III SA/Wr 748/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi H. J., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wniosku skarżącego, z dnia [...] r., o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W dniu [...] r. skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia skutecznie doręczono w dniu [...] r. dorosłemu domownikowi B. J. - żonie skarżącego (potwierdzenie odbioru). Wobec nieuiszczenia wpisu we wskazanym przez Sąd terminie, postanowieniem z dnia [...] r. odrzucono skargę. Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skutecznie żonie skarżącego w dniu [...] r. (potwierdzenie odbioru). W dniu [...] r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi, załączając zaświadczenie lekarskie o przebytej chorobie w okresie od dnia [...] do [...] r. Wraz z wnioskiem uiścił opłatę od skargi w kwocie [...] zł. W piśmie procesowym z dnia [...] r. wskazał dalsze okoliczności na poparcie swojego wniosku. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia opłaty od skargi. Naczelny Sad Administracyjny, w dniu [...] r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do złego stanu zdrowia, na który skarżący powołał się we wniosku o przywrócenie terminu. W piśmie procesowym z dnia [...] r. przedstawił dalsze, bardziej szczegółowe wyjaśnienia związane z jego złym stanem zdrowia w okresie, w którym winien był uiścić wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny – rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi – związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze, jak również zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd rozpoznał ponownie wniosek strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie siedmiu dniu od dnia doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarga podlega odrzuceniu przez Sąd zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest jednak przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, gdy wnoszący skargę wykaże, że za uchybienie nie można przypisać mu winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w tym również do uiszczenia wpisu od skargi, uzależnione jest wszak od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych i jednej negatywnej. Zaistnienie pierwszych pozwala na przywrócenie terminu, zaś druga czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Przywróceniu podlegają tylko terminy procesowe. Nie podlegają przywróceniu terminy prawa materialnego, a także terminy instrukcyjne, które w większości wypadków przewidziane są dla czynności sądowych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 s. 213). Przesłanką pozytywną przywrócenia terminu, wspomnianą już we wcześniejszych wywodach, jest brak winy strony w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Konstrukcja normatywna przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. nakazuje sądowi przywrócenie terminu, jeżeli stwierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Omawiany zapis przemawia za tym, że sąd jest związany dokonaną oceną. W przedmiocie przywrócenia terminu Sąd nie działa z urzędu. Niezbędny jest zatem wniosek strony. Złożenie wniosku zawierającego informację potwierdzającą okoliczności usprawiedliwiające i niezawinione przez stronę, stanowi więc kolejną z pozytywnych przesłanek przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a wniosek taki musi zostać złożony w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i wnosi się go do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Negatywną z kolei przesłanką uniemożliwiającą przywrócenie terminu jest ustalenie, że uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia opłaty nie zostały spełnione. Choć stosowny wniosek został złożony we właściwym terminie, zaś uchybienie terminowi wywołało negatywny dla strony skutek w postaci odrzucenia skargi, to jednak, w ocenie Sądu, w kontekście wskazanych przez skarżącego okoliczności, nie można uznać, iż nie ponosi on winy. Skarżący uzasadniając swój wniosek wskazuje, iż nie miał świadomości, że jedną ze skarg rozdzielono na dwie sprawy. Sądził zatem, że skoro złożył w tym samym czasie dwie skargi, to dokonując dwóch wpłat uczynił zadość obowiązkom określonym w wezwaniach. Jak dalej stwierdził, zarówno on jak i żona nie mogą przypomnieć sobie, co stało się z trzecim wezwaniem. W sprawach o sygnaturach [...] i [...], skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu również w dniu [...] r. Z akt spraw wynika (notabene podnosi to również w swym wniosku sam skarżący), że uiścił on wpisy od skarg we wspomnianych sprawach w dniu [...] r. tj. w terminie wskazanym w wezwaniach. Zwrócić tu należy uwagę, że to właśnie w wymienionych sprawach Sąd rozdzielił skargi, zaś sprawa będąca przedmiotem rozpoznania obejmowała drugą ze skarg złożonych przez skarżącego tj. na decyzję z dnia [...] r. Nr [...]. Z zarządzenia z dnia [...] r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu jednoznacznie wynikało jakiej sprawy dotyczy. Znalazła się tam zarówno data, jak i numer zaskarżonej decyzji, co stanowiło dostateczną informację i pozwalało na rozeznanie w jakiej sprawie wpis należy uiścić. Pouczono przy tym skarżącego o konsekwencjach prawnych, w przypadku nieuiszczenia wpisu. Skarżący w swym wniosku podnosi ponadto, że ze względu na przebytą chorobę, w dniach [...] do [...] r. i związany z tym stres spotęgowany zagrożeniem epidemią "świńskiej grypy" nie był w stanie skojarzyć, że winien uiścić opłaty od trzech, a nie dwóch skarg. Do wniosku dołączył ponadto zaświadczenie lekarskie. Jak ustalono, zarządzenia do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach o sygnaturach [...] oraz [...] doręczono skutecznie w dniu [...] r., a w niniejszej sprawie w dniu [...] r. Skarżący otrzymał zatem trzy wezwania, każde w osobnej przesyłce. "Proste skojarzenia", o których wspomina skarżący doprowadzić zatem powinny do uiszczenia wpisu na każde z otrzymanych zarządzeń. W ocenie Sądu choroba skarżącego, choć niewątpliwie stresująca (w szczególności w obliczu zagrożenia epidemią), nie miała wpływu na fakt nieuiszczenia wpisu od skargi. Skarżący dokonał wszak w tym okresie wpłaty w dwóch innych sprawach. Miał zatem świadomość, że dla skuteczności złożenia skargi zobowiązany jest uiścić opłatę w terminie. W doktrynie przyjmuje się (por. Kodeks postępowania administracyjnego - J. Borkowski i inni, Warszawa 1985 r., s. 141), że powołanie się na okoliczność korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie potwierdza z całą pewnością, że strona nie mogła rzeczywiście, w tej konkretnej sytuacji, uiścić wpisu sądowego. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w swym postanowieniu z dnia 14 stycznia 1972 r.(sygn. akt III CRN 448/71, OSP 1972/7/144) konieczną przesłankę przywrócenia terminu procesowego stanowi brak winy po stronie osoby zamierzającej dokonać określonej czynności procesowej. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jak już wspomniano skarżący w dniu [...] r. dokonał wpłaty, a ściślej poprosił o dokonanie wpłaty w dwóch innych sprawach. Nie miał zatem wyłączonej świadomości działania, a nieopłacenie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przez niedopatrzenie ze strony skarżącego, czego jednak, w ocenie Sądu, nie usprawiedliwiają okoliczności wskazane we wniosku. Brak należytej staranności przy załatwianiu swoich spraw nie może być uznany za okoliczność wyłączającą winę. W takim stanie rzeczy, stosownie do przywołanych powyżej przepisów prawa, należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia opłaty.