III SA/Wr 772/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-27
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Magdalena Jankowska - Szostak, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, jeśli strona spełniła przesłanki z art. 58 k.p.a., ale organ uznał, że przywrócenie terminu nie miałoby wpływu na wynik sprawy z uwagi na przepisy unijne dotyczące terminów składania wniosków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy unijne i krajowe, odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Nawet jeśli strona spełniła przesłanki z art. 58 k.p.a., organy nie mogą odmówić przywrócenia terminu, jeśli uzupełnienie braków nastąpiło w terminie i zostało uprawdopodobnione brak winy. Przepisy unijne dotyczące terminów składania wniosków nie wykluczają możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, a błędne pouczenie strony przez organ narusza zasadę zaufania do władzy publicznej.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Po stwierdzeniu braków formalnych, spółka została wezwana do ich usunięcia. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków został złożony wraz z korektą wniosku i dokumentami. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że nawet przywrócenie terminu nie miałoby wpływu na wynik sprawy z uwagi na przepisy unijne dotyczące terminów składania wniosków. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. i zasądził od Dyrektora OR ARiMR we W. na rzecz strony skarżącej kwotę kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka, Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. Z. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 59 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. nr [...], w którym organ ten odmówił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A (dalej skarżąca spółka, strona) przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.
Zaskarżone postanowienie oparto na następującym stanie faktyczno-prawnym
W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek A Sp. z o.o. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Wniosek został nadany na Poczcie Polskiej w dniu [...] r. W trakcie kontroli kompletności wniosku stwierdzono braki formalne dotyczące całego wniosku. Z tego powodu do reprezentanta spółki H. K., w dniu [...] r. wysłano na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwanie do usunięcia w terminie 7 dni od jego otrzymania braków formalnych wniosku o płatności. Do Biura Powiatowego ARiMR w wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru ww. przesyłki pocztowej, na której widnieje podpis – W. K. i data odbioru [...] r.
W dniu [...] r. (data wysłania za pośrednictwem Poczty Polskiej to: [...] r.) do BP ARiMR w K. wpłynął wniosek H. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 wraz z korektą wniosku i doręczonymi dokumentami oraz oświadczeniem C.Z., że odebrała list polecony podpisując się W. K. Do tego wniosku reprezentująca A Sp. z o.o. H. K. dołączyła kserokopie faktur VAT wystawionych w dniu [...] r. na W. K., potwierdzające fakt, że W. K. w dniu odbioru listu poleconego przebywał poza granicami kraju w Niemczech w Berlinie.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. postanowieniem nr [...], na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. oraz art. 23 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego we wniosku.
Wobec złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR we W. utrzymał pierwszoinstancyjne postanowienie w mocy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Agencji przywołał treść art. 58 k.p.a. i wyjaśnił, że z dokumentacji przedłożonej przez spółkę wynika, że wypełniła ona wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a., jednak podkreślił, że w przypadku przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego we wniosku, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2014 nie podlegałby rozpatrzeniu, bowiem zgodnie § 23 ust. 2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm), wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2012 r" poz. 1164 ze zm.), wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin na składanie wniosków nie podlega przywróceniu.
Organ drugiej instancji przypomniał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Dyrektor Agencji zaznaczył, że art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Organ odwoławczy wskazał, że poza wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 wspomnianego rozporządzenia (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz odstępstwa przewidzianego w art. 22 w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy, prawodawca unijny nie przewiduje jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności wniosków złożonych po statecznym terminie na ich wniesienie. W związku z tym, regulacja kodeksowa (art. 64 § 2 kpa) ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Komisji(WE) nr 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 kpa pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca.
Dyrektor OR ARiMR we W. wyraźnie zaznaczył, że przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2014 nie miałoby wpływu na wynik sprawy, bowiem złożenie kompletnego wniosku w dniu [...] r. spowodowało, że wniosek ten uznaje się za niedopuszczalny.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżąca spółka i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1.naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: a).§ 2 i 3 rozporządzenia Ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wniosku w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 11 marca 2010r. (Dz. U. nr 39, poz. 2015 ze zm.) poprzez uznanie, że niepodpisanie załączników graficznych do wniosku o przyznanie płatności stanowi brak formalny wniosku; b). art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. oraz art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i uznanie, że wniosek skarżącej spółce o przyznanie płatności jest niedopuszczalny, bo złożony po terminie (po [...]r.), podczas gdy strona złożyła wniosek w ustawowym terminie, tj. w dniu [...]r.;
Skarżąca spółka wskazała również na naruszenie przepisów procedury administracyjnej mającej wpływ na wynik sprawy, tj. a). art. 3 ust, 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2012, poz. 1164 ze zm.) oraz art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania organu administracji na podstawie i w granicach prawa; b).art. 8 k.p.a. i wyrażonej nim zasady wzbudzania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez wezwanie stronie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, już po [...] r., a następnie uznanie, że uzupełnienie braków zgodnie z wezwaniem i tak byłoby bezprzedmiotowe, bo naruszające termin do składania czy uzupełniania wniosków; c).art. 58 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Organu I instancji odmawiającego Skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego we wniosku o przyznanie płatności, mimo że Organ II instancji przyznaje, że Spółka spełniła wszystkie przesłanki do przywrócenia jej terminu.
Skarżąca spółka uzasadniła wskazane zarzuty i wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe twierdzenia zawarte w postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie pomimo, że nie wszystkie zarzuty skargi zostały sformułowane w sposób prawidłowy, jednak zaskarżone postanowienia zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Zaskarżone postanowienia wydane zostały w trakcie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. Zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowe zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 r., wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz w przepisach unijnych, w tym Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 ust. 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Zatem przepisów k.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy k.p.a. stosuje się wprost.
Kwestie wszczęcia postępowania reguluje więc art. 61 k.p.a. Przepis art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zauważyć należy, że złożone przez stronę podanie (wniosek o przyznanie płatności) powinno być kompletne, tj. spełniać wymogi określone przepisami prawa. W sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość tym wymaganiom, organ ma obowiązek wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 Kpa).
W tym miejscu uzasadnienia przypomnienia wymaga, że skarżąca spółka została wezwana w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (pismem z dnia [...] r.) do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 r (złożonego przez tą spółkę w dniu [...] r.) w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Wezwanie to zostało dostarczone (organ administracji rolnej stwierdził ten fakt na podstawie dowodu doręczenia) w dniu [...] r. Strona skarżąca pismem z dnia [...] r. (w tym dniu nadanym na Poczcie Polskiej) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 uzupełniając jednocześnie wskazane przez organ braki formalne.
Zgodnie z przywołanym art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma instytucja przywrócenia uchybionego terminu, którą reguluje art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 2 k.p.a. "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu", przy czym "jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin".
Zgodzić się należy z organem, że w świetle powołanej wyżej regulacji art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek:
• uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,
• wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
• dochowania terminu do wniesienia wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
• dopełnienia wraz z wnioskiem (prośbą) o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentacji przedłożonej przez spółkę wynika, że wypełniła ona wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a. Niemniej Dyrektor OR ARiMR we W. przyznając powyższe odmówił stronie przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2014 r., gdyż zdaniem organu złożenie przywrócenie tego terminu nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Organ przy tym powołał się na art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Organ stwierdził, że dniem złożenia wniosku o płatność nie jest dzień pierwotnego złożenia wniosku ([...] r.), lecz dzień, w którym został usunięty brak formalny wniosku. Przyjmując, że ostateczny termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 upłynął w dniu [...] r. (opóźnienie ponad 25 dni kalendarzowych licząc od 15 maja) organ odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 r., gdyż zdaniem organu złożenie przywrócenie tego terminu nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Organ przy tym powołał się na art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie podlega przywróceniu.
Natomiast w myśl powołanego przez organ przepisu art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek w dniu [...] r. dlatego w tej sprawie zachodziła ewentualnie podstawa do zastosowania instytucji pomniejszania płatności o każdy dzień opóźnienia licząc od dnia [...] r,
Oczywistym jest, że wniosek był dotknięty brakami formalnymi, o uzupełnienie których organ wezwał spółkę. Żadnych innych braków wniosku organ nie wskazywał. Bezspornie tez spółka uchybiła siedmiodniowemu terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku i konsekwentnie korzystając z możliwości przywrócenia spóźnionemu terminowi w myśl art. 58 k.p.a. złożyła stosowny wniosek.
W ocenie Sądu stanowiska organu, że data usunięcia braku formalnego wniosku o płatność decyduje o zachowaniu terminu złożenia wniosku w rozumieniu art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 - nie można podzielić. W piśmiennictwie podkreśla się, że uzupełnienie w terminie braków oznacza, że czynność uzyskuje moc od chwili jej dokonania, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc (na przyszłość), nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. Zbigniew R. Kmiecik, Charakter prawny żądania wszczęcia postępowania, [w:] Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, LEX/el). Zresztą powyższe stanowisko jest prezentowane także w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyroki z 31.08.2015r. i 3.09.2015r. o sygn. akt I SA/Ke 422, 343, 344/15).
Mając na uwadze powyższe jako błędne ocenić należy stanowisko organu, że uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. jest bezskuteczne ze względu na wskazany w postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Powołany przepis reguluje sytuację złożenia wniosku o przyznanie pomocy po wyznaczonym terminie, a zatem nie odnosi się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Dopiero niezachowanie terminu wyznaczonego do usunięcia braków wniosku, w sytuacji nie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, dawałoby możliwość oceny, że wniosek został złożony po terminie i art. 23 "Złożenie wniosku po wyznaczonym terminie" znalazłby zastosowanie.
Biorąc pod uwagę powyższe twierdzenia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie. Organy przyjęły bowiem, że strona spełniła wszystkie przesłanki do przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o płatności na rok 2014, a mimo tego stwierdzenia terminu skarżącej półce nie przywróciły.
Sąd zwrócił również uwagę na okoliczność, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu [...] r. natomiast postanowienie organu pierwszej instancji negatywne dla strony zapadło [...] r. W konsekwencji organy dopuściły się do naruszenia art. 8 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej powadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do jego uczestników.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza także szereg innych przepisów k.p.a. o podstawowym znaczeniu i z tego względu należy się odnieść także do nich. Stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie płatności dochodzi co prawda do odstępstw od "ogólnego" postępowania administracyjnego, ale w ocenie Sądu znaczenie tych różnic dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy nie jest istotne. Wynika z niej bowiem, że w każdym bez wyjątku przypadku organ stoi na straży praworządności, a temu wymogowi organ w niniejszej sprawie nie sprostał. Zasada praworządności, o której mowa w ustawie z 7 marca 2007 r. ma szeroki zakres znaczeniowy i oznacza, że w każdym przypadku organ działa na podstawie i w granicach prawa. Przez "prawo" należy rozumieć także przepisy k.p.a. statuujące ogólne zasady postępowania administracyjnego, takie jak: - art. 6 - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. - art. 7 - W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Faktem jest, że art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprowadza do tego katalogu pewne wyjątki m.in. zwalniające organ z obowiązku zebrania materiału dowodowego i wyraża zasadę udzielania stronom niezbędnych pouczeń tylko na ich żądanie, nie oznacza to jednak, że działania organu mogą wprowadzać strony w błąd. Natomiast wystosowanie do strony pouczenia, że wady formalne mogą być usunięte w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania w sytuacji, gdy organ stał na stanowisku, że może to nastąpić tylko do dnia [...] r. było takim właśnie działaniem.
Z uwagi na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, konieczne również było uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawą dotyczącą kwestii prawidłowego zastosowania art. 58 k.p.a. oraz przyjmie uwagi odnośnie ogólnych zasad postepowania administracyjnego zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego i wskazanych przez Sąd.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło