym mowa w art. 70zn ust. 2 ustawy, przyczepa, która będzie z nim połączona, z racji braku stosownej regulacji, takiemu wyłączeniu podlegać nie może. Przyjęta zaś interpretacja jest zgodna z treścią dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiającej ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów (Dz. U. UE.L.2007.263.1), gdzie w art. 2 ust. 3 przyjęto, że homologacja typu lub dopuszczenie indywidualne jest fakultatywne w przypadku następujących pojazdów:
a) pojazdów zaprojektowanych i zbudowanych do użytku przede wszystkim na placach budowy lub w kamieniołomach, w obiektach portowych lub w portach lotniczych;
b) pojazdów zaprojektowanych i zbudowanych do użytku sił zbrojnych, obrony cywilnej, straży pożarnej oraz służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego; oraz
c) maszyn samobieżnych;
w zakresie w jakim pojazdy te spełniają wymagania niniejszej dyrektywy.
Natomiast zgodnie z ust. 4 dopuszczenie indywidualne na mocy dyrektywy jest fakultatywne w przypadku następujących pojazdów:
a) pojazdów przeznaczonych wyłącznie do wyścigów drogowych;
b) prototypów pojazdów używanych na drodze na odpowiedzialność producenta w celu przeprowadzenia konkretnego programu testowego, pod warunkiem że zostały one specjalnie zaprojektowane i zbudowane do tego celu.
Przepis ustawodawstwa krajowego odpowiada zatem przepisom dyrektywy w zakresie wyłączenia z obowiązku uzyskania dopuszczenia indywidualnego (jednostkowego).
Następnie organ odwoławczy przywołał cytowany w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji § 2 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. nr 186 poz. 1322 ze zm.), gdzie wskazuje się, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu, którego markę określa się jako "SAM", właściciel pojazdu dołącza do wniosku o rejestrację:
1) (uchylony);
2) oświadczenie, że jest właścicielem zespołów i części służących do zbudowania tego pojazdu;
3) (uchylony);
5) dopuszczenie jednostkowe pojazdu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Zauważono w kontekście przytoczonego przepisu, że również on wskazuje na konieczność dołączenia do wniosku o rejestrację dopuszczenia jednostkowego pojazdu, choć może mieć to znaczenie jedynie posiłkowe, ponieważ rozstrzygające znaczenie w tym zakresie będzie miał art. 70zn ustawy wobec zamieszczonego w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy zastrzeżenia o dopuszczeniu jednostkowym pojazdu jako podstawie jego rejestracji w sytuacji, gdy będzie ono wymagane. Tym samym art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy czy § 2 ust. 10 pkt 4 rozporządzenia nie stanowią wyłącznej podstawy obowiązku dołączenia dopuszczenia jednostkowego pojazdu do wniosku o jego rejestrację.
Kolegium nie podzieliło nadto argumentacji odwołania wskazującej, że brak kategorii homologacyjnej pojazdu wchodzącego w skład kolejki turystycznej jest równoznaczny z brakiem obowiązku przeprowadzenia procedury homologacji czy dopuszczenia jednostkowego. Przede wszystkim dopuszczenie jednostkowe pojazdu zgodnie z przepisami ustawy polega na potwierdzeniu spełnienia odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu (art. 70zn ust. 1 ustawy), a procedura ta stanowi procedurę alternatywną do procedury homologacji typu pojazdu. W rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie dopuszczenia jednostkowego pojazdu (Dz. U. z 2013 r. poz. 408 ze zm.), wydanym w wykonaniu upoważnienia zawartego w art. 70zs ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, określono natomiast zakres warunków lub wymagań technicznych, obowiązujących w procedurze dopuszczenia jednostkowego pojazdu, zakres i sposób przeprowadzania badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu oraz wzory dokumentów z tym związanych jak również warunki oceny równoważności wymagań alternatywnych w procedurze dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Zakres warunków lub wymagań obowiązujących w procedurze dopuszczenia jednostkowego nowego pojazdu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia w odniesieniu do poszczególnych kategorii pojazdów, wymienionych z kolei w załączniku nr 2 do ustawy, w tym dla przyczep, taki bowiem pojazd, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt. 49a ustawy, wchodzi w skład kolejki turystycznej. Niezależnie zatem od decydujących w tym zakresie przepisów ustawy, wskazujących, jakie pojazdy podlegają dopuszczeniu jednostkowemu, rozporządzenie odpowiada potrzebom przeprowadzenia tej procedury względem przyczep wchodzących w skład kolejki turystycznej.
W świetle powyższego organ stwierdził, że prawidłowo odmówiono zarejestrowania pojazdu marki SAM w związku z nie dołączeniem do wniosku o rejestrację decyzji o dopuszczeniu jednostkowym pojazdu. Dodatkowo wyjaśniono, że ani organ pierwszej instancji, ani też Kolegium nie jest związane opiniami wyrażonymi w sprawie przez Transportowy Dozór Techniczny (pismo z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], w aktach sprawy), Instytut Transportu Samochodowego (pismo z dnia [...] września 2013 r. znak: [...], w aktach sprawy) czy nawet Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (pismo z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], w aktach sprawy).Rozstrzygnięcia organu administracji zapadają bowiem w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ustosunkowując się jednak do wyrażonych w nim zapatrywań na temat wymagalności dopuszczenia jednostkowego pojazdu typu SAM - przyczepy kolejki turystycznej organ wyraził przekonanie, że fakt zastosowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów wchodzących w skład kolejki turystycznej oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2010 r. nr 110, poz. 729) także wobec ciągnika rolniczego, leśnego i pojazdu wolnobieżnego, wchodzącego w skład kolejki turystycznej nie może żaden w sposób przesądzać, wobec wyraźnego brzmienia, autonomicznego charakteru oraz rangi regulacji zawartej w art. 70zn ust. 2 ustawy, o braku wymagalności dopuszczenia jednostkowego wobec przyczep, wchodzących w skład takiej kolejki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagając się uchylenia decyzji wskazała, że od ponad 20 lat zajmuje się produkcją kolejek turystycznych. W wyniku wieloletnich starań w roku 2009 w ustawie Prawo o ruchu drogowym pojawiła się kategoria: kolejka turystyczna. Rok później, powstało rozporządzenie określające warunki techniczne, którym podlegają kolejki turystyczne. W świetle tych przepisów stało się możliwe rejestrowanie nowych pojazdów wchodzących w skład kolejki turystycznej jako pojazdy typu SAM. Kolejne, istotne dla sprawy zmiany w ustawie Prawo o ruchu drogowym weszły w życie w czerwcu 2013 r. Efektem tych zmian była prawie całkowita likwidacja pojazdów typu SAM.
Od lipca 2013 r. skarżąca, pragnąc uzyskać odpowiedź na pytanie: "Jak zarejestrować nowe pojazdy wchodzące w skład kolejki turystycznej?" zwracała się z prośbą o opinię do Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskie, Instytutu Transportu Samochodowego i Przemysłowego Instytutu Motoryzacji oraz Transportowego Dozoru Technicznego.
Wszystkie wymienione instytucje, opierając się na obowiązujących przepisach, wyraziły w pisemnych opiniach stanowisko, że pojazdy wchodzące w skład kolejki turystycznej nie podlegają przepisom o homologacji i dopuszczeniu jednostkowym.
Wobec takiego stanowiska jednoznaczna wydaje się możliwość rejestrowania spornego pojazdu jako pojazdu typu SAM na wcześniejszych zasadach (sprzed zmian, które weszły w życie 22 czerwca 2013 r.), ponieważ ustawodawca nie przewiduje innych procedur rejestracyjnych.
Skarżąca zarzuciła, że organy orzekające w sprawie całkowicie pominęły jej argumentację oraz prezentowaną w wymienionych opiniach. W ocenie strony skarżącej dopuszczenie jednostkowe nie może być wymagane, ponieważ:
1. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdy wchodzące w skład kolejki turystycznej (w tym: przyczepa-kolejka turystyczna będąc przedmiotem wniosku) nie posiadają kategorii homologacyjnej i z tego powodu nie podlegają homologacji ani dopuszczeniu jednostkowemu.
2. Obwieszczenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
z dnia 20 sierpnia 2013 "w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu..." - nie przewiduje przeprowadzania takich badań dla pojazdów wchodzących w skład kolejki turystycznej, określając jednoznacznie kategorie homologacyjne pojazdów, które procedurom tym podlegają.
3. Pojazdy wchodzące w skład kolejki turystycznej poruszają się podobnie jak pojazdy wolnobieżne z maksymalną prędkością 25km/h. Zgodnie z art. 70zn ust. 3 ustawy dopuszczenie jednostkowe dla przedmiotowych pojazdów nie jest wymagane. W załączniku nr 2 do ustawy kategorie pojazdów wyszczególnione są wszystkie pojazdy podlegające tej procedurze.
4. Dopuszczenie jednostkowe w swej istocie powinno być jedynie dobrowolne albowiem ustawodawca podkreślił tę jego cechę, dodatkowo stosując zwrot: "producent takiego pojazdu może wystąpić o dopuszczenie fakultatywne".
5. Sporna procedura dopuszczenia jednostkowego już w swej nazwie jest nie do pogodzenia z profilem działalności strony skarżącej - już jedna kolejka posiada 2-3 przyczepy nie może więc być jednostkowa (wypacza się istotę przepisu). Dodatkowo jest to procedura kosztowna i nie da się precyzyjnie określić jej ram czasowych
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas wyrażany pogląd w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Skarga nie mogła zostać uwzględniona albowiem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego lub materialnego.
W rozpoznawanej sprawie, odmawiającej zarejestrowania pojazdu marki SAM tj. samodzielnie wykonanej przyczepy kolejki turystycznej, skarżąca – upatrując spełnienie przesłanek z art. 70zn. ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., zwanej dalej w skrócie także "ustawą") - domagała się uznania, że dla potrzeb rejestracji wymienionego pojazdu nie jest wymagane dopuszczenie jednostkowe pojazdu, potwierdzające spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa i Sąd tę argumentację podziela.
Rozstrzygające znaczenie dla sprawy mają uregulowania o charakterze ustawowym, gdyż one mogą być tylko źródłem praw i obowiązków obywateli, akty niższego rzędu w formie rozporządzeń mają walor jedynie wykonawczy w stosunku do ustaw.
Po myśli art. 70zn. ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczeniu jednostkowemu pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 3-6, podlega nowy pojazd:
1) przed wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na którego typ producent lub importer nie uzyskał świadectwa homologacji typu WE pojazdu albo świadectwa homologacji typu pojazdu;
2) na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu WE pojazdu albo świadectwo homologacji typu pojazdu, w którym przed rejestracją zostały wprowadzone zmiany w pojeździe, przedmiocie wyposażenia lub części, wpływające na zmianę warunków stanowiących podstawę do wydania świadectwa homologacji typu tego pojazdu.
Według ust. 3 cytowanego artykułu - nowy pojazd zaprojektowany i zbudowany do użytku przede wszystkim na placach budowy, w kamieniołomach, w obiektach portowych lub w portach lotniczych, pojazd wolnobieżny, pojazd kategorii M1 przeznaczony do zawodów sportowych nie podlega obowiązkowi uzyskania dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Producent takiego pojazdu może wystąpić o dopuszczenie fakultatywne poprzez uzyskanie dopuszczenia jednostkowego pojazdu, jeżeli pojazd spełnia odpowiednie warunki lub wymagania techniczne obowiązujące w procedurze dopuszczenia jednostkowego pojazdu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70zs ust. 1 pkt 1. Przepisu nie stosuje się do pojazdów, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy.
Jak wynika z ustępu 2 komentowanego przepisu, między innymi pojazdy wymienione w ustępie 3 są zwolnione z obowiązku posiadania dopuszczenia jednostkowego. Jak zasadnie przyjął organ - zgłoszony przez skarżącą do rejestracji opisany wyżej pojazd nie mieści się w katalogu pojazdów wymienionych w ustępie 3 art. 70zn. W ocenie Sądu konkluzja w omawianej materii jest jednoznaczna, gdyż sporny pojazd nie jest pojazdem przeznaczonym do użytku na placach budowy, w kamieniołomach, w obiektach portowych lub w portach lotniczych, nie jest też pojazdem kategorii M1 przeznaczonym do zawodów sportowych. W kwestii zaś ewentualnego rozważenia, czy może być zaklasyfikowany jako pojazd wolnobieżny należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że ustawa definiuje w Dziale 1, zatytułowanym "Przepisy ogólne" poszczególne rodzaje pojazdów w art. 2, stanowiąc, że użyte w ustawie określenia oznaczają:
w pkt 31) pojazd - środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane;
w pkt 34) pojazd wolnobieżny - pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego;
w pkt 44) ciągnik rolniczy - pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości nie mniejszej niż 6 km/h, skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być również przystosowany do ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych;
w pkt 49) zespół pojazdów - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania;
w pkt 49a) kolejka turystyczna - zespół pojazdów składający się z ciągnika rolniczego, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, albo pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy (przyczep) dostosowanej do przewozu osób, wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności w zakresie świadczenia usług turystycznych;
w pkt 50) przyczepa - pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem;
w pkt 65) pojazd marki "SAM" - pojazd zbudowany przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy, konstrukcji własnej.
W powyższym świetle, w sytuacji odrębnego zdefiniowania przez ustawodawcę poszczególnych rodzajów pojazdów, nie znajduje uzasadnienia utożsamianie pojazdu marki "SAM" w postaci przyczepy stanowiącej element kolejki turystycznej jako "pojazdu wolnobieżnego", o którym mowa w ustępie 3 art. 70zn ustawy Prawo o ruchu drogowym. "Pojazd wolnobieżny" bowiem, o jakim mowa w tym przepisie, winien być rozumiany stricte jako pojazd określony w pkt 34 artykułu 2 ustawy, tymczasem zarówno kolejka turystyczna, jak i przyczepa, są odrębnie definiowane. I nie ma tu znaczenia, że w skład kolejki turystycznej wchodzi ciągnik rolniczy bądź pojazd wolnobieżny oraz przyczepa (przyczepy). Nie można określonym pojęciom używanym w tekście tego samego aktu prawnego przypisywać inne znaczenie prawne niż wynika to z definicji legalnej danego pojęcia, sformułowanej w tym akcie prawnym. Zasięg definicji legalnej, zamieszczonej w przepisach ogólnych ustawy dotyczy całego tekstu aktu prawnego, w którym została ona zawarta.
Skoro redakcja przepisu ustępu 3 art. 70zn ustawy Prawo o ruchu drogowym nie odnosi się do przyczepy kolejki turystycznej, będącej pojazdem marki SAM, należy przyjąć, że pojazd taki nie jest objęty ustawowym zwolnieniem z obowiązku posiadania dopuszczenia jednostkowego pojazdu.
Jak zaś wynika z przepisu art. 72 ust. 1 ustawy - rejestracji dokonuje się na podstawie wymienionych tamże dokumentów, do których również należy (według pkt 3) dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzja o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane. Jak jednak wyżej wywiedziono, skoro taki obowiązek ustawowy w odniesieniu do spornego pojazdu istnieje, w tej sytuacji brak dopuszczenia jednostkowego przyczepy kolejki turystycznej będącej pojazdem marki SAM skutkuje odmową dokonania rejestracji, co jest działaniem zgodnym z prawem.
Problematyka homologacji nie ma znaczenia dla oceny rozpatrywanego przypadku, gdyż stanowi osobną kategorię prawną obejmując badaniem typ pojazdu, a nie konkretny pojazd, jak ma to miejsce w alternatywnej procedurze dopuszczenia jednostkowego. Pisemne opinie innych organów administracji państwowej nie były wiążące dla organów orzekających w sprawie. Zachodzi brak podstaw prawnych do tego by wiązać zagadnienie obligatoryjności procedury dopuszczenia jednostkowego pojazdu z jej kosztami.
Z tych względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło