III SA/Wr 770/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-11-04
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Katarzyna Borońska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący regularne przewozy drogowe osób ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie warunków zezwolenia polegające na zatrzymaniu pojazdu poza wyznaczonymi przystankami, nawet jeśli nastąpiło to na życzenie pasażera?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący regularne przewozy drogowe ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie warunków zezwolenia, w tym zatrzymanie pojazdu poza wyznaczonymi przystankami, nawet jeśli nastąpiło to na życzenie pasażera. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, a przedsiębiorca może być zwolniony z niej tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń niezależnych od niego, których nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę B.D. za wykonywanie regularnego przewozu osób z naruszeniem warunków zezwolenia, polegającym na zatrzymaniu pojazdu poza wyznaczonymi przystankami w miejscowościach T. i za G. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą karę 3000 zł. Przedsiębiorca wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenia faktyczne oraz brak wyjaśnienia rozbieżności w zeznaniach świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1, 3 i 7 oraz ust. 2 pkt lb i pkt 5, art. 20 ust. la, art. 20a ust. 1 i 2, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. D. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" B. D. z siedzibą w S. od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za stwierdzone naruszenie: wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. w S. przy ul. [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował kierowca S. C., który wykonywał regularny przewóz osób w imieniu przedsiębiorcy B. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" B. D. z siedzibą w S. Przed podjęciem czynności kontrolnych, Inspektorzy UMWD w ramach prowadzonych czynności służbowych odbyli podróż na całej trasie W.-G.-S. Podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że kierujący wykonywał regularny przewóz drogowy osób na linii W. – G. – S. na podstawie zezwolenia nr [...] i stanowiącego jego załącznik rozkładu jazdy. W toku kontroli ustalono również, że kierowca zatrzymał się w celu wysadzenia pasażerów w T. na niewłaściwym przystanku i na skrzyżowaniu w G. Przebieg i ustalenia kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...].
Organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona złożyła wyjaśnienia podnosząc, że na podstawie zeznań świadka J. S. nie jest możliwe ustalenie czy kierowca zatrzymał się na przystanku niewymienionym w rozkładzie jazdy. Natomiast zatrzymanie za G. nastąpiło na skutek żądań pasażerki pojazdu.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej z dnia [...] października 2015 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. Na skutek wniesionego odwołania powyższa decyzja została przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję nakładającą na strony karę pieniężną w wysokości 3000 zł.
Strona złożyła odwołanie od wymienionej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości. Wydanej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 10, art. 79 § 2, art. 78 § 1 i art. 85 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin miejsca zatrzymania kierowcy z równoczesnym przeprowadzeniem dowodu z zeznań świadka J. S., - brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez brak wyjaśnienia rozbieżności występujących w zeznaniach kierowcy i świadka oraz poprzestanie na ponownym przesłuchaniu świadka bez przeprowadzenia ewentualnej konfrontacji z kierowcą, - nieprzeprowadzenie zgłoszonego dowodu, tj. przesłuchania strony, - uznanie za niewiarygodny dowód rozkładu jazdy w kwestii ustalenia właściwego przystanku do zatrzymywania się w miejscowości T.
Skarżący podniósł, że został zawiadomiony jedynie o przeprowadzeniu miejsca oględzin zatrzymania się kierowcy w dniu kontroli, a nie został zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka. Tym samym organ naruszył zagwarantowane skarżącemu prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Również uczestnictwo w oględzinach innych osób poza organem np. świadków, przedstawicieli samorządu terytorialnego czy organu wydającego zezwolenie na przewozy połączone ze składaniem oświadczeń mających wpływ na wynik sprawy wymaga zdaniem skarżącego zawiadomienia o tym fakcie strony, której przysługuje m. in. prawo zadawania pytań świadkom czy też zgłaszanie ewentualnych wniosków dowodowych. Okoliczność, na którym przystanku w T. skarżący uzyskał prawo zatrzymania się powinna zostać udowodniona nie dowodem z oględzin, lecz dowodem z pisma Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2015 r. Ponadto z powodu rozbieżności w zeznaniach świadków inspektora i kierowcy co do przyczyny zatrzymania się w G., organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w postaci konfrontacji świadków.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji przytoczył przepisy regulujące transport drogowy i zasady wykonywania transportu regularnego.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym i argumenty przedstawione w odwołaniu od zaskarżonej decyzji nie mogą być podstawą do jej zmiany.
Według organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (dowody: protokół kontroli, protokoły przesłuchania świadków, kserokopia zezwolenia nr [...] i rozkładu jazdy, pismo Marszałka Województwa D. z dnia [...] kwietnia 2015 r., pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2015 r., protokół oględzin wraz z płytą CD). bezspornie wskazuje, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli kierowca S. C. realizując o godzinie 10:20 przewóz osób na linii W.- S. zatrzymał się w celu wysadzenia pasażera w T. na przystanku nie wskazanym w rozkładzie jazdy. Kierowca zatrzymał się na przystanku T. Natomiast zgodnie z rozkładem jazdy kierowca powinien zatrzymać się na przystanku T. [...]. Również w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Marszałek Województwa D. i w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójt Gminy K. wskazał przystanek T. [...] jako ten, z którego skarżący mógł korzystać. Na tym przystanku skarżący także zamieścił swój rozkład jazdy. Ponadto w dniu kontroli kierowca wysadził pasażerkę za miejscowością G. na skrzyżowaniu dróg. Okoliczności zatrzymywania się w dniu kontroli potwierdził J. S. podróżujący z W. do S. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał również, że kierowca pytany przez pasażerów o miejsce zatrzymywania się w celu wysadzenia pasażerów odpowiadał "gdzie Pan/Pani chce". Natomiast kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w T. zatrzymał się na drugim przystanku od strony W., a zatrzymanie za G. wymusiła pasażerka. Przepis art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. Zatem kierowca wysadzając pasażerów poza przystankami wskazanymi w zezwoleniu naruszył warunki zezwolenia. Ponadto organ podniósł, że na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek realizowania przejazdu na danej linii regularnej zgodnie z rozkładem jazdy. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie i zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Przewoźnikowi wolno zatrzymywać się tylko na przystankach, na których zgodnie ze złożonym zobowiązaniem, zamieszczone są informacje o godzinach odjazdowych zgodnie z udzielonym zezwoleniem i obowiązującym rozkładem jazdy. Przewoźnik zatrzymując się w miejscu nie będącym przystankiem określonym w udzielonym zezwoleniu narusza przepis art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Kwestie związane z przestrzeganiem warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy, w tym trasy przejazdu są bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów, bowiem służy zaspokojeniu ich potrzeb komunikacyjnych. O istotnym znaczeniu przestrzegania warunków zezwolenia świadczy również art. 24 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia.
W ocenie organu odwoławczego w profesjonalnie prowadzonym przedsiębiorstwie nie dochodziłoby do naruszenia obowiązujących przepisów, gdyby przedsiębiorca dochował należytej staranności i kontrolował pracę kierowców. Pracodawca posiada szereg instrumentów prawnych i faktycznych umożliwiających mu zabezpieczenie swych interesów oraz zapewnienie należytego wykonywania obowiązków przez zatrudnione osoby. Innymi słowy, przedsiębiorca jest zobowiązany do takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby wszystkie określone w przepisach prawa zasady dotyczące wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej były uwzględniane. Dalej organ uzasadniał, że orzecznictwo sądów w kwestii odpowiedzialności przedsiębiorców za naruszenia warunków zezwolenia jest ugruntowane i nie pozostawia wątpliwości kiedy przedsiębiorca jest z tej odpowiedzialności zwolniony - tylko gdy zajdą okoliczności wymienione w art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym to jest niezależnie od przedsiębiorcy, uniemożliwiające przestrzeganie zezwolenia, takie jak np. awaria sieci, roboty budowlane, blokady drogowe, nadzwyczajne okoliczności. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli nie miała miejsca okoliczność wyłączająca odpowiedzialność przedsiębiorcy, a więc naruszono warunki zezwolenia.
Przytaczając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 384/11, że "(...)przedsiębiorca, któremu zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym odpowiada za wszystkie aspekty dotyczące działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów w ramach posiadanego zezwolenia, a więc zarówno za zmianę trasy przez kierowców, za zatrzymywanie się kierowców poza przystankami, w miejscach nieprzeznaczonych do wsiadania i wysiadania pasażerów, za zatrzymywanie się przez kierowców na przystankach nieobjętych rozkładem jazdy oraz za naruszenie przez kierowców - swoich pracowników w inny sposób obowiązującego rozkładu jazdy, nawet jeśli ich postępowania były szlachetne", organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kierowca zatrzymywał się w miejscach nie wskazanych w rozkładzie jazdy, uwzględniając życzenia pasażerów co do miejsca zatrzymania się pojazdu w celu wysadzenia pasażerów.
Uwzględniając powyższe nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 wymienionej ustawy w ocenie organu jest zasadne.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym to przewoźnik we wniosku o udzielenie zezwolenia wskazuje m.in. przystanki, na których będzie wysadzał pasażerów i ich zabierał z tych przystanków. Zgodnie z wnioskiem skarżącego przyznano mu prawo zatrzymywania na przystanku T. [...] w przypadku wykonywania przewozu osób z W. do S. i na przystanku T. w przypadku wykonywania przewozu w odwrotnym kierunku. Oznaczenia tych przystanków potwierdzają także pisma Wojewody D., Wójta Gminy K. i oględziny przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2016 r. Zatem twierdzenia o braku oznaczeń przystanków są błędne. Kierowca realizując kurs z W. powinien był zatrzymać się na przystanku T. [...], bowiem na przystanku T. mógłby się zatrzymać, gdyby realizował kurs do W. Jednak kierowca zatrzymał się na przystanku wskazanym przez pasażerkę, co potwierdził kierowca w swoich zeznaniach. Natomiast rozbieżności w zeznaniach świadków dotyczące zatrzymania się za G. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kierowca wysadzając pasażerkę na skrzyżowaniu dróg stworzył zagrożenie dla innych uczestników ruchu i tym samym naruszył przepisy ruchu drogowego. Dlatego zachowanie pasażera w takiej sytuacji nie upoważniało kierowcy do zatrzymania się i wysadzenia pasażera. Ponadto z zeznań kierowcy wynika, że pasażerka domagała się zatrzymania pojazdu jeszcze przed przystankiem w G. Tym samym zatrzymanie się w tym miejscu nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za to naruszenie.
Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych według organu są niezasadne. Wbrew twierdzeniem strony, w dniu [...] stycznia 2016 r. nie przeprowadzano dowodu z przesłuchania świadka, a jedynie organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin miejsc zatrzymywania się kierowcy w dniu kontroli w celu wysadzenia pasażerów. O terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu pełnomocnik strony został zawiadomiony pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., które otrzymał w dniu [...] grudnia 2015 r. Zatem w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny zebranego materiału dowodowego oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony jedynie służyłoby przedłużeniu postępowania, ponieważ wszystkie okoliczności faktyczne zostały ustalone innymi dowodami przeprowadzonymi podczas kontroli i w toku postępowania wyjaśniającego.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym: nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący nie przedłożył żądnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Przeciwnie, z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że kierowca realizujący przewóz osób w imieniu skarżącego zatrzymywał się zgodnie z życzeniami pasażerów, a nie zgodnie z obowiązującym go rozkładem jazdy. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.
Na powyższą decyzję przedsiębiorca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Decyzjom tym zarzucił:
1.naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 10, 79 § 2 k.p.a, 78 §1 k.p.a, art. 85 k.p.a poprzez przeprowadzenie oględzin miejsca zatrzymania kierowcy z równoczesnym przeprowadzeniem dowodu z zeznań świadka, w sytuacji gdy zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2015r. doręczone skarżącemu dotyczyło jedynie przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca zatrzymania kierowcy, 2.sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez dokonanie oględzin przystanku w T. w styczniu 2016r. podczas gdy zatrzymanie na przystanku miało miejsce w kwietniu 2015r., a rozkłady jazdy widniejące w dacie oględzin na przystankach umieszczone zostały po zmianie zezwolenia skarżącego na przewozy we wrześniu 2015r. i wyciągnięcia fałszywych wniosków, że skarżącemu w kwietniu 2015r. nie przysługiwało prawo zatrzymywania się na tak orzeczonych przystankach,
3.brak pełnego wyjaśnienia sprawy mający wpływ na treść rozstrzygnięcia organu I Instancji w szczególności poprzez brak wyjaśnienia rozbieżności występujących w zeznaniach kierowcy oraz J. S. i poprzestania na ponownym przesłuchaniu J. S., bez przeprowadzenia ewentualnej konfrontacji w/w z kierowcą,
4.brak przeprowadzenia wniosku dowodowego zgłaszanego przez stronę tj. przesłuchania B. D. bez uprzedniego ustosunkowania się organu I Instancji do tego wniosku,
5.brak dania wiary rozkładowi jazdy zatwierdzonemu przez Urząd Marszałkowski wskazującemu, że skarżący uprawniony jest do zatrzymywania pojazdu na przystankach T. [...] i T.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy, wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a ustawy). W myśl art. 18b ust. 1 ustawy przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), zgodnie z warunkami przewozu osób, określonymi w zezwoleniu. Stosownie zaś do treści art. 18b ust. 2 ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów (pkt 2), a także zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3) oraz naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5). Warunków określonych w zezwoleniu nie stosuje się jedynie w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych, z tym że jeżeli te okoliczności trwają dłużej niż 14 dni, właściwy organ wyda na wniosek przedsiębiorcy decyzję w sprawie odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu (art. 20a ust 1 i 2). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że z woli ustawodawcy pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko w tym miejscach może zabierać i wysadzać pasażerów. W zezwoleniu na wykonywanie transportu drogowego określa się bowiem miejscowości, w których znajdują się przystanki (art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy). Przystanki to przeznaczone do wsiadania i wysiadanie pasażerów i określone w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy) miejsca zatrzymania się uprawnionego pojazdu transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 13 ustawy Prawo o ruchu drogowym z informacją o rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym), w tym m.in. o godzinach odjazdów środków transportowych. Wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się zatem, stosownie do art. 18b ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, na tak oznaczonych i wyposażonych przystankach. Poza wyznaczonymi przystankami obowiązuje określony w art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy zakaz zabierania i wysadzania pasażerów.
Określenie w zezwoleniu miejscowości, w których znajdują się przystanki, oznacza więc, że przewoźnik jest uprawniony do zabierania i wysadzania pasażerów wyłącznie na oznaczonych i wyposażonych we wskazany sposób przystankach i obowiązuje go zakaz zabierania i wysadzania pasażerów w innych miejscach. Zabieranie zatem pasażerów poza przystankami, narusza warunki określone w zezwoleniu, wynikające z regulacji ustawy o transporcie publicznym i odpowiada naruszeniu określonemu pod lp. 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencje niezastosowania się do obowiązków wynikających z przytoczonych przepisów przewiduje przepis art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wymienionych w pkt 1 - 8 ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych, z tym że, stosownie do przepisu art. 92a ust. 2 w/w ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. Wykaz tych naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). Ten ostatni zaś, pod lp. 2.2 pkt 3 sankcjonuje karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Przesłanką poniesienia powyższej odpowiedzialności administracyjnej jest zatem stwierdzenie przez właściwy organ nieprzestrzegania przez wykonującego transport warunków określonych w zezwoleniu co do wyznaczonych przystanków. W tym miejscu należy podkreślić, że kary pieniężne o jakich mowa w art. 92 i art. 93 ustawy nakładane są na przedsiębiorcę, a nie na kierowcę, a celem ich jest zapewnienie należytego wykonywania działalności gospodarczej w postaci świadczenia przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Mają więc one przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w prawie karnym) i są narzędziem prawnym do przymuszenia przewoźników do respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów. Kara pieniężna jako instrument władztwa administracyjnego nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawy do czynu nie mieści się w reżimie tej odpowiedzialności. Wina i stopień zawinienia nie są zatem przesłankami nałożenia kary pieniężnej. W związku z tym badanie świadomości i stosunku podmiotu do danego naruszenia prawa jest co do zasady bez znaczenia dla możliwości wymierzenia omawianej kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VI SA/Wa 91/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, sygn.. akt III SA/Wr 545/ 13 publ. www.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorców na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący transport drogowy w sytuacji gdy wystąpił zakazany przez ustawę skutek. Na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział jednak sytuacje w których odpowiedzialność administracyjna przewoźnika za stwierdzone naruszenie prawa zostaje wyłączona. Sytuacje te wyraźnie określone zostały w przepisach art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, a wszczęte umarza jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, właściwy organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. ( art.93 ust.3) Przesłanką jednak zastosowania powyższych przepisów, stanowiących wyjątek od zasady ponoszenia odpowiedzialności przez przewoźnika za stwierdzone naruszenia, jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że w konkretnej sprawie miały miejsce takie właśnie okoliczności, tj. że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub, że wystąpiły zdarzenia których nie mógł przewidzieć. To bowiem on wywodzi skutki prawne z nich wynikające, i to zatem na nim spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności i udowodnienia okoliczności objętych ich hipotezą. Takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie strona nie udowodniła.
W ocenie Sadu orzekającego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (dowody: protokół kontroli, protokoły przesłuchania świadków, kserokopia zezwolenia nr [...] i rozkładu jazdy, pismo Marszałka Województwa D. z dnia [...] kwietnia 2015 r., pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2015 r., protokół oględzin wraz z płytą CD). wynika, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym mu zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli kierowca przedsiębiorcy realizując o godzinie 10:20 przewóz osób na linii W. – S. zatrzymał się w celu wysadzenia pasażera w T. na przystanku nie wskazanym w rozkładzie jazdy. Kierowca zatrzymał się na przystanku T. ( 2-gi przystanek). Natomiast zgodnie z rozkładem jazdy kierowca powinien zatrzymać się na przystanku T. [...]. Okoliczność powyższa została potwierdzona w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Marszałka Województwa D. i w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójta Gminy K., który wskazał przystanek T. [...] jako ten, z którego skarżący mógł korzystać. Na tym przystanku skarżący także zamieścił swój rozkład jazdy. Ponadto w dniu kontroli kierowca wysadził pasażerkę za miejscowością G. na skrzyżowaniu dróg. Okoliczności zatrzymywania się w dniu kontroli potwierdził inspektor kontroli Urzędu Marszałkowskiego podróżujący z W. do S. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał również, że kierowca pytany przez pasażerów o miejsce zatrzymywania się w celu wysadzenia pasażerów odpowiadał "gdzie Pan/Pani chce". Natomiast kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w T. zatrzymał się na drugim przystanku. Kierowca więc wysadzając pasażerów poza przystankami wskazanymi w zezwoleniu naruszył warunki zezwolenia.
Zgodnie z przepisem art. 18b ustawy o transporcie drogowym w przypadku wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. Konsekwencją tej regulacji jest l.p. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje naruszenie powyższego przepisu karą pieniężną w kwocie 3.000 zł. W ślad za organem i stanowiskiem WSA w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt. II SA/Bd 384/11, podkreślić należy, że: przedsiębiorca, któremu zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym odpowiada za wszystkie aspekty wykonywania przewozów w ramach posiadanego zezwolenia, a więc zarówno za zmianę trasy przez kierowców, za zatrzymywanie się kierowców poza przystankami, w miejscach nieprzeznaczonych do wsiadania i wysiadania pasażerów, za zatrzymywanie się przez kierowców na przystankach nieobjętych rozkładem jazdy oraz za naruszenie przez kierowców - swoich pracowników w inny sposób obowiązującego rozkładu jazdy, nawet jeśli ich postępowania były szlachetne. Z akt sprawy niniejszej wynika, że kierowca zatrzymywał się w miejscach nie wskazanych w rozkładzie jazdy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, zdaniem Sąd, podnieść należy, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym to przewoźnik we wniosku o udzielenie zezwolenia wskazuje m.in. przystanki, na których będzie wysadzał pasażerów i ich zabierał z tych przystanków. Z materiału zgromadzonego w sprawie ( k.3,39.43) wynika, że zgodnie z wnioskiem skarżącego przyznano mu prawo zatrzymywania na przystanku T. [...] w przypadku wykonywania przewozu osób z W. do S. i na przystanku T. w przypadku wykonywania przewozu w odwrotnym kierunku. Oznaczenia tych przystanków potwierdzają także pisma Wojewody D., Wójta Gminy K. i oględziny przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2016 r. Twierdzenia o braku oznaczeń przystanków są nietrafne. Kierowca realizując kurs z W. powinien był zatrzymać się na przystanku T. [...], bowiem na przystanku T. mógłby się zatrzymać, gdyby realizował kurs do W. Jednak kierowca zatrzymał się na przystanku wskazanym przez pasażerkę, co potwierdził kierowca w swoich zeznaniach. Natomiast rozbieżności w zeznaniach świadków dotyczące zatrzymania się za G. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kierowca wysadzając pasażerkę na skrzyżowaniu dróg stworzył zagrożenie dla innych uczestników ruchu i tym samym naruszył przepisy ruchu drogowego. Zachowanie pasażera w takiej sytuacji nie upoważniało kierowcy do zatrzymania się i wysadzenia pasażera chociażby ze względu i na jego bezpieczeństwo.. Ponadto z zeznań kierowcy wynika, że pasażerka domagała się zatrzymania pojazdu jeszcze przed przystankiem w G. Tym samym zatrzymanie się w tym miejscu nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za to naruszenie.
W ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych są niezasadne. W dniu [...] stycznia 2016 r. nie przeprowadzano dowodu z przesłuchania świadka, a jedynie organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin miejsc, przystanków zatrzymywania się kierowcy w dniu kontroli w celu wysadzenia pasażerów. O terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu strona została zawiadomiona. Organ nie naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny zebranego materiału dowodowego oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony ponieważ wszystkie okoliczności faktyczne zostały ustalone innymi dowodami przeprowadzonymi podczas kontroli i w toku postępowania wyjaśniającego. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym zgodnie z art.86k.p.a. Dodać również należy, że nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Skarżący nie wykazał jakich konkretnych czynności procesowych został pozbawiony.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 78§1, art. 79 § 2, art. 85 k.p.a. Organy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym działały zgodnie z wymogami z art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 kpa i nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów.
W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że skoro w przedmiotowej sprawie orzekające organy w sposób przekonywujący i wiarygodny udowodniły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący dopuścił się naruszenia warunków posiadanego zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu, a tym samym, naruszenia określonego pod lp. 2.2. pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a skarżący nie wykazał przy tym okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, to przyjąć należy, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nałożyły na skarżącego karę w wysokości przewidzianej w powołanym załączniku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na postawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło