III SA/Wr 781/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia .... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych i przyznanie "pełnomocnika z urzędu" wskazując w uzasadnieniu, że aktualnie przebywa w Z., gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie i nie posiada do dyspozycji na koncie wolnych środków finansowych. Dodał, że ma zaległości alimentacyjne wobec ZUS w wysokości 8.000 zł, posiada również zadłużenie wobec innych osób, wskutek czego przeciwko posiadanym przez niego składnikom majątkowym prowadzone są postępowania egzekucyjne. We wniosku złożonym w dniu 21 grudnia 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący powtórzył wcześniejsze żądanie i argumentację wniosek ten popierającą. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym zwanej dalej "u.p.s.a." (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zarządzenie Sądu z dnia 9 listopada 2010 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi należy w tej sytuacji uznać jako błędne. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 u.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika wskazać należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tej sytuacji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.