III SA/Wr 793/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-14
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Anna Moskała, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 i nałożenie sankcji było zasadne w sytuacji, gdy skarżąca zadeklarowała uprawę owsa bezłuskowego, który nie był objęty dotacją w ramach pakietu 7, a dodatkowo w poprzednim roku nie spełniła warunków przyznania płatności w ramach pakietu 10.1.1?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ARiMR prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego. Odmowa przyznania płatności ekologicznej była uzasadniona, ponieważ skarżąca zadeklarowała uprawę owsa bezłuskowego, który nie kwalifikował się do płatności w ramach pakietu 7, a także z powodu niespełnienia warunków przyznania płatności w pakiecie 10.1.1 w roku poprzednim, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania ekologicznego. Ustalenia organów oparte na kontroli jednostki certyfikującej nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016 w ramach PROW 2014-2020. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności w ramach wariantu 10.1.1 (uprawy sadownicze) i 7.1 (uprawy rolnicze) oraz nałożyły sankcję. Powodem odmowy było niespełnienie warunku przyznania płatności w roku 2015 w wariancie 10.1.1 oraz stwierdzenie uprawy owsa bezłuskowego na działkach kwalifikowanych do wariantu 7.1, który nie był objęty dotacją. Skarżąca kwestionowała decyzje, argumentując m.in. zmianą przepisów po wykonaniu prac agrotechnicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Moskała, Anetta Chołuj, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 i nałożenie sankcji oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (dalej: Dyrektor ARiMR) trzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą A. G. (dalej: strona, skarżąca) przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. oraz nakładającą sankcję w wysokości 10802,88 zł.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła o przyznanie płatności ekologicznej w ramach PROW 2014-2020 na rok 2016. We wniosku zaklamrowała realizację:
- wariantu 10.1.1 - Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji na powierzchni0,18 ha;
- wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwencji na powierzchni 29,74 ha.
Do wniosku strona dołączyła oznaczone załączniki graficzne oraz oświadczenie o utrzymywaniu minimalnej obsady drzew przez 2 lata od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie upraw sadowniczych.
W dniu [...] września 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a w dniach [...] września 2016 r. kontrola na miejscu w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne". W wyniku tej kontroli inspektorzy terenowi nie stwierdzili żadnych nieprawidłowości mających wpływ na wysokość przyznawanych płatności. Jednocześnie w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie strony kontroli przez Jednostkę Certyfikującą (JC) Ekogwarancja stwierdzono, że na wszystkich działkach rolnych zgłoszonych do płatności ekologicznej został wytworzony produkt. Dodatkowo w ramach przeprowadzonej kontroli, Jednostka Certyfikująca "[...]" sp. Z o.o. ( dalej: JC) stwierdziła na działkach rolnych Cl, G1 oraz HI zadeklarowanych w wariancie 7.1, roślinę w plonie głównym - owies bezłuskowy (data wykazu z JC [...].11.2016 roku).
W dniu [...] czerwca 2017 r., Kierownik BP ARiMR w K. wydał decyzję odmawiającą stronie przyznania płatności w ramach wariantów 10.1.1 i 7.1 oraz nałożył sankcję wieloletnią w wysokości 10802,88 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w przypadku deklarowanego wariantu 10.1.1 - Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji, ze względu na niespełnienie warunku przyznania płatności w roku 2015 (decyzja odmawiająca przyznania płatności nr [...]), płatność w roku 2016 nie może zostać przyznana. W przypadku wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji, organ I instancji wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wynosiła 29,74 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona (w oparciu o system informacji geograficznej) w toku postępowania administracyjnego wyniosła 16,10 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w przypadku działek rolnych Cl (8,94 ha), G1 (2,88 ha) oraz HI (1,82 ha), zadeklarowanych w ramach wariantu 7.1 wyniku kontroli administracyjnej z uwzględnieniem danych z JC, stwierdzono w plonie głównym owies bezłuskowy, który nie jest dotowany w ramach deklarowanego wariantu. Wyżej wymienione działki rolne zostały wykluczone z płatności ekologicznej.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią jednostki certyfikującej działek zadeklarowanych we wniosku w ramach wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej/ /kontroli na miejscu wyniosła 84,72%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym, która to kwota, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie odliczana od wszystkich płatności związanych z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeżeli odliczenie tej kwoty w ciągu trzech lat kalendarzowych nie będzie możliwe, wówczas pozostałe do spłaty saldo zostanie anulowane.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest niezgodne z zasadami prawa administracyjnego, normami prawa unijnego oraz celami mechanizmu płatności ekologicznych. Wskazała, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2016 r., poz. 343), które zmieniło kwalifikację wariantu dotyczącego uprawy owsa bezłuskowego. Powyższe rozporządzenie zostało wydanie dzień po wykonaniu plac polowych w zakresie zasiewu owsa, a weszło w życie dnia 15 marca 2016 roku. Zatem strona dokonując zasiewu na gruntach objętych zobowiązaniem ekologicznym na dzień wykonywania działania agrotechnicznego postępowała zgodnie z normami prawa regulującego w tym czasie kwestę realizacji zobowiązania ekologicznego. Dokonując zasiewu działek rolnych Cl, G1 oraz HI owsem bezłuskowym strona nie mogła przewidzieć, że ustawodawca zmieni warunki uzyskania płatności dla tej uprawy, w szczególności nie mogła przewidzieć, że poprzez zmianę wariantu z rolnego na paszowy celem uzyskania płatności do wskazanej rośliny, stanie się konieczne posiadanie zwierząt.
Organ odwoławczy skarżoną obecnie decyzją uytrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że płatność ekologiczna jest, zgodnie z § 9 rozporządzenia ekologicznego, przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Ponadto warunkiem przyznania płatności jest wytworzenie przez rolnika produktów rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej (ust. 2). Zgodnie natomiast z § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do
rozporządzenia - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 i 11 oraz wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit, b i pkt 10 lit, b.
Odnosząc się do ustaleń poczynionych w sprawie organ wyjaśnił, żę w odniesieniu do płatności wnioskowanej w ramach pakietu 10.1.1. strona nie otrzymała za 2015 r. płatności z uwagi na niespełnienie w.w. warunku wynikającego § 9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, a decyzja w tym zakresie została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Zgodnie natomiast z treścią §6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego (w brzmieniu obowiązującym dla przyznawania płatności na rok 2016), jeżeli nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej: 1) zobowiązanie ekologiczne wygasa, 2) uznaje się, że rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego
- w zakresie, w jakim nie są spełnione te warunki, chyba że niespełnienie tych warunków jest skutkiem działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.
Z kolei, jak stanowi § 4 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego (w brzmieniu obowiązującym dla przyznawania płatności na rok 2016), w przypadku gdy rolnik zaprzestał realizacji:
1) zobowiązania rolnośrodowiskowego lub
2) zobowiązania ekologicznego, lub
3) zobowiązania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, lub zobowiązania, o którym mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), zwanych dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym"
- to w okresie, w którym powinien realizować te zobowiązania, nie może podjąć zobowiązania ekologicznego.
Mając powyższe na uwadze organ zobligowany był na podstawie § 4 ust. 6 w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności w ramach wariantu 10.1.1.
Organ odwoławczy, donosząc się do zarzutów dotyczących zmian rozporządzenia ekologicznego w zakresie kwalifikacji wariantu dotyczącego owsa bezłuskowego wskazał, że przed zmianą dokonaną z dniem 9 marca 2016 r., zgodnie z załącznikiem nr 4 do ww. rozporządzenia, płatność w ramach pakietu 7 przysługiwała rolnikowi do jednego gatunku owsa tj. owsa zwyczajnego ( wszystkich jego odmian), natomiast w wyniku zmiany rozporządzenia od 9 marca 2016 r. rozszerzono listę dotowanych upraw w ramach pakietu 7 o gatunek "owies szorstki" oraz w ramach pakietu 5 – uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, o uprawę owsa nagiego. Zarówno więc rozporządzenie ekologiczne w brzmieniu sprzed zmiany z dnia 9 marca 2016 r. oraz po zmianie nadanej rozporządzeniem z dnia 9 marca 2016 r. nie uwzględniało w płatności w ramach pakietu 7 gatunku rośliny "owies nagi".
W przypadku strony, JC w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli stwierdziła na działkach rolnych Cl, G1 oraz HI, zadeklarowanych w ramach wariantu 7.1 w plonie głównym owies bezłuskowy (nagi), który nie jest dotowany w ramach deklarowanego wariantu. Powyższe ustalenia zostały zamieszczone w wykazie producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej z dnia 28.11.2016 r. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła organom ARiMR naruszenie:
1) art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. UE.L z 2013 r., Nr 347, str. 487 ze zm) – dalej: rozporządzenie 1305/2013
2) art. 34 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z Dia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE. L. z 2007 r., Nr 189, str. 1 ze zm.) – dalej: rozporządzenie 834/2007
3) Art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej: k.p.a.).
4) Art. Art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy ARiMR nie zbadały w sposób wystarczający stanu faktycznego w sprawie i nie odniosły się do zmiany przepisów, jak a została dokonana rozporządzeniem z 9 marca 2016 r. Wskazała, że z protokołu kontroli dokonanej w dniu 30 czerwca przez Jednostkę Certyfikującą "B" sp. z o.o. nie wynika jednoznacznie, jakie gatunki upraw były siane przez skarżącą w 2016 r. Używane w protokole sformułowanie "owies zwyczajny" jest stosowane w tożsamym znaczeniu i zamiennie co "owies bezłuskowy", z protokołu nie wynika więc, gdzie i w jakim natężeniu siano owies zwyczajny, gdzie zaś bezłuskowy. Skarżąca podniosła, że tożsame traktowanie przez JC owsa zwyczajnego i bezłuskowego potwierdza, że są to gatunki o bardzo zbliżonej strukturze, w istocie przed wykłoszeniem nie jest możliwe ich rozróżnienie. Skarżąca podniosła, że zgodnie z załącznikiem 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. możliwe jest stosowanie mieszanki zbóż w uprawach objętych pakietem 7, zaś przepisy prawa nie zawierają definicji "mieszanki zbóż". Są zatem w rozpoznawanej sprawie podstawy do uznania, że mieszanka zbóż może składać się z roślin tego samego gatunku o podobnym składzie - w wykazie natomiast działań agrotechnicznych, dołączonym do wniosku, skarżąca zawarła informację o zasianiu "owsa" , bez rozróżnienia na jego gatunek.
Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z § 1 pkt 14 rozporządzenia zmieniającego, zmianie uległ wykaz roślin objętych płatnością ekologiczną w ramach pakietu. Po zmianie "owies" został uznany za roślinę kwalifikującą się dom płatności, przy czym dookreślony został jako "Avena santiva L", co wskazuje na owies zwyczajny, podczas gdy przed zmianą określony był przez nazwę polską. Zdaniem skarżącej nie można wymagać od beneficjentów płatności, posiadających często wyłącznie wykształcenie rolnicze, umiejętności rozpoznawania roślin po łacińskiej nazwie biologicznej.
