III SA/Wr 797/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała, Tomasz Świetlikowski, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2015 r.nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego we W. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w uzasadnieniu własnej decyzji tego organu z dnia [...] r. (o identycznym numerze) wydanej w sprawie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automacie HOT SPOT nr [...], poza ośrodkiem gry bez wymaganej koncesji. W terminie ustawowym strona złożyła zażalenie na to postanowienie. Dyrektor Izby Celnej we W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej po rozpatrzeniu tego zażalenia, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyższego stopnia wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego, niezwłocznie po wydaniu decyzji nakładającej na spółkę karę pieniężną, sprostował fragment uzasadnienia tej decyzji, w którym błędnie podano miejsce przeprowadzenia kontroli wskazując, że: "funkcjonariusze celni Urzędu Celnego we W. przeprowadzili kontrolę w punkcie bez nazwy własnej, przy ul. B. [...],[...]-[...] W.", tymczasem powinno być: "funkcjonariusze celni Urzędu Celnego we W. przeprowadzili kontrolę w· punkcie bez nazwy własnej, przy ul. Ś. A. [...],[...]-[...] W.". W związku z tym, w postanowieniu z dnia [...] r. organ pierwszej instancji, w trybie art. 215 § 1 o.p., sprostował z urzędu ten błąd, jako oczywistą omyłkę. W zażaleniu na to postanowienie, pełnomocnik strony zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 215 § 1 w związku z art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w tej sprawie, a tym samym nieuzasadnione przyjęcie, że błędne oznaczenie miejsca urządzania gier stanowi oczywistą omyłkę pisarską, a tym samym jako wada nieistotna może zostać poddana sprostowaniu w drodze zastosowania przepisu z art. 215 § 1 o.p., podczas gdy błędne wskazanie miejsca dokonanej kontroli stanowi istotny element składowy w całym postępowaniu administracyjnym niepodlegający sprostowaniu w drodze regulacji art. 215 § 1 o.p., zważywszy zwłaszcza charakter postępowania o wymierzenie kary. W związku z tym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wskazała na umorzenie postępowania głównego, jako podwójnie (faktyczne i prawnie) bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Celnej we W. po dokonaniu analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału, zajął następujące stanowisko. W myśl art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Zgodnie zaś z art. 219 tej ustawy do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 215. W opinii organu odwoławczego błąd wskazania niewłaściwego miejsca przeprowadzonej kontroli stanowi oczywistą omyłkę pisarską, gdyż z akt sprawy i sygnatury, pod którą sprawa się toczyła począwszy od postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania, wyraźnie wynika, że dotyczyła ona kwestii wymierzenia spółce kary pieniężnej w związku z eksploatacją poza kasynem gry automatu do gier, znajdującego się w punkcie bez nazwy własnej, przy ul. Ś. A. [...],[...]-[...] we W. Sprostowany błąd dotyczył wskazania w uzasadnieniu decyzji niewłaściwego miejsca przeprowadzonej kontroli. Zamiast: w punkcie bez nazwy własnej, przy ul. Ś. A. [...] wskazano: w punkcie bez nazwy własnej, przy ul. B. [...],[...]-[...] W." . W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uprawnione było przyjęcie przez organ I instancji, że w opisywanej sprawie nastąpiła oczywista omyłka. Sprostowanie omyłki nie zmienia ustaleń organu co do istoty rozstrzyganej sprawy, ani też nie ma wpływu na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Ponadto, zarówno z treści jak i z sentencji decyzji wynika, że sprawa jednoznacznie związana jest z protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] r., gdzie jest podane miejsce i przedmiot kontroli. Podsumowując Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził, że za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej może być uznany błąd polegający na tym, że w decyzji lub postanowieniu, przez pomyłkę bądź przeoczenie, zostało wyrażone coś, co w sposób widoczny (zarówno w kontekście prowadzonego postępowania, jak i uzasadnienia decyzji/postanowienia) jest sprzeczne z myślą wyrażoną przez organ. W niniejszej sprawie, z całości zgromadzonego materiału, a także z treści czytanej łącznie, decyzji organu I instancji, oraz prostującego zaistniałą tam omyłkę - postanowienia z dnia [...] r., bezsprzecznie i jasno wynika, jakiego miejsca one dotyczyły. Korygowanie w takiej sytuacji zaistniałej omyłki nie niweczyło zatem istoty decyzji w zakresie nałożenia na spółkę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych - kary pieniężnej w wysokości 12.000,- zł (dwanaście tysięcy złotych) w związku z eksploatacją automatu do gier o nazwie HOT SPOT nr [...] poza kasynem gry, a zatem mieściło się w zakresie czynności, do których wykonania uprawniony był organ I instancji. W skardze na ostateczne postanowienie pełnomocnik strony skarżącej zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca naruszenie art. 215 § 1o.p. w zw. z art. 145 § 2 o. p. przez jego bezpodstawne zastosowanie, a tym samym nieuzasadnione przyjęcie, że błędne oznaczenie miejsca przeprowadzenia kontroli (urządzania gier) stanowi omyłkę pisarską, a tym samym jako wada nieistotna może zostać poddana sprostowaniu w drodze zastosowania przepisu art. 215 § 1 o.p., podczas gdy błędne wskazanie miejsca dokonania kontroli stanowi istotny element składniowy w całym postępowaniu administracyjnym niepodlegający sprostowaniu w drodze tej regulacji. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazuje w pierwszym rzędzie na okoliczności, w jakich jego zdaniem, można zastosować art. 215 § 1 ordynacji podatkowej i wskazuje, że jego zdaniem taka okoliczność w sprawie nie ma miejsca. Nadto skarga przywołuje orzecznictwo sądów administracyjnych na podnoszoną okoliczność. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zwanej dalej p. p. s. a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym, stosownie do art. 134 p. p. s. a., zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji narusza obowiązujący porządek prawny w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego. Jako, że podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej (t. j. Dz. U. 2015, poz. 613) zwanym dalej o.p., rozważania rozpocząć należy od wyjaśnienia, że zgodnie ze wskazanym przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie definiuje tych pojęć, jednak doktryna i judykatura wypracowały stanowisko pozwalające na ich wyjaśnienie, a tym samym ocenę, czy w danym przypadku możliwe będzie zastosowanie tego trybu przy prostowaniu dotkniętych wadą orzeczeń. Błąd pisarski oznacza zatem widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu; widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy stanowi omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia. Pod pojęciem inne oczywiste omyłki rozumieć należy takie drobne uchybienia, które ze swej istoty stoją na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. W świetle przedstawionych okoliczności nie można się zgodzić z organem, że rektyfikacja decyzji z dnia [...] r. dokonana zaskarżonym postanowieniem, dotyczyła oczywistej omyłki. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., czy w trybie art. 215 § 1 o.p. podlegają wyłącznie błędy i omyłki nieistotne. W tym trybie można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze ewidentnym. Takich cech nie można natomiast przypisać kwestionowanemu postanowieniu, w którym zmieniono w istocie część uzasadnienia rozstrzygnięcia decyzji. O tym, że dokonanej postanowieniem rektyfikacji nie można traktować jako oczywistej omyłki świadczy też fakt, że (jak wynika z uzasadnień obu postanowień) wymagała ona analizy treści decyzji oraz akt administracyjnych. Wskazać ponadto należy, że w uzasadnieniach kontrolowanych w niniejszym postępowaniu postanowień organy odnoszą się w szerokim zakresie do uzasadnienia decyzji. Nadto w rozpoznawanej sprawie, zdaniem sądu, istotne jest także i to, że organ odwoławczy przemilczał zarzuty zawarte w zażaleniu. Jako argument przemawiający za uznaniem, że wskazane na wstępie zmiany mają charakter oczywistych omyłek, organy zgodnie twierdzą, że z innych części uzasadnienia prawidłowy adres kontroli wynika. Tego faktu sąd nie kwestionuje, niemniej taka konstatacja może i (zdaniem sądu w tym składzie nawet powinna) mieć wpływ na ogólną ocenę trafności i zasadności decyzji, ale w trybie sprostowania oczywistej omyłki tej kwestii nie można rozwiązać. Reasumując skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się ze stroną skarżącą, że dokonana zmiana w szczególności w odniesieniu do mylnie podanego adresu nie jest oczywistą omyłką, o jakiej mowa w art. 215 § 1 o.p. Z tych względów, mając na uwadze art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), orzeczono jak na wstępie.