III SA/Wr 751/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-20
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ są zasadne w sytuacji, gdy organ egzekucyjny działa na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, a stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ egzekucyjny jest związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela co do zarzutu nieistnienia obowiązku. Zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ również okazały się niezasadne, ponieważ egzekwowana należność pieniężna wynikała z ostatecznej decyzji administracyjnej i podlegała egzekucji administracyjnej przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Brak jest podstaw do stosowania przepisów K.p.c. o sądowej klauzuli wykonalności do administracyjnego tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Skarżący K.M. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.), uznał zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Skarżonym postanowieniem z [...] r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej K.p.a.) oraz art. 18 i art. 33 pkt 1, 6 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - dalej u.p.e.a), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS) - po rozpatrzeniu zażalenia K. M. (dalej: strona, zobowiązany, skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny) z [...] r. (nr [...]) o uznaniu za niezasadne zarzutów w sprawie nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ - utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. (nr [...]), wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. (dalej: Komendant WP, wierzyciel), obejmującego zaległości z tytułu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] r. do [...] r.
W toku postępowania egzekucyjnego, strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc nieistnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów. Postanowieniem z [...] r., wierzyciel uznał zgłoszone zarzuty
za nieuzasadnione. Stanowisko to zostało dalej utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji (dalej: Komendant GP) z [...] r., wydanym w odpowiedzi na zażalenie strony. Wniesioną przez stronę skargę na to postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w W. odrzucił prawomocnym postanowieniem z [...] r. ([...]).
Zarówno wierzyciel, jak i Komendant GP wyjaśnili, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z [...] r. (nr [...]) był brak uregulowania przez stronę zobowiązania, wynikającego z ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji
w Z. (dalej: Komendant PP) z [...] r. (nr [...]), orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podkreślili, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta WP z [...] r. (nr [...]) a postępowanie sądowe wywołane skargą wniesioną przez stronę na decyzję wydaną w drugiej instancji umorzono prawomocnym postanowieniem WSA we W. z [...] r. ([...]). Dowodzili, że - w konsekwencji - będąca podstawą dochodzonego obowiązku decyzja nie została w żaden sposób wyeliminowana z obrotu prawnego, dlatego twierdzenie o nieistnieniu obowiązku było nieuzasadnione.
Organy Policji uznały ponadto za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, jak i zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zauważyły, że tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z przepisami prawa a należność nie została dobrowolnie uregulowana. Dodały, że dochodzona należność jest należnością administracyjną, dlatego też organem właściwym do jej dochodzenia jest Naczelnik US, a nie - jak podnosi strona - Komornik Sądowy Sądu Rejonowego.
Organ egzekucyjny - wydając w/w postanowienie z [...] r. - uznał wniesione przez stronę zarzuty za nieuzasadnione.
W zażaleniu strona poinformowała, że postanowienie Komendanta GP z dnia [...] r. zaskarżyła do WSA w W. Zaakcentowała, że tytuł egzekucyjny nie został zaopatrzony w sądową klauzulę wykonywalności.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor IS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że będące podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie przepisy art. 33 i art. 34 u.p.e.a. zostały zmienione z dniem 21 listopada 2013 r. na mocy ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289). Podał, że przepis art. 123 ust. 1 ustawy zmieniającej przesądził jednak, że do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. W konsekwencji, wobec wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego przed dniem zmiany przepisów,
w niniejszym postępowaniu - jak wskazał Dyrektor IS - zastosowanie mają przepisy art. 33 i art. 34 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 21 listopada 2013 r.
Dyrektor IS zauważył, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji może być m.in.: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Podniósł, że w postępowaniu w sprawie zarzutów, organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej
w art. 34 u.p.e.a. Zaznaczył, że art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w określonych przypadkach (art. 33 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a.) i precyzuje sytuacje, w których wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a.). Dodał, że - zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. - organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów a jeżeli zarzuty są uzasadnione postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W ocenie Dyrektora IS - przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji - organ egzekucyjny prawidłowo zastosował opisany tryb postępowania,
co znalazło odzwierciedlenie w wydanym postanowieniu (uwzględniając charakter zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do ich zasadności). Dyrektor IS przypomniał przy tym, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Dodał, że zarówno natomiast wierzyciel, jak też Komendant GP, szczegółowo uzasadnili, dlaczego uznają zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutów niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Dyrektor IS stwierdził, że podziela stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, że niedopuszczalność egzekucji występuje w sytuacji, gdy dany typ obowiązku nie podlega dochodzeniu w trybie egzekucji administracyjnej. Wskazał, że decydującym w tym zakresie jest przepis art. 2 § 1-3 u.p.e.a., w którym ustawodawca określił obowiązki egzekwowane w trybie przepisów u.p.e.a. Zauważył, że - zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. - egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki takie jak należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Podniósł, że art. 3 § 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Policja - jak zaznaczył Dyrektor IS - należy do struktury administracji państwowej a centralnym jej organem jest Komendant GP, któremu z kolei podlegają m.in. komendanci wojewódzcy i powiatowi. Dyrektor IS wskazał, że - stosownie do art. 5 § 1 u.p.e.a. - Komendant WP, jako organ I instancji, uprawniony jest do żądania wykonania - w drodze egzekucji administracyjnej - nałożonych na stronę obowiązków wynikających z decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższe przesądza zatem - w ocenie Dyrektora IS -
o dopuszczalności egzekwowania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym.
Dodatkowo, Dyrektor IS podał, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej może zaistnieć wtedy, gdy wystawiony tytuł wykonawczy obejmuje okres i zaległości, co do których wcześniej już wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Wskazał, że taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Dyrektor IS podkreślił, że tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie decyzji z [...] r., która została wydana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości
i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r., Nr 100, poz. 918 ze zm.). Stwierdził, że dla egzekucji tego rodzaju obowiązku dopuszczalna i właściwa jest egzekucja administracyjna. Uznał, że brak jest więc podstaw do twierdzenia, jakoby uprawnionym do prowadzenia egzekucji dochodzonego obowiązku był komornik sądowy. Zaakcentował, że skoro egzekwowany obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, to z art. 19 § 1 i art. 22 § 2 u.p.e.a. wynika, że właściwy do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik US w Z. (właściwy według miejsca zamieszkania zobowiązanego).
W skardze, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora IS i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, który nie został zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności, wymaganą - zdaniem skarżącego - m.in. na podstawie art. 781 i art. 784 K.p.c. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący powołał wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 2004 r. (I CK 6/03). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] r., skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga jest niezasadna. Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań. Przedmiotem badania Sądu - pod względem legalności - są postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów
w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w tym przedmiocie. Wskazać także trzeba, że - będące podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie - przepisy art. 33 i art. 34 u.p.e.a. zostały zmienione z dniem 21 listopada 2013 r., na mocy ustawy z dnia 11 października 2013 r.
o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289). Przepis art. 123 ust. 1 ustawy zmieniającej przesądził jednak, że do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Stosownie do art. 26 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Podkreślić wypada, że
- w świetle obowiązujących przepisów - brak jest podstaw do wydania postanowienia
o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny. Klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej nie jest postanowieniem lecz czynnością materialno-techniczną (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2000 r., III SA 2165/99, LEX nr 47984). Klauzula ta stanowi stwierdzenie,
że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania (wyrok NSA z 17 grudnia 1997 r., III SA 984/96, M. Podat. 1998, nr 11, s. 356). W sprawie, tytuł wykonawczy został zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji w dniu 29 lipca 2013 r., a zatem w rozpoznawanym przypadku znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące w tej dacie. W myśl art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.) Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu (art. 34 § 5 u.p.e.a.). Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie, Naczelnik US w Z. prowadzi wobec skarżącego (zobowiązanego) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. (nr [...]), wystawionego przez Komendanta WP (wierzyciela), obejmującego zaległości z tytułu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zawiadomieniem z [...] r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń emerytalno - rentowych zobowiązanego, na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Zawiadomienie to wraz z tytułem wykonawczym doręczono skarżącemu [...] r. Pismem z [...] r., skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.) i prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i trafnie podkreślił fakt związania stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast, ostatecznym postanowieniem z [...] r., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Stanowisko to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta GP z [...] r., wydanym w odpowiedzi na zażalenie skarżącego. Wniesioną przez skarżącego skargę na to postanowienie, WSA w W. odrzucił prawomocnie postanowieniem z [...] r. Wierzyciel wyjaśnił, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego był brak uregulowania przez skarżącego zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji Komendanta PP z [...] r. (nr [...]), orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez skarżącego. Podkreślił, że decyzja z [...] r. została utrzymana w mocy decyzją Komendanta WP z [...] r. (nr [...]) a postępowanie sądowe - wywołane skargą wniesioną przez skarżącego na decyzję wydaną w drugiej instancji - umorzone na mocy prawomocnego postanowienia WSA we W. z [...] r. ([...]). W konsekwencji, wierzyciel wskazał, że - będąca podstawą dochodzonego obowiązku - decyzja nie została w żaden sposób wyeliminowana
z obrotu prawnego, dlatego twierdzenie o nieistnieniu obowiązku było nieuzasadnione. W orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, co do wykładni art. 34 § 1 u.p.e.a., z którego wprost wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie podstaw
do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym
nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2016 r., II FSK 2162/14, opubl.: CBOSA). Skoro zatem, wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny, to organ egzekucyjny był tym stanowiskiem związany.
W konsekwencji, ani organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu natomiast, omówione wyżej stanowisko wierzyciela jest prawidłowe. Odnosząc się do - wyczerpującego dyspozycję art. 33 pkt 6 u.p.e.a. - zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, to organy prawidłowo przyjęły, że jest on niezasadny. Dyrektor IS, utrzymując w mocy stanowisko organu egzekucyjnego, zasadnie podkreślił, że niedopuszczalność egzekucji występuje w sytuacji, gdy dany typ obowiązku nie podlega dochodzeniu w trybie egzekucji administracyjnej. Decydującym w tym zakresie jest przepis art. 2 u.p.e.a., określający obowiązki podlegające egzekucji w trybie u.p.e.a. Zgodnie z § 1 pkt 3 tego przepisu, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Natomiast art. 3 § 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W niniejszej sprawie, egzekucja dotyczyła należności pieniężnej, określonej
w decyzji Komendanta PP w Zgorzelcu, będącego organem administracji publicznej. Organ ten - jako uprawniony, w myśl art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - wystąpił do organu egzekucyjnego z żądaniem wykonania - w drodze egzekucji - obowiązku określonego
w decyzji z [...] r. Nadto, wystawił tytuł wykonawczy (zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a.), doręczając wcześniej skarżącemu upomnienie (art. 27 § 3 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wszczął natomiast egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego, zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. Skarżącemu prawidłowo doręczono zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego wraz z tytułem wykonawczym. Organ wykazał przy tym, że - co do zaległości objętej tytułem wykonawczym - nie zostało wcześniej wszczęte postępowanie egzekucyjne. Powyższe prowadzi do wniosku, że egzekwowanie obowiązku objętego w/w tytułem wykonawczym było dopuszczalne. Wskazać także trzeba, że brak jest przepisu szczególnego, o którym jest mowa w art. 3 § 1 u.p.e.a., przewidującego tryb egzekucji sądowej w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem, w świetle obowiązujących przepisów
- w odniesieniu do obowiązku objętego tytułem wykonawczym - uprawniona
i uzasadniona jest egzekucja administracyjna, to tym samym - wbrew zarzutom skarżącego - w sprawie nie było podstaw do stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących w szczególności sądowej klauzuli wykonalności. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Według art. 19 u.p.e.a.,
z zastrzeżeniem § 2-8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie
i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw
o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych
lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego,
z zastrzeżeniem § 3 (art. 22 § 2 u.p.e.a.). Miejsce zamieszkania zobowiązanego
to: Ż. Ś. [...],[...] P., powiat z. Według rozporządzenia Ministra Finansów z dnia z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1441), terytorialna właściwość Naczelnika US w Z. obejmuje m.in. gminę P. W konsekwencji zatem, egzekucja jest prowadzona przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny.
Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku Sądu Najwyższego z 4 lutego 2004 r. (I CK 6/03), wskazać należy, że dotyczy on powództwa z 840 K.p.c. i odnosi się do tych administracyjnych tytułów wykonawczych, które - wyjątkowo - podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej (art. 777 § 1 pkt 3 K.p.c.). Tylko takim tytułom nadaje się sądową klauzulę wykonalności. Zasadą jest jednak wykonywanie aktów administracyjnych w trybie egzekucji administracyjnej. Wystawiony w rozpoznawanej sprawie administracyjny tytuł wykonawczy podlegał wykonaniu w trybie przepisów regulujących egzekucję administracyjną, o czym była już mowa wyżej, a zatem nie było podstaw do nadania mu sądowej klauzuli wykonalności. W kwestii - zawartego w skardze - wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, trzeba zauważyć, że do kompetencji Sądu nie należy ocena przesłanek w tym zakresie. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, aby zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić w całości, stosownie do art. 151p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło