III SA/Wr 799/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia długu celnego postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r. E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentował, że z uwagi na stan zdrowia otrzymuje rentę rolniczą w kwocie 847,55 zł (brutto), z której co miesiąc dokonywane są potrącenia kwoty 200 zł z tytułu alimentów oraz kwoty 177,40 zł "dla Urzędu Skarbowego na wniosek Urzędu Celnego w L.; z pozostałej kwoty kupuje wnioskodawca lekarstwa za 190 zł miesięcznie i opłaca energię elektryczną oraz wywóz nieczystości kwotą około 100 zł miesięcznie. Jako miejsce zamieszkania skarżący wskazał lokal mieszkalny należącym do jego byłej żony. Nadto podał E. K., że z uwagi na wiek (59 lat), stan zdrowia, brak kwalifikacji zawodowych oraz fakt zamieszkania na obszarze o najwyższej na D. stopie bezrobocia nie ma możności podjęcia zatrudnienia w celu zyskania środków finansowych na pokrycie opłaty od skargi kasacyjnej. W aktach sprawy, w tym w aktach administracyjnych, znajdują się fotokopie dokumentów oraz dokumenty urzędowe, w których treści znajdują potwierdzenie okoliczności podnoszone przez E. K. w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, na które na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego składa się wpis sądowy od skargi kasacyjnej, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Świadczą o tym z jednej strony łączna kwota uzyskiwanych przez skarżącego miesięcznie dochodów oraz, z drugiej strony, jego sytuacja rodzinna i zdrowotna, generujące związane z nimi wydatki. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.