III SA/Wr 756/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. [...] Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Wałbrzycha w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: I. umorzyć postępowanie; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych; III. oddalić wniosek organu o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. C. "[...]" sp. z o.o. w Ł. (dalej: strona skarżąca, Spółka), działając na podstawie art. 47 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17, ze zm., dalej także: u.f.z.o.), art. 50 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a., art. 54 § 1 p.p.s.a. oraz art. 57 § 1 p.p.s.a., wniosła w dniu 12 listopada 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: organ) w postaci braku przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji dla słuchaczy: Szkoły Policealnej C. "[...]" w W. w kwocie 955,68 zł, Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych: "[...]" w W. w kwocie 1709,29 zł, Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] w W. w kwocie 689,76 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie odrzucenie jako wniesionej po terminie lub o oddalenie skargi. W każdym przypadku wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Organ wskazał, że strona skarżąca wyrównanie dotacji za okres od stycznia do kwietnia 2020 r. otrzymała wraz z dotacją należną za maj 2020 r. przelewem w dniu 29 maja 2020 r. Co więcej informację o wysokości stawek dotacji na rok 2020 skarżąca powzięła z pisma organu z dnia 27 lipca 2020 r., doręczonego skarżącej w dniu 31 lipca 2020 roku. Natomiast szczegółową informację o wyrównaniu kwoty dotacji za okres od stycznia do kwietnia 2020 r. wynikającym z aktualizacji kwoty dotacji dokonanej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych skarżąca powzięła z pisma organu z dnia 18 sierpnia 2020 r., doręczonego skarżącej w dniu 24 sierpnia 2020 r. Strona skarżącą podała natomiast, że dopiero z pisma organu z dnia 13 października 2020 r. (doręczonego w dniu 19 października 2020 r.) powzięła informację o wyrównaniu kwoty dotacji wynikającym z aktualizacji kwoty dotacji. Pismem, które wpłynęło do Sądu 14 października 2021 r., strona skarżąca cofnęła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie, przed przystąpieniem do oceny dopuszczalności cofnięcia skargi przez stronę skarżącą, należało w pierwszej kolejności ustalić, czy zaskarżona czynność podlega kognicji sądów administracyjnych i – jeżeli tak, to czy skarga została wniesiona w terminie. Podstawę prawną wypłaty dotacji w sprawie stanowiła ustawa o finansowaniu oświaty, która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ przepis ten nie został wymieniony w art. 47 u.f.z.o. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie przychyla się do tego stanowiska, podziela natomiast stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2021 r. (sygn. akt I GSK 1713/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej: CBOSA) i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 406/20, CBOSA). W orzeczeniach tych Sądy wskazały, że za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19). Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska (red. T. Woś), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określonych organów dotujących i rodzajów dotacji, a nie do rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. W konsekwencji wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że wypłata dotacji jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania środków finansowych, bowiem stanowi ona finalny rezultat ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, dokonanego na podstawie konkretnych regulacji prawnych, do stosowania których uprawniony jest organ administracji. Wobec powyższego, Sąd uznał, że czynność wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd przyjął, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wskazać należy, że w postanowieniu z dnia 18 listopada 2020 r. (sygn. akt I GSK 1414/20, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2020 r. (sygn. akt V SA/Wa 91/20, CBOSA) w przedmiocie odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej wskazał, że "Sąd winien wyjaśnić kiedy i w jakiej formie skarżący dowiedzieli się lub mogli się dowiedzieć o czynności ustalenia dotacji". Z przekazanych sądowi akt wynika, że dopiero na skutek pisma z dnia 13 października 2020 r. strona skarżąca powzięła informację o wyrównaniu kwoty dotacji wynikającym z aktualizacji kwoty dotacji. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej 19 października 2020 r., a zatem skarga złożona 12 listopada 2020 r. została wniesiona w terminie. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeśli skarżący skutecznie cofnął skargę. Skuteczność czynności procesowej cofnięcia skargi jest - zgodnie z dyspozycją art. 60 zdanie 3 p.p.s.a. – uzależniona od wyniku badania przez Sąd dopuszczalności cofnięcia skargi. Niedopuszczalność cofnięcia skargi stwierdzana jest jednak tylko w przypadku ustalenia, że cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa lub spowodowałby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W świetle materiału zebranego w sprawie czynność procesowa strony skarżącej – z tego punktu widzenia – nie budzi żadnych wątpliwości ani zastrzeżeń. W związku z tym uznać należało, że cofnięcie skargi jest dopuszczalne. W konsekwencji, na podstawie powołanego na wstępie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postępowanie wszczęte wniesieniem skargi, podlegało umorzeniu (pkt I sentencji postanowienia). W pkt II sentencji postanowienie orzeczono o zwrocie kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Zgodnie bowiem z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji postanowienia, należy podkreślić, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając na uwadze cytowany przepisy art. 200 p.p.s.a. należy podkreślić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Obowiązuje natomiast zasada, że koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi (odstępstwo od tej zasady zawiera jedynie art. 201 p.p.s.a.) i tylko na rzecz skarżącego. W tym stanie rzeczy, nie jest możliwe zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego na rzecz organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi od strony skarżącej, nawet gdy skarga została cofnięta przez stronę.