W dalszej części skargi strona powołała się na art. 29 rozporządzenia 1305/2013, podkreślając, że w świetle tego przepisu płatność ekologiczna ma charakter rekompensaty, przysługującej po realizacji przez beneficjenta czynności, które w przypadku realizacji pakietu ekologicznego wiążą się z ewentualnym zmniejszeniem zysków z uprawy roślin . Skarżąca zrealizowała wymogi zobowiązania ekologicznego, co nie było przez ARiMR kwestionowane, natomiast zakwestionowano jedynie właściwe określenie przez nią pakietu. Tymczasem kwestia odpowiedniego przeznaczenia różnych produktów ekologicznych, domyślnie dotyczącego przeznaczenia na paszę lub do bezpośredniej konsumpcji przez człowieka, dokonywana pod kątem przyznania płatności ekologicznej powinna być zgodna z pozostałymi przepisami regulującymi przyznanie tej płatności , w tym art. 34 rozporządzenia 834/2007. Skarżąca podkreśliła, że zebrany przez nią plon przeznaczony jest na sprzedaż do Niemiec, gdzie powszechnie jest używany m.in. jako składnik płatków owsianych. Zatem niewłaściwe i niezgodne z prawem unijnym jest takie interpretowanie przepisów, które wymusza produkcję danego rodzaju zbóż jedynie z przeznaczeniem na paszę dla zwierząt, pomimo, że jest on również wykorzystywany do konsumpcji w innych krajach UE.
Końcowo skarżąca wskazała, że, w świetle preambuły do rozporządzenia 1305/2013, postepowanie prowadzone przez organy ARiMR jest niezgodne z celem całego mechanizmu przyznawania płatności ekologicznej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w tak ustalonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podstawy przyznawania płatności w ramach rolnictwa ekologicznego określa ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 ze zm., dalej: ustawa o PROW). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 tej ustawy, PROW jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: rolnictwo ekologiczne:
a) płatności na rzecz konwersji na ekologiczne praktyki i metody w rolnictwie,
b) płatności na rzecz utrzymania ekologicznych praktyk i metod w rolnictwie.
Na podstawie delegacji zawartej w art.45 ust. 1 ustawy o PROW, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2015 r. określił szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015, poz. 370 – rozporządzenie ekologiczne). I tak zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu. Pakiety i ich warianty zostały natomiast wyszczególnione w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7,8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej (ust. 2). Jak zarazem stanowi § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 i 11 oraz wariantów wymienionych w § 1.1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżącej odmówiono przyznania za 2015 płatności w ramach wariantu 10.1.1. ze względu na niespełnienie warunku wynikającego z cyt. §9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego. Mając na uwadze powyższe brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do zakwestionowania stanowiska organu w zakresie odmowy przyznania skarżącej płatności do upraw zgłoszonych w wariancie 10.1.1. na 2016 r. W zaskarżonej decyzji organ wskazała podstawy odmowy – §4 ust. 6 w związku z §6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, wyjaśniając, że w świetle tych regulacji (w brzmieniu na 2016 r.) niespełnienie warunków przyznania płatności ekologicznej skutkuje przyjęciem, że zobowiązanie ekologiczne wygasło lub że rolnik nie podjął zobowiązania ekologicznego ( §6 ust. 3 pk1 i pkt 2), zaś w przypadku gdy rolnik zaprzestał realizacji m.in. zobowiązania ekologicznego, to w okresie, w którym powinien realizować te zobowiązania, nie może podjąć zobowiązania ekologicznego (§4 ust. 6). Strona nie podniosła w skardze w odniesieniu do tej kwestii zarzutów podważających stanowisko organu.
Przechodząc do oceny prawidłowości stanowiska organu co do odmowy przyznania płatności wnioskowanej w ramach wariantu 7, Sąd uznał, że podniesione w tym zakresie w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Stosowanie do treści cyt. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ekologicznego, dla przyznania płatności ekologicznej konieczne jest m.in. spełnienie warunków przyznania tej płatności w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określonych w rozporządzeniu. W odniesieniu do deklarowanego przez skarżącą pakietu 7 – uprawy rolnicze po okresie konwersji, rozporządzenie zawierało w załączniku nr 4 wykaz upraw kwalifikujących do płatności w ramach tego wariantu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w zaskarżonej decyzji organ odniósł się przy tym do warunków przyznania płatności wynikających z rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu zarówno przed zmianą, jak i po jego zmianie w 2016 r. I tak, z godnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia ekologicznego (przed zmianą), w przypadku deklaracji pakietu 7 płatność przysługiwała do uprawy owsa (Avena sativa L.). Wskazana nazwa łacińska odpowiada jednemu gatunkowi owsa, tj. tylko owsa zwyczajnego. Załącznik nr 4 do rozporządzenia ekologicznego został zmieniony przez § 1 pkt 14 rozporządzenia z dnia 9 marca 2016 r. (DZ. U. z 2016 ., poz. 343) zmieniającego rozporządzenie z dniem 15 marca 2016 roku, który stanowił, że załącznik nr 4 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia (tj. z marca 9 marca 2016 r.). Z brzmienia załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 9 marca 2016 roku, określającego wykaz roślin objętych płatnością ekologiczną wynika tymczasem, że płatność w ramach pakietu 7 jest przyznawana do uprawy owsa (Avena sativa L.) oraz owsa szorstkiego (Avena strigosa Schleb.)
Powyższa zmiana, na co trafnie wskazał Dyrektor ARiMR w niniejszej sprawie, w ramach pakietu 7 rozszerzyła zatem listę uprawniających do otrzymania płatności upraw w przypadku uprawy owsa o jeden gatunek (owies szorstki), a ponadto rozszerzyła listę dotowanych upraw w ramach pakietu 5 - Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji i pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych okresie konwersji, o uprawę owsa nagiego (Avena nuda L.). W żadnej z omawianych wersji rozporządzenia w ramach pakietu 7 nie była natomiast dotowana uprawa owsa bezłuskowego.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podniesionych w zakresie ustaleń kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej przez JC, wskazać należy, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy ( wydruk z danych przekazanych przez JC) wynika jednoznacznie, że kontrola wykazała uprawę innego, niż owies zwyczajny lub owies szorstki gatunku owsa – owsa nagiego. Wbrew twierdzeniom skargi w zestawieniu, na które powołuje się organ, wskazano przy tym wyraźnie na występowanie w uprawach owsa bezłuskowego na konkretnych działkach. Nie znajdują w tych ustaleniach pokrycia twierdzenia strony ewentualnym występowaniu na tych działkach "mieszanki zbóż". Strona sama takich działek nie wskazuje, podobnie jak dowodów podważających ustalenia JC, zaś zgłoszone w tym zakresie w skardze zarzuty opierają się wskazaniu hipotetycznej możliwości stosowania w ramach pakietu również "mieszanki zbóż". W świetle powyższego jako bezzasadny należało ocenić również zarzut nierozróżniania przez JC rodzaju upraw tj. cyt. "traktowanie owsa bezłuskowego jako zwyczajny i vice versa", ponieważ Jednostka Certyfikująca jednoznacznie wskazała na uprawę owsa bezłuskowego, nie zaś jego mieszankę z owsem zwyczajnym. Zgodzić zarazem należy się z organem, że fakt zadeklarowania przez skarżącą do płatności na działkach rolnych Cl, G1 i HI w ramach wariantu 7.1 uprawy głównej "owies" (a wiec zgodnej z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia ekologicznego), jak również takie określenie uprawy w rejestrze działań agrotechnicznych, wskazuje raczej na wolę deklaracji uprawy rośliny objętej płatnością w ramach tego pakietu wg załącznika nr 4, tj. owsa zwyczajnego.
Nie ,można również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organ art. 34 rozporządzenia RiM305/2013", (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, właściwe organy, organy kontrolne i jednostki certyfikujące nie mogą, z przyczyn odnoszących się do metody produkcji, znakowania lub prezentacji tej metody, zakazać ani ograniczyć obrotu produktami ekologicznymi, które zostały poddane kontroli przez inny organ kontrolny lub jednostkę certyfikującą, zlokalizowane w innym państwie członkowskim w zakresie, w jakim produkty te spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia. teologicznej niniejszego rozporządzenia. W szczególności nie można nakazywać dodatkowych kontroli ani nakładać dodatkowych ciężarów finansowych poza przewidzianymi w tytule V niniejszego rozporządzenia (ust. 1). Państwa członkowskie mogą na swoim terytorium stosować do ekologicznej produkcji roślinnej i zwierzęcej bardziej rygorystyczne przepisy, jeżeli przepisy te stosuje się również do produkcji nieekologicznej, oraz pod warunkiem że są one zgodne z prawem wspólnotowym i nie zakazują ani nie ograniczają obrotu produktami rolnictwa ekologicznego, które wytworzono poza terytorium danego państwa członkowskiego (ust. 2). Organ w rozpoznawanej sprawie organy ARiMR nie podważały natomiast faktu, iż strona prowadzi produkcję ekologiczną godnie z przepisami o produkcji ekologicznej, jak również wytworzenia produktu ekologicznego. Odmowa przyznania płatności wynikała natomiast z naruszenia powołanych wyżej przepisów rozporządzenia ekologicznego tj. zgłoszenia do płatności w ramach pakietu 7 uprawy nie objętej dotacją w tym pakiecie oraz w związku z przewidzianym w tym rozporządzeniu konsekwencjami naruszenia przez skarżącą warunków do płatności w ramach pakietu 10.1.1. w roku poprzednim. crawie przr
Z kolei powołany przez skarżącą art. 29 nr 1305/2013 stanowi, że wsparcia w ramach tego działania udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji lub utrzymania praktyk i metod rolnictwa ekologicznego określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (ust. 1). Wsparcia udziela się jedynie w odniesieniu do zobowiązań, które wykraczają poza odpowiednie obowiązkowe normy ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (li nr 1306/2013, odpowiednie kryteria i minimalne działania ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) (ii) oraz (iii) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione na mocy prawa krajowego. Wszystkie te wymogi określa się w programie (ust. 2). Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat. W przypadku gdy wsparcie udzielane jest na konwersję na rolnictwo ekologiczne, państwa członkowski - skarga, mogą wyznaczyć krótszy okres początkowy odpowiadający okresowi konwersji. W przypadku gdy wsparcie udzielane jest na utrzymanie rolnictwa ekologicznego, państwa członkowskie mogą przewidzieć w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich przedłużenie realizacji działania po zakończeniu okresu początkowego. Dla nowych zobowiązań dotyczących utrzymania następujących bezpośrednio po realizacji zobowiązania w okresie początkowym, państw członkowskie mogą w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich ustalić krótszy okres (ust. 3). Płatności udziela się corocznie; rekompensują one beneficjentom całość lub część dodatkowych i kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. W razie konieczności płatności mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłacone i tytułu zobowiązań. W przypadku gdy zobowiązania podejmowane są przez grupę rolnik, maksymalny poziom wynosi 30 % (ust. 4).
W świetle powyższych regulacji warunkiem skorzystania przez producenta rolnego z pomocy jest realizacja 5- letniego zobowiązania ekologicznego, jednak dla otrzymania płatności konieczne jest dodatkowo spełnienie przez niego warunków przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie skarżąca – co wynika z ustaleń organów – nie spełniła warunków stawianych dla upraw deklarowanych w pakiecie 7 , jako że stwierdzono u niej uprawę owsa bezłuskowego, która w świetle załącznika nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, nie kwalifikowała się do płatności w ramach tego pakietu.
Mając na uwadze powyższe Sad uznał, że organy ARiMR prawidłowo zinterpretowały zastosowały przepisy prawa materialnego w ustalonym i nie podważonym skutecznie przez stronę stanie faktycznym. Ustalenia organów zostały poczynione w oparciu o dowody pozyskane w wyniku kontroli, natomiast strona nie przedstawiła w toku postępowania przeciwdowodów, które pozwalałyby na zakwestionowanie tych ustaleń lub nasuwały choćny uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności. Tak więc w przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja nie została również wydana z naruszeniem przepisów procesowych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
To zaś obligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło