III SA/Wr 781/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: Kolegium, SKO) - po rozpatrzeniu zażalenia L. S. (dalej: strona, skarżący) - utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy M. (dalej: Wójt Gminy) z dnia [...]r. nr [...]o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z [...]r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że - wydając w tym przedmiocie decyzję - Wójt Gminy zobowiązał skarżącego do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki rolnej przez likwidację prowadzonej na tej działce pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec niewykonania decyzji, Wójt Gminy - będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, w dniu [...]r. - wystawił przeciwko skarżącemu tytuł wykonawczy nr [...]i wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. W sentencji ww. postanowienia powołano błędny numer tytułu wykonawczego. Wskazano mianowicie, że postanowienie zostało wydane w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...], zamiast - prawidłowo - z tytułu nr [...]. Po dostrzeżeniu omyłki, Wójt Gminy - wskazanym na wstępie oraz objętym zarzutami skargi - postanowieniem z dnia [...]r. sprostował z urzędu swoje postanowienie z [...]r. Uzasadniał, że w sprostowanym postanowieniu, powołując numer tytułu wykonawczego, pominięto cyfry "[...]" i że podanie w sentencji tego postanowienia błędnego numeru tytułu wykonawczego stanowi oczywisty błąd pisarski, podlegający sprostowaniu z urzędu na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: K.p.a.). W zażaleniu, skarżący zarzucił, że organ dokonał sprostowania błędu, który nie był oczywistą omyłką i że postanowienie o sprostowaniu narusza art. 113 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy utrzymał skarżone zażaleniem rozstrzygnięcie w mocy. Wyjaśnił, że przedmiotem sprostowania w trybie art. 113 K.p.a. są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Stwierdził, że sprostowanie to nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, zaś oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też innego, wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku, czy też z innymi okolicznościami. Podniósł, że oczywista omyłka to widoczne, niezgodne z zamierzonym i niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie lub dodanie jakiegoś wyrazu. Uznał, że w sprawie taka sytuacja ma miejsce, bowiem w postanowieniu Wójta Gminy sprostowaniu uległa oczywista omyłka, polegająca na opuszczeniu - w rozstrzygnięciu tego postanowienia, w pkt 1 i 2 - cyfry "[...]", odnoszącej się do numeru tytułu wykonawczego. Ocenił, że błąd ten jest ewidentny i łatwo zauważalny, a ponadto nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. W skardze, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów, skarżący zarzucił naruszenie art. 113 § 1 K.p.a., polegające na błędnym jego zastosowaniu i sprostowaniu oczywistej omyłki w zakresie oznaczenia tytułu wykonawczego, co w konsekwencji - jego zdaniem - doprowadziło do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Podniósł, że wskazując konkretny numer tytułu wykonawczego, organ ukształtował zakres jego obowiązku. Dowodził, że ze wskazania konkretnego tytułu wykonawczego płyną określone konsekwencje prawne. Nie jest to bowiem tylko numer porządkowy. Skarżący stwierdził, że numer decyzji nie jest elementem istotnym, konstytuującym decyzję, podczas kiedy oznaczenie tytułu wykonawczego jest przedmiotowo istotne w procesie egzekucji. Dodał, że wezwanie do wykonania konkretnych obowiązków jest elementem materialnoprawnym decyzji i ma związek z konkretnym tytułem wykonawczym. Argumentował, że pominięcie cyfry "[...]" powoduje, że mamy do czynienia z zupełnie innym tytułem wykonawczym, obejmującym inny obowiązek. Zauważył, że w postępowaniu o sprostowanie błędu pisarskiego nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, w której dokonano sprostowania. Przyjął, że - prostując w ten sposób postanowienie - organ wykreował zupełnie inne zobowiązanie, sprostowanie prowadziło do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia a - zważywszy na formalizm postępowania egzekucyjnego - takie działanie organu należy uznać za niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia [art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.)]. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje to, czy sprostowanie - w orzeczeniu nakładającym grzywnę - numeru tytułu wykonawczego, na podstawie którego wszczęto egzekucję, może zostać uznane za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu, rację należy przyznać organowi, który przyjął, że wskazana wadliwość postanowienia o nałożeniu grzywny stanowi oczywistą omyłkę (względnie równoważny jej błąd pisarski), podlegającą - z urzędu - konwalidacji w postępowaniu administracyjnym. Skorygowanie w orzeczeniu numeru tytułu wykonawczego, na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne, oczywiście - zdaniem Sądu -nie prowadziło do zmian merytorycznych w sprostowanym postanowieniu o nałożeniu grzywny. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie przyjmuje się, że błąd pisarski jest oczywistą omyłką, gdy jest widoczne, że - wbrew zamierzeniu organu - doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub grupy wyrazów. Oczywistość omyłki musi wynikać z merytorycznej treści rozstrzygnięcia - uzasadnienia, pozwalając na natychmiastowe rozpoznanie jej wystąpienia. Oczywistość omyłki mogą potwierdzać także zgromadzone w sprawie dokumenty, jak i fragmenty uzasadnienia rozstrzygnięcia. W konkretnej sprawie, konieczne jest rozważenie, jakie okoliczności i dokumenty wskazują na oczywistość omyłki. W omawianym trybie nie można prostować wad istotnych orzeczeń, tzn. błędów i omyłek, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc odnoszących się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Prostowanie tego rodzaju wad decyzji prowadziłoby do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie, organ - sprostowanym później postanowieniem - nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym o podanym numerze i dacie (pkt 1 sentencji postanowienia) oraz wezwał skarżącego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym o podanym numerze i dacie, wystawionym przez wskazanego wierzyciela (pkt 2 sentencji postanowienia). Podany w sentencji postanowienia numer tytułu wykonawczego zawierał o dwie cyfry mniej, niż tytuł wykonawczy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Organ sprostował z urzędu - w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - omyłkę w ten sposób, że w sentencji orzeczenia: - w pkt 1 w wierszu 3 zapis [...]zastąpił zapisem [...], - w pkt 2 w wierszu 2 zapis [...]zastąpił zapisem [...]. Stwierdzić należy, że wskazana omyłka ma charakter oczywisty. Wynika to z porównania treści uzasadnienia prostowanego postanowienia z treścią znajdującego się w aktach administracyjnych tytułu wykonawczego. W obu dokumentach wskazano tego samego wierzyciela (Wójt Gminy), ten sam obowiązek (przywrócenie uprzedniego sposobu zagospodarowania określonego terenu) oraz tą samą podstawę nałożenia obowiązku (decyzja nakazująca skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania). W sprawie, nie wydano nadto żadnego innego tytułu wykonawczego. Nie może być więc wątpliwości, na jaki tytuł wykonawczy powołał się organ w sprostowanym postanowieniu. Kwestionowane przez skarżącego sprostowanie, nie stanowi także ingerencji w merytoryczną treść postanowienia o nałożeniu grzywny. Modyfikacja dokonana sprostowaniem nie wpłynęła na ukształtowanie praw bądź obowiązków w sferze prawa administracyjnego materialnego. Merytoryczna treść sprostowanego postanowienia sprowadza się do nałożenia na skarżącego grzywny w określonej kwocie, w związku z bezprawnym użytkowaniem działki rolnej dla celów gospodarczych, a ściślej, niezaprzestaniem tej działalności i nieprzywróceniem rolniczego charakteru terenu. Sprowadza się nadto do żądania wykonania obowiązku. Sprostowanie oczywiście nic w tym zakresie nie zmieniło. Kwota grzywny pozostaje określona. Określony pozostaje również obowiązek, który wynika z wydanej w tym przedmiocie oraz wskazanej w tytule wykonawczym decyzji. Oczywiście nie jest prawdą - jak twierdzi skarżący - że: "wskazując konkretny numer tytułu wykonawczego organ ukształtował zakres jego obowiązku". Zakres obowiązku skarżącego ukształtowany został nie w sprostowanym postanowieniu o nałożeniu grzywny, lecz w decyzji wydanej przed dwoma laty, której to decyzji skarżący nie wykonał. W tytule wykonawczym i postanowieniu o nałożeniu grzywny (z wezwaniem do wykonania obowiązku) powtórzono treść obowiązku określonego w decyzji. Z akt sprawy nie wynika także - jak to ujął skarżący - że pominięcie cyfry "[...]" powoduje, że mamy do czynienia z zupełnie innym tytułem wykonawczym, obejmującym inny obowiązek. W aktach sprawy nie ma innego tytułu wykonawczego i nie wynika z nich, że na skarżącego nałożono jeszcze jakiś inny obowiązek w innej decyzji. Jak już zaś wcześniej zauważono, również w uzasadnieniu sprostowanego postanowienia wskazano na decyzję i wynikający z niej obowiązek, który skarżący jest zobowiązany wykonać. Z tych względów, przyjąć należy, że wadliwość postanowienia o nałożeniu grzywny podlegała rektyfikacji w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Końcowo zauważenia wymaga, że objęte sprostowaniem postanowienie Wójta Gminy zostało w całości uchylone postanowieniem SKO z [...]r. a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Tym samym, skargę należało oddalić w całości, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